Adalar Belediyesi’nde başkanvekilliği için yapılan seçimde AK Parti’nin adayı Kemal Türkyılmaz, CHP’nin adayı Aytül Ekşiyan karşısında çoğunluğu sağlayarak göreve seçildi. İlk turda Türkyılmaz 5, Ekşiyan 4 oy alırken ikinci turda iki aday da 4’er oyda kaldı ve bir oy geçersiz sayıldı. Seçimin devamında Türkyılmaz 5’e 4 oyla başkanvekilliğini kazandı. Böylece belediyenin yürütme görevi, seçilmiş belediye başkanının görevden uzaklaştırıldığı dönemde AK Partili bir meclis üyesi tarafından üstlenilmiş oldu.
SÜREÇ NASIL BAŞLADI?
Adalar Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat, Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında “suç işlemek amacıyla örgüt kurma” ve “rüşvet alma” iddialarıyla 23 Haziran’da tutuklandı ve ardından İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırıldı. Görevden uzaklaştırma işleminin bir mahkûmiyet hükmü olmadığı, belediye başkanlığı sıfatının sona ermesinden farklı bir idari tedbir olduğu önem taşıyor. Akpolat’ın görevden uzaklaştırılmasının ardından belediye meclisi toplanmış ve 27 Haziran’da Medine Pamuk başkanvekili seçilmişti.
Medine Pamuk’un 14 Eylül’de sağlık sorunlarını gerekçe göstererek görevinden ayrılması üzerine başkanvekilliği koltuğu yeniden boşaldı. İstanbul Valiliği tarafından yeni seçim süreci başlatılırken 21 Eylül’de yapılması planlanan toplantı, gerekli toplantı çoğunluğunun oluşmaması nedeniyle sonuçlandırılamadı. Seçim bunun üzerine 23 Eylül’e ertelendi ve AK Parti Kemal Türkyılmaz’ı, CHP ise Aytül Ekşiyan’ı aday gösterdi.
BU DEĞİŞİKLİK NE ANLAMA GELİYOR?
Kamuoyunda gelişme “Adalar Belediyesi AK Parti’ye geçti” şeklinde ifade edilse de hukuki açıdan yaşanan süreç yeni bir mahalli idare seçimi değil. Adalar Belediyesi 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde CHP adayı Ali Ercan Akpolat tarafından kazanılmıştı. Akpolat’ın seçilmiş belediye başkanlığına ilişkin seçim sonucu ortadan kaldırılmış değil; kendisi görevden uzaklaştırılmış durumda. Son oylamayla değişen unsur, bu dönemde belediye başkanlığı yetkilerini vekâleten kullanacak belediye meclisi üyesinin kimliği oldu.
BAŞKANVEKİLİ SEÇİMİ NASIL İŞLİYOR?
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 45’inci maddesi, belediye başkanının görevden uzaklaştırılması veya tutuklanması gibi durumlarda belediye meclisinin kendi üyeleri arasından gizli oyla bir başkanvekili seçmesini öngörüyor. Kanuna göre ilk iki oylamada üye tam sayısının üçte ikisi, üçüncü oylamada ise salt çoğunluk aranıyor. Bu çoğunluk da sağlanamazsa en fazla oy alan iki aday arasında dördüncü oylamaya gidiliyor. Yeni başkan veya başkanvekilinin seçilememesi halinde ise Belediye Kanunu’nun 46’ncı maddesi kapsamında geçici görevlendirme mekanizması devreye girebiliyor.
BELEDİYE HİZMETLERİNDE DEVAMLILIK ESAS
Başkan veya başkanvekili değişiklikleri belediyenin tüzel kişiliğini, personel yapısını ve devam eden kamu hizmetlerini kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Belediye meclisinin çalışmaları, bütçe uygulamaları, temizlik, zabıta, fen işleri, ruhsatlandırma ve diğer yerel hizmetlerin mevzuat çerçevesinde sürdürülmesi gerekiyor. Bu nedenle başkanvekilliği seçiminin ardından temel beklenti, siyasi değişimin yanı sıra idari işleyişin ve belediye hizmetlerinin kesintisiz devam etmesi olacak.
ADALAR’IN COĞRAFİ YAPISI YÖNETİMİ DAHA KRİTİK HALE GETİRİYOR
İstanbul’un ada coğrafyasına sahip ilçesi olan Adalar; Büyükada, Heybeliada, Burgazada ve Kınalıada başta olmak üzere birbirinden denizle ayrılan yerleşimlerden oluşuyor. İlçede deniz ulaşımına bağımlılık, koruma altındaki doğal ve tarihî dokunun varlığı ve özellikle yaz döneminde artan ziyaretçi hareketliliği yerel yönetimin günlük hizmet planlamasını doğrudan etkiliyor. Belediyenin resmi verileri de yaz aylarında nüfus ve ziyaretçi yoğunluğunun belirgin biçimde yükseldiğini gösteriyor. Bu yapı; atık yönetimi, kamusal alanların kullanımı, ulaşım koordinasyonu, çevre koruma ve altyapı hizmetlerini Adalar açısından öne çıkan başlıklar haline getiriyor.
BENZER DURUMLARDA HANGİ YOL İZLENİYOR?
Türkiye’de bir belediye başkanının görevden geçici olarak uzaklaştırıldığı ve mevzuattaki özel istisnaların bulunmadığı durumlarda temel yöntem, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından başkanvekili seçmesi. Dolayısıyla Adalar’daki süreç, belediye yönetiminde boşluk oluşmaması amacıyla kanunda düzenlenen mekanizmanın uygulanmasına dayanıyor. Başkanvekili, görevde bulunduğu süre boyunca belediye yönetiminin yürütülmesinden sorumlu olurken seçilmiş belediye başkanına ilişkin adli ve idari süreç ise kendi hukuki seyrinde devam ediyor.
GÖZLER HUKUKİ VE İDARİ SÜREÇTE
Kemal Türkyılmaz’ın başkanvekili seçilmesinin ardından Adalar Belediyesi’nde yeni yönetim dönemi başkanvekilliği düzeyinde başlamış oldu. Bundan sonraki süreçte belediye meclisinin kararları ve belediye hizmetlerinin yürütülmesi kadar Ali Ercan Akpolat hakkındaki adli süreç ve görevden uzaklaştırma kararının hukuki durumu da önem taşıyacak. Görevden uzaklaştırmaya ilişkin şartların değişmesi veya yargı sürecinde yeni bir karar ortaya çıkması halinde belediyedeki yönetim yapısının nasıl şekilleneceği, ilgili mevzuat ve yetkili makamların kararlarına göre belirlenecek.
