Akaryakıt piyasasında gözler 1 Ekim Perşembe gününe çevrildi. Sektörde yapılan güncel hesaplamalara göre eşel mobil uygulamasının sona ermesiyle birlikte benzinin litre fiyatına KDV dahil 12,47 TL, motorine 3,60 TL ve LPG otogaza 1,48 TL civarında ÖTV kaynaklı artış yansıması bekleniyor. Ancak pompaya yansıyacak nihai tutarlar, uygulama öncesinde alınabilecek yeni kararlar ile petrol ürünleri ve döviz kurundaki hareketlere bağlı olarak değişebilecek.
BENZİNDE 12 LİRAYI AŞAN ARTIŞ HESAPLANIYOR
Mevcut hesaplamalarda en yüksek artış benzin grubunda görülüyor. 3 Temmuz 2026 tarihli düzenleme doğrultusunda eşel mobil sisteminin 1 Ekim itibarıyla sona ermesiyle biriken ÖTV farkının pompa fiyatına aktarılması gündemde. Sektör kaynaklarının hesaplamalarında benzinde KDV dahil 12,47 TL, motorinde 3,60 TL, LPG otogazda ise 1,48 TL seviyesinde artış öne çıkıyor.
Zam öncesinde büyükşehirlerde benzinin litre fiyatı yaklaşık 80-81 TL, motorin 93-94 TL, LPG ise 34-35 TL seviyelerinde seyrediyor. Bununla birlikte akaryakıt fiyatları Türkiye genelinde tek bir rakam üzerinden uygulanmıyor. Dağıtım, nakliye ve bayi maliyetleri nedeniyle iller ve hatta aynı şehirdeki istasyonlar arasında fiyat farklılıkları oluşabiliyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?
Eşel mobil sistemi, akaryakıtın ürün fiyatındaki artışların tüketiciye yansımasını sınırlamak amacıyla ÖTV üzerinden çalışan bir mekanizma olarak uygulanıyor. Sistem kapsamında belirli fiyat artışlarının tamamının doğrudan pompaya yansıması yerine ÖTV tutarında ayarlamaya gidilebiliyor. Böylece verginin bir bölümünden vazgeçilerek pompa fiyatındaki yükselişin sınırlandırılması mümkün oluyor. Vergi tamponunun ortadan kalkması halinde ise biriken farkın fiyatlara yansıması gündeme geliyor.
Akaryakıtın pompa fiyatını yalnızca ÖTV belirlemiyor. Uluslararası petrol ve ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri çıkış fiyatları, dağıtım ve bayi payları ile vergiler nihai satış fiyatının oluşmasında etkili oluyor. Bu nedenle ÖTV kaynaklı değişikliklerin dışında uluslararası piyasalardaki hareketler de benzin ve motorinde zam veya indirim olarak pompaya yansıyabiliyor.
KADEMELİ GEÇİŞ İHTİMALİ GÜNDEMDE
Sektörde özellikle benzinde 12 lirayı aşan artışın tek seferde uygulanıp uygulanmayacağı yakından izleniyor. Artışın kademeli biçimde pompaya yansıtılması ihtimali de tartışılıyor. Yeni bir karar alınmaması halinde ise mevcut düzenleme ve hesaplamalar doğrultusunda vergi farkının fiyatlara yansıması bekleniyor. Bu nedenle sürücülerin yalnızca beklenti rakamlarını değil, uygulamanın başlayacağı tarihteki güncel pompa fiyatlarını dikkate alması gerekiyor.
FİYATLAR İLDEN İLE DEĞİŞEBİLİYOR
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, akaryakıt istasyonlarından Bayi Otomasyon Sistemi aracılığıyla gelen fiili pompa fiyatlarını yayımlıyor. Kurum ayrıca illere göre bayi fiyatlarının takip edilebildiği verileri kamuoyuna sunuyor. Bu nedenle sürücüler bulundukları şehirdeki güncel fiyatları kontrol ederek genel Türkiye ortalamaları yerine kendi bölgelerindeki pompa fiyatlarını karşılaştırabiliyor.
AKARYAKIT ZAMMI ULAŞIM MALİYETLERİNİ DE ETKİLİYOR
Akaryakıt fiyatlarındaki yüksek oranlı değişimler yalnızca bireysel araç sahiplerini ilgilendirmiyor. Motorin özellikle kara yolu taşımacılığı, lojistik, tarım ve ticari araç kullanımında önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor. Benzin ve LPG fiyatları ise bireysel ulaşım bütçelerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle akaryakıttaki vergi ve ürün fiyatı değişiklikleri ulaştırma maliyetleri üzerinden ekonominin farklı alanlarında da yakından takip ediliyor.
SÜRÜCÜLER GÜNCEL POMPA FİYATINI KONTROL ETMELİ
Akaryakıt fiyatlarında değişiklik beklentisinin bulunduğu dönemlerde istasyonlar arasında görülen fiyat farkları daha belirgin hale gelebiliyor. Araç sahiplerinin yakıt almadan önce güncel pompa fiyatını kontrol etmesi, fiyat değişikliğinin yürürlüğe girip girmediğini doğrulaması ve yalnızca sosyal medyada paylaşılan tahmini rakamlara göre hareket etmemesi önem taşıyor. Nihai fiyatlar, yürürlüğe girecek vergi düzenlemesinin yanı sıra güncel piyasa koşullarına göre şekillenecek.
