Antalya'nın ev sahipliğinde 9 Kasım'da başlayan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) kritik aşamaya geçildi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) tarafından 16 Kasım 2026'da yayımlanan 18 sayfalık ilk genel karar taslağı, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede atabileceği ortak adımları ortaya koydu. Metinde fosil yakıtlardan uzaklaşma, gelişmekte olan ülkelere finansman sağlanması, yenilenebilir enerji yatırımları ve dağ ekosistemlerinin korunması öne çıktı.

20 Kasım'da tamamlanması planlanan konferansın ikinci haftasında görüşülecek taslak, henüz ülkeler tarafından kabul edilmiş bir anlaşma niteliği taşımıyor. COP31 Başkanlığı, metnin farklı ülkelerin önerilerini içerdiğini ve nihai kararların ancak taraflar arasında uzlaşma sağlanması halinde kabul edilebileceğini bildirdi.

İKLİM FİNANSMANI İÇİN 120 MİLYAR DOLARLIK HEDEF

Taslağın en önemli başlıklarından biri, iklim değişikliğinin etkilerine karşı gelişmekte olan ülkelere sağlanacak mali destek oldu. COP31 Başkanlığı tarafından hazırlanan metinde, iklim değişikliğine uyum finansmanının 2035 yılına kadar yıllık en az 120 milyar dolara çıkarılması önerildi.

Bu hedef doğrultusunda gelişmiş ülkelerin finansman katkılarını artırması ve kaynakların nasıl sağlanacağını gösteren bir yol haritası hazırlanması istendi. Taslakta ayrıca iklim finansmanının kullanımının izlenmesi ve belirlenen hedeflere yönelik ilerlemenin değerlendirilmesi için mekanizmalar oluşturulması gündeme getirildi.

Finansman önerisi, gelişmekte olan ülkelerin kuraklık, sel, aşırı sıcaklık ve diğer iklim risklerine karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlıyor. Ancak 120 milyar dolarlık tutar henüz kesinleşmiş bir mali taahhüt değil. Hedefin kapsamı ve finansmanın hangi yöntemlerle sağlanacağı müzakerelerde belirlenecek.

FOSİL YAKITLARDAN UZAKLAŞMA ÇAĞRISI

BMİDÇS tarafından yayımlanan karar taslağında, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi doğrultusunda enerji sistemlerinin dönüştürülmesi gerektiği vurgulandı.

Metinde kömür, petrol ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinin hızlandırılması, yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılması ve verimsiz fosil yakıt teşviklerinin aşamalı olarak kaldırılması yönünde öneriler yer aldı.

Antalyaspor'un transfer yasağında son durum: FIFA'da dosya sayısı bire düştü
Antalyaspor'un transfer yasağında son durum: FIFA'da dosya sayısı bire düştü
İçeriği Görüntüle

Taslak ayrıca küresel yenilenebilir enerji kapasitesinin 2030 yılına kadar üç katına çıkarılması ve enerji verimliliğindeki yıllık iyileşme hızının iki katına yükseltilmesi hedeflerine destek verilmesini öngörüyor.

ELEKTRİĞİN ENERJİ TÜKETİMİNDEKİ PAYI YÜZDE 35'E ÇIKARILABİLİR

Antalya'daki müzakerelerde gündeme gelen bir diğer önemli öneri, küresel nihai enerji tüketiminde elektriğin payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltilmesi oldu.

Bu hedef, ulaşım, sanayi ve binalarda doğrudan fosil yakıt kullanımının azaltılarak elektrikli teknolojilere geçişin hızlandırılmasını kapsıyor. Elektrifikasyonun iklim açısından sağlayacağı fayda ise elektrik üretiminde yenilenebilir ve düşük emisyonlu kaynakların yaygınlaştırılmasına bağlı bulunuyor.

Taslakta metan emisyonlarının azaltılması da ele alındı. Enerji sektöründe sızıntıların tespit edilmesi, onarılması ve rutin gaz yakma uygulamalarının sınırlandırılması gibi önlemler önerildi.

ALANYA'NIN YAYLALARINI DA İLGİLENDİREN BAŞLIK

COP31 karar taslağının 31'inci maddesinde, dağlar ve iklim değişikliği konusunda özel bir çalışma programı oluşturulması önerildi. Bu başlık, Antalya ve Alanya'nın dağlık bölgeleri açısından da öne çıkıyor.

