Alanya'nın dünyaca ünlü Kleopatra Plajı'na adını veren Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın güzellik sırrına ilişkin yeni açıklamalar gündeme geldi. Uzmanlara göre kraliçenin güzelliğinin ardında, geleneksel yöntemlerle hazırlanan turşu ve fermente gıdalar bulunuyor.
ALANYA'NIN SİMGESİ KLEOPATRA'NIN GÜZELLİK SIRRI
Anadolu Üniversitesi Eskişehir Meslek Yüksekokulu tarafından düzenlenen "Gelenekten Bilime Turşu Kurma Atölyesi" programında konuşan Prof. Dr. Fatma Hümeyra Aydemir, turşunun insan sağlığı üzerindeki etkilerini anlattı. Aydemir, Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın güzelliğinde fermente gıdaların önemli rol oynadığını savundu.
Kleopatra'nın güzellik sırrının yalnızca süt banyolarından ibaret olmadığını belirten Aydemir, kraliçenin beslenmesinde turşu gibi fermente ürünlerin önemli yer tuttuğunu söyledi. Aydemir'e göre bu besinlerin bağırsak sağlığı üzerindeki etkileri, cildin görünümünü de olumlu yönde etkileyebilir.
KLEOPATRA'NIN ALANYA İLE BAĞLANTISI NEREDEN GELİYOR?
Mısır Kraliçesi Kleopatra'nın adı, Alanya'nın en önemli turizm merkezlerinden biri olan Kleopatra Plajı'nda yaşatılıyor. Alanya Belediyesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından paylaşılan bilgilere göre tarihi yarımadanın batısında bulunan plaj, Kleopatra ile Roma İmparatoru Marcus Antonius'un burada yüzdüğüne ilişkin anlatıyla tanınıyor.
Yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki Kleopatra Plajı, Damlataş Mağarası ve Alanya Kalesi'nin bulunduğu tarihi yarımadanın yakınında yer alıyor. İnce kumları ve berrak deniziyle bilinen plaj, Alanya'nın uluslararası turizm kimliğinin önemli parçalarından birini oluşturuyor.
Türkiye Çevre Eğitim Vakfı'nın Mavi Bayrak kayıtlarına göre Kleopatra Doğu ve Batı halk plajları, 2026 yılında da Mavi Bayrak ödülüne sahip. Kleopatra'nın bölgede yüzdüğüne ilişkin anlatı ise tarihsel olarak kesinleşmiş bir olaydan ziyade, Alanya'nın turizm kültüründe yer edinmiş bir rivayet olarak aktarılıyor.
GÜZELLİĞİN SIRRI BAĞIRSAK SAĞLIĞINDA MI?
Prof. Dr. Fatma Hümeyra Aydemir, fermente gıdaların bağırsak sağlığını destekleyen özelliklerine işaret etti. Turşunun prebiyotik, probiyotik ve postbiyotik bileşenleri bir arada barındırabildiğini belirten Aydemir, bağırsak sağlığının korunmasının vücuttaki iltihabi süreçler ve besin emilimi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Aydemir, bağırsak duvarının bütünlüğünün korunmasının sistemik iltihaplanmanın kontrolüne katkı sağlayabileceğini, bunun da cilt sağlığıyla ilişkili olabileceğini söyledi. Kleopatra'nın güzelliğini fermente gıda tüketimine bağlayan görüşlerin ise doğrudan tarihsel ve klinik kanıtlarla kesinleşmediği belirtilmeli.
HER TURŞU AYNI FAYDAYI SAĞLAMIYOR
ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi'nin yayımladığı bilimsel bilgilere göre geleneksel fermantasyonla hazırlanan sebzeler ile sirke kullanılarak asitlendirilen turşular arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Fermantasyon sırasında sebzelerdeki doğal şekerler mikroorganizmalar tarafından organik asitlere dönüştürülüyor.
