Rusya'nın dünyanın en soğuk yerleşim yerlerinden biri olan Yakutistan bölgesinde, 2011 yılının kış aylarında yaşanan kurt saldırıları büyük korkuya neden oldu. Sıcaklığın eksi 56 dereceye kadar düştüğü Verhoyansk çevresinde, yüzlerce kurdun bir araya geldiği iddiaları gündeme gelirken yalnızca dört gün içerisinde 30'dan fazla atın öldürüldüğü bildirildi. Olayın ardından bölge halkını ve hayvan sürülerini korumak amacıyla geniş çaplı avcı ekipleri oluşturuldu.

400 KURTLUK DEV SÜRÜ İDDİASI DÜNYA GÜNDEMİNE GİRDİ

2011 yılının ocak ve şubat aylarında uluslararası basına yansıyan haberlerde, Verhoyansk çevresinde yaklaşık 400 kurdun toplandığı öne sürüldü. Dondurucu soğukların etkili olduğu bölgede kurtların yerleşim alanlarına yaklaşması ve at sürülerine saldırması, hayvancılıkla geçinen halk arasında endişeye yol açtı.

Dönemin haberlerine göre dört gün içinde 30'dan fazla atın telef olması üzerine yerel yönetim harekete geçti. Verhoyansk bölgesindeki yetkililer, kurtların yerleşim alanlarına yaklaşmasını önlemek amacıyla 24 avcı ekibi oluşturulduğunu açıkladı.

Avcıların kar motosikletleriyle devriye gezmesi ve kurtların geçiş güzergâhlarına tuzaklar yerleştirmesi planlandı. Gün ışığının artmasıyla birlikte helikopterlerden yararlanılması da gündeme geldi. Kurt avlayanlara para ödülü verilmesi kararlaştırıldı.

400 KURDUN TEK SÜRÜ OLDUĞU DOĞRULANMADI

Olayın en önemli ayrıntısı, 400 kurdun tek bir sürü halinde hareket ettiği iddiasıydı. Dönemin haberlerinde bu sayı geniş yer bulsa da hayvanların tamamının aynı sürüye ait olduğunu gösteren bağımsız bir bilimsel doğrulama bulunmuyor.

Kurtların doğal yaşamındaki sosyal yapıları incelendiğinde, sürülerin genellikle birkaç bireyden oluşan aile grupları halinde yaşadığı görülüyor. National Wildlife Federation tarafından yayımlanan bilgilere göre kurt sürüleri çoğunlukla 4 ila 9 bireyden oluşuyor. Bazı sürülerde bu sayı 30'a yaklaşabiliyor. Bu nedenle 400 kurdun tek bir sosyal grup oluşturduğu iddiası, kurtların bilinen davranışlarıyla örtüşmüyor.

2011 yılında yayımlanan haberlerde de 400 kurdun aynı sürüde bulunmasının olağan dışı olduğu belirtilmişti. Dolayısıyla olayın, farklı kurt gruplarının aynı bölgede yoğunlaşmasıyla ilişkili olabileceği değerlendiriliyor.

KURTLAR NEDEN ATLARA SALDIRMAYA BAŞLADI?

Yakutistan'daki saldırıların arkasında bölgedeki doğal besin kaynaklarının azalmasının etkili olduğu belirtiliyor. Özellikle tavşan ve sincap popülasyonundaki düşüşün, kurtların beslenme alışkanlıklarını etkilediği ifade ediliyor.

2013 yılında uluslararası haber ajanslarına yansıyan açıklamalarda, doğal av hayvanlarının azalması nedeniyle kurtların ren geyikleri ve atlar gibi evcil hayvanlara daha fazla yöneldiği bildirildi. Ağır kış koşulları ve derin kar örtüsü de avlanma faaliyetlerini zorlaştıran etkenler arasında gösterildi.

Yakutistan'da hayvancılığın önemli geçim kaynaklarından biri olması, kurt saldırılarının ekonomik sonuçlarını da ağırlaştırdı. Özellikle açık arazilerde yetiştirilen atlar ve ren geyikleri, yırtıcı hayvan saldırılarından doğrudan etkilendi.

16 BİN REN GEYİĞİ VE 314 AT ÖLDÜRÜLDÜ

Verhoyansk'ta 2011 yılında yaşanan olayın ardından Yakutistan genelindeki kurt saldırıları sonraki yıllarda da devam etti. Bölgesel tarım yetkililerinin 2012 yılına ilişkin verilerine göre kurt saldırılarında yaklaşık 16 bin ren geyiği ve 314 at telef oldu.

Bu rakamlar, 2011 yılında Verhoyansk çevresinde görüldüğü öne sürülen kurt topluluğunun neden olduğu kayıpları değil, 2012 yılı boyunca Yakutistan genelinde meydana gelen saldırıları ifade ediyor.