Alanya'nın Toroslar üzerindeki yaylaları, su kaynakları, orman alanları ve yüksek kesimlerdeki tarımsal faaliyetleri, iklim değişikliğine uyum politikalarıyla doğrudan ilişkili alanlar arasında bulunuyor. Dağ ekosistemlerine yönelik uluslararası çalışmaların geliştirilmesi, bu bölgelerde su yönetimi, biyolojik çeşitlilik ve iklim risklerinin daha kapsamlı değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) COP31 kapsamında duyurduğu etkinlik programında da dağ turizmi, buzulların kaybı ve dağ topluluklarının iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı ele alınıyor. Bu durum, dağlık bölgelerin korunmasının konferansta ayrı bir gündem haline geldiğini gösteriyor.

Bununla birlikte taslakta Alanya veya Antalya yaylalarına yönelik özel bir yatırım ya da finansman kararı bulunmuyor. Yerel düzeyde uygulanabilecek projeler, uluslararası kararların kesinleşmesi ve ulusal politikalarla desteklenmesi halinde şekillenebilecek.

ANTALYA'DAN ADDİS ABABA'YA YENİ YOL HARİTASI ÖNERİSİ

İlk karar taslağında, iklim değişikliğine uyum ve dayanıklılık finansmanını geliştirmek amacıyla Antalya'dan Addis Ababa'ya uzanan yeni bir yol haritası hazırlanması da önerildi.

Bu girişimle iklim değişikliğine uyum çalışmaları ve iklim kaynaklı kayıp ve zararlar için daha öngörülebilir finansman kaynaklarının belirlenmesi amaçlanıyor. Hazırlanacak çalışmaların 2027 yılında düzenlenecek COP32'de değerlendirilmesi öngörülüyor.

Önerinin kabul edilmesi halinde Antalya'nın adı, yalnızca COP31'e ev sahipliği yapan şehir olarak değil, uluslararası iklim finansmanı görüşmelerinde oluşturulacak bir yol haritasıyla da anılabilecek.

ÜLKELER ARASINDA HENÜZ UZLAŞMA SAĞLANMADI

COP31 müzakerelerini yöneten Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen, 16 Kasım'da yaptığı değerlendirmede taslağın bazı bölümlerine ülkelerin karşı çıktığını belirtti. Bowen, metnin ilk aşamada farklı görüşleri bir araya getirmek amacıyla hazırlandığını ve görüşmelerin devam edeceğini ifade etti.

COP31 Başkanlığı'nın BMİDÇS üzerinden yayımladığı resmî açıklamada da taslağın ülkeler arasında uzlaşma sağlandığı anlamına gelmediği özellikle vurgulandı. Açıklamaya göre metindeki bütün öneriler değiştirilebilecek, genişletilebilecek veya nihai karardan tamamen çıkarılabilecek.

Konferansta Türkiye başkanlık görevini yürütürken Avustralya müzakerelere liderlik ediyor. İki ülkenin koordinasyonunda sürdürülen görüşmelerde finansman yükümlülükleri, fosil yakıtlardan uzaklaşma takvimi ve ülkelerin farklı ekonomik koşulları temel tartışma başlıklarını oluşturuyor.

GÖZLER 20 KASIM'DAKİ NİHAİ KARARDA

Antalya'da 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen COP31'in son haftasında, ülkelerin ilk karar taslağı üzerindeki görüş ayrılıklarını gidermeye çalışması bekleniyor.

Konferansın sonucunu belirleyecek temel konular arasında gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı sorumlulukları, enerji dönüşümünün hızı ve iklim değişikliğinden daha fazla etkilenen bölgelere sağlanacak destekler bulunuyor.

16 Kasım'da yayımlanan taslak, küresel iklim politikaları açısından önemli öneriler içerse de bu aşamada herhangi bir yeni hedefin kesin olarak kabul edildiği anlamına gelmiyor. Antalya'daki görüşmelerin somut sonucu, tarafların uzlaşması halinde açıklanacak nihai karar metniyle netleşecek.

Kaynak: Haber Merkezi