Yapay zeka yatırımlarının veri merkezlerinde oluşturduğu işlem gücü ihtiyacı, küresel yarı iletken sektörünün büyüme beklentilerini yukarı taşıyor. Kore İhracat-İthalat Bankası Dış Ekonomik Araştırma Enstitüsü'nün (KEXIM) değerlendirmesine göre, veri merkezlerine yönelik yapay zeka çip pazarının 2024'te yaklaşık 124 milyar dolar olan büyüklüğünün 2030 yılında 860 milyar dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor.
PAZARIN ALTI YILDA YAKLAŞIK 7 KATINA ÇIKMASI BEKLENİYOR
Rapordaki tahmin, 2024-2030 döneminde yıllık ortalama yaklaşık yüzde 38'lik büyümeye işaret ediyor. Bu hesaplamaya göre pazar, altı yıl içinde yaklaşık 7 kat büyüyebilir. Artışın arkasındaki temel unsurlar arasında üretken yapay zeka uygulamalarının yaygınlaşması, büyük dil modellerinin daha fazla hesaplama kapasitesine ihtiyaç duyması ve veri merkezi yatırımlarının hızlanması bulunuyor.
Talep yalnızca yapay zeka işlemlerini gerçekleştiren GPU ve benzeri hızlandırıcılarda yoğunlaşmıyor. Yüksek miktarda verinin hızlı biçimde aktarılması ve işlenmesi, yüksek bant genişlikli bellek başta olmak üzere bellek çipleri ve özel amaçlı yarı iletken bileşenleri de yapay zeka altyapısının kritik parçaları haline getiriyor.
VERİ MERKEZLERİ BÜYÜMENİN MERKEZİNDE
Küresel teknoloji şirketlerinin yapay zeka modellerini eğitmek ve kullanıcılara sunmak için veri merkezi kapasitesini artırması, çip talebinin başlıca itici güçlerinden biri olarak gösteriliyor. Özellikle büyük ölçekli bulut hizmeti sağlayıcılarının yeni altyapı yatırımları, yüksek performans ve enerji verimliliği sunan işlemcilere yönelik rekabeti de artırıyor.
Bu eğilimin güncel örneklerinden biri Qualcomm ile Amazon Web Services arasında ortaya çıktı. Eylül 2026'da duyurulan çok yıllı iş birliği kapsamında tarafların yapay zeka çıkarımına yönelik özel çipler geliştirmesi planlanırken, anlaşmanın potansiyel büyüklüğünün 60 milyar dolara kadar çıkabileceği bildirildi. Bu tür anlaşmalar, büyük bulut şirketlerinin standart işlemcilerin yanında kendi ihtiyaçlarına göre tasarlanan özel yapay zeka çiplerine de yöneldiğini gösteriyor.
YARI İLETKEN PAZARINDA TAHMİNLER DEĞİŞİYOR
Yapay zeka kaynaklı talep, yalnızca AI çipleri için yapılan tahminleri değil, yarı iletken sektörünün tamamına ilişkin beklentileri de etkiliyor. KEXIM araştırmasına dayanan bir başka güncel değerlendirmede, küresel yarı iletken pazarının 2026 yılında 1,6 trilyon doları aşabileceği, 2030'da ise yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşabileceği öngörüldü. Daha önce sektörün 1 trilyon dolar sınırını ancak 2030 civarında aşabileceğine yönelik tahminler bulunuyordu.
BELLEK ÇİPLERİNDE REKABET SERTLEŞİYOR
Yapay zeka altyapısındaki büyüme, bellek üreticileri açısından da yeni bir dönem oluşturuyor. Samsung Electronics ve SK hynix gibi Güney Koreli üreticiler bellek teknolojilerinde güçlü konumlarını korurken, KEXIM raporu Güney Koreli şirketlerin yapay zeka çip değer zincirinin tasarım, işlemci ve diğer özel yarı iletken alanlarında da kapasitelerini geliştirmesi gerektiğine işaret ediyor.
Rapora göre Güney Kore'deki FuriosaAI ve Rebellions gibi şirketler yeni nesil NPU ürünleriyle pazarda yer edinmeye çalışıyor. Bununla birlikte sermaye, ticarileştirme deneyimi ve yazılım ekosistemi açısından sektörün önde gelen şirketleriyle aralarında önemli bir fark bulunduğu değerlendiriliyor.
ABD, GÜNEY KORE VE ÇİN YATIRIMLARI ARTIRIYOR
Yapay zeka çipleri artık yalnızca teknoloji şirketlerinin değil, ülkelerin sanayi politikalarının da önemli başlıklarından biri. Güney Kore yarı iletken üretim kapasitesini artırmaya yönelik programlar yürütürken Çin de 2026-2030 dönemini kapsayan planında yüksek performanslı işlemciler, yüksek yoğunluklu bellek, HBM ve gelişmiş yarı iletken üretim teknolojilerini öncelikli alanlar arasında gösterdi.
Öte yandan hızlı yatırım temposunun riskleri de bulunuyor. Güney Kore Merkez Bankası'nın Eylül 2026 değerlendirmesinde küresel yapay zeka yatırımlarının bir süre daha artabileceği belirtilirken; veri merkezlerinin kullanım oranı, elektrik altyapısındaki gecikmeler, finansman maliyetleri ve yatırımların geri dönüş süresi sektör açısından izlenmesi gereken unsurlar arasında sıralandı.
860 milyar dolarlık 2030 tahmini bu nedenle kesinleşmiş bir pazar büyüklüğünü değil, mevcut yatırım ve talep eğilimlerinin sürmesine dayanan bir projeksiyonu ifade ediyor. Yapay zeka hizmetlerinin kullanım hızı, veri merkezi yatırımları, enerji kapasitesi, çip tedarik zinciri ve küresel teknoloji rekabeti önümüzdeki yıllardaki büyümenin gerçek boyutunu belirleyecek.