2013 yılı başında bölgede 3 bin 500'den fazla kurt bulunduğu açıklanırken saldırıların artması üzerine geniş kapsamlı bir mücadele programı başlatıldı. Yetkililer, kurt popülasyonunu azaltmak amacıyla üç aylık av kampanyası düzenledi.

23 Nisan 2013 tarihinde yayımlanan verilere göre kampanya kapsamında 188 avcı ekibinde görev yapan 620 avcı, toplam 583 kurt öldürdü. Aynı yılın ilk aylarında kurt saldırılarında 2 bin 600'den fazla ren geyiği ve 167 atın telef olduğu bildirildi.

KURTLAR KARDA NEDEN TEK SIRA HALİNDE YÜRÜYOR?

Yakutistan'daki olayın yeniden gündeme gelmesi, kurtların karlı arazilerdeki hareket biçimlerine ilişkin merakı da artırdı. Kurtların derin kar üzerinde zaman zaman tek sıra halinde ilerlemesinin temel nedenlerinden biri enerji tasarrufu sağlamak.

International Wolf Center tarafından yayımlanan bilimsel açıklamaya göre sürünün önündeki kurt, derin karı yararak diğer hayvanların ilerleyebileceği bir yol oluşturuyor. Arkadan gelen kurtlar aynı izleri takip ederek hareket sırasında daha az enerji harcıyor.

Bu davranış, özellikle sert kış koşullarında uzun mesafeler katetmek zorunda kalan kurtlar açısından önemli bir avantaj sağlıyor. Kar örtüsünün kalın olduğu bölgelerde aynı güzergâhın kullanılması, sürünün ilerlemesini kolaylaştırıyor.

YAŞLI KURTLAR ÖNDE, LİDER ARKADA İDDİASI YANLIŞ

Sosyal medyada yıllardır paylaşılan bir kurt sürüsü fotoğrafında, en önde yaşlı ve hasta kurtların yürüdüğü, güçlü kurtların sürüyü koruduğu ve liderin en arkadan bütün grubu yönettiği iddia ediliyor. Uzmanlar, bu anlatımın bilimsel gerçekleri yansıtmadığını belirtiyor.

International Wolf Center, söz konusu fotoğrafın 2011 yılında BBC'nin Frozen Planet belgeseli için Kanada'daki Wood Buffalo Ulusal Parkı'nda çekildiğini açıkladı. Fotoğrafta derin kar üzerinde tek sıra halinde ilerleyen 25 kurt bulunuyor.

Kuruma göre sürünün önünde yürüyen kurdun yaşlı veya hasta olması gerektiği yönündeki iddia doğru değil. Derin karı yararak yol açmak daha fazla enerji gerektirdiğinden, güçsüz hayvanların sürekli bu görevi üstlenmesi beklenmiyor.

Fotoğrafın en arkasında görülen kurdun sürünün lideri olduğu iddiası da doğrulanmış değil. Bu hayvanın herhangi bir nedenle geride kalmış olabileceği, fotoğraftan sürü içindeki konumunun belirlenemeyeceği ifade ediliyor.

KURT SÜRÜLERİNDE LİDERLİK NASIL BELİRLENİYOR?

Kurtların sosyal yaşamına ilişkin araştırmalar, yaygın olarak kullanılan alfa kurt kavramının da yeniden değerlendirilmesini sağladı. Doğal ortamda yaşayan kurt sürülerinin büyük bölümü, üreyen bir çift ile onların farklı yaşlardaki yavrularından oluşan aile grupları halinde hareket ediyor.

Uçakta akılalmaz unutkanlık! Aile, 7 yaşındaki çocuğunu uçakta bıraktı
Uçakta akılalmaz unutkanlık! Aile, 7 yaşındaki çocuğunu uçakta bıraktı
İçeriği Görüntüle

Bu nedenle sürünün yönetimi, sosyal medyada anlatıldığı gibi sürekli güç mücadelesi veren hayvanlardan oluşan katı bir hiyerarşiye dayanmıyor. Ebeveyn konumundaki kurtlar, avlanma, yavruların korunması ve bölgenin savunulması gibi faaliyetlerde önemli roller üstleniyor.

Yakutistan'da 2011 yılında yaşanan saldırılar ise kurtların doğal besin kaynaklarındaki değişimlerin hayvancılık üzerindeki etkisini gösteren önemli olaylardan biri olarak kayıtlara geçti. Olayın üzerinden yıllar geçmesine rağmen 400 kurdun tek bir sürü oluşturduğu iddiası doğrulanmış değil. Bölgedeki hayvan kayıpları ve sonraki yıllarda alınan önlemler ise dönemin resmî açıklamaları ve haber kayıtlarıyla belgelenmiş durumda.

Kaynak: Haber Merkezi