Bu süreçte bazı yararlı mikroorganizmalar gelişebiliyor. Sirkeyle hazırlanan veya üretim sonrasında ısıl işlem gören turşularda ise canlı mikroorganizma miktarı farklılık gösterebiliyor.
ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin probiyotiklerle ilgili değerlendirmelerinde de fermente gıdaların tamamının kanıtlanmış probiyotik özellik taşımadığı vurgulanıyor. Dolayısıyla bir turşunun fermente edilmiş olması, tek başına belirli bir sağlık yararı sağlayacağını göstermiyor.
GELENEKSEL TURŞU NASIL HAZIRLANMALI?
Prof. Dr. Aydemir, geleneksel laktik asit fermantasyonunda tuz oranının önemli olduğunu belirtti. Aydemir'e göre salamura hazırlanırken kullanılan tuz oranı genellikle yüzde 3 ile 5 arasında değişiyor. Bu oran, bir litre su için yaklaşık 30 ila 50 gram tuza karşılık geliyor.
Geleneksel yöntemde sebzelerin doğal şekerleri laktik asit bakterileri tarafından parçalanıyor. Böylece turşunun karakteristik ekşi tadını oluşturan laktik asit meydana geliyor. Fermantasyonun güvenli şekilde gerçekleşmesi için uygun hijyen koşulları, asitlik düzeyi ve saklama sıcaklığı da önem taşıyor.
ALANYA'DA TURŞU TÜKETENLER NELERE DİKKAT ETMELİ?
Alanya'da evlerde hazırlanan geleneksel turşular ve sofralarda tüketilen fermente sebzeler açısından uzmanların açıklamaları önemli bilgiler içeriyor. Özellikle ev yapımı turşularda kullanılan tuz miktarı, fermantasyon koşulları ve ürünün saklanma biçimi sağlık açısından belirleyici olabiliyor.
Turşu tüketiminde dikkat edilmesi gereken konulardan biri de sodyum miktarı. Tuzlu salamurada hazırlanan ürünlerin fazla tüketilmesi günlük sodyum alımını artırabiliyor. Özellikle yüksek tansiyon, böbrek hastalığı veya tuz kısıtlaması gerektiren sağlık sorunları bulunan kişilerin porsiyon miktarına dikkat etmesi gerekiyor.
Turşunun bağırsak sağlığına katkıda bulunabilecek özellikleri bulunsa da cildi gençleştirdiği, yaşlanmayı durdurduğu veya belirli hastalıkları tedavi ettiği yönünde kesin bilimsel kanıt bulunmuyor. Uzmanların değerlendirmeleri, fermente gıdaların dengeli beslenmenin bir parçası olarak ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
TURŞUNUN TARİHİ BİNLERCE YIL ÖNCESİNE UZANIYOR
Prof. Dr. Aydemir, fermantasyonun insanlık tarihinin en eski gıda koruma yöntemlerinden biri olduğunu belirtti. Turşu yapımının kökeninin yaklaşık 4 bin yıl önce Mezopotamya ve İndus Vadisi'nde sebzelerin tuzlanarak saklanmasına dayandığını ifade etti.
Zaman içerisinde farklı coğrafyalara yayılan fermantasyon yöntemi, gıdaların daha uzun süre saklanmasını sağladı. Günümüzde ise bu yöntem yalnızca geleneksel mutfak kültürünün bir parçası olarak değil, bağırsak mikrobiyotası ve beslenme bilimi açısından da araştırılıyor.
Alanya'nın simgelerinden Kleopatra'nın adıyla yeniden gündeme gelen turşu tartışması, antik dönem beslenme alışkanlıkları ile modern beslenme araştırmalarını bir araya getirdi. Kraliçenin turşu tüketimine ilişkin anlatılar tarihsel açıdan kesinleşmiş olmasa da fermente gıdaların sağlık üzerindeki etkileri bilimsel araştırmalara konu olmaya devam ediyor.
