Üsküdar Belediyesi’nde tutuklanan Belediye Başkanı Sinem Dedetaş’ın görevden uzaklaştırılmasının ardından başlayan başkan vekilliği süreci, mahkeme kararı ve belediye meclisindeki değişen dengeler nedeniyle yeniden kritik bir aşamaya geldi. Dedetaş’ın yerine 5 Ağustos’ta yapılan seçimde CHP’nin adayı Sibel Tan Çetinkaya dördüncü turda 22 oyla başkan vekili seçilmiş, Cumhur İttifakı’nın adayı Dündar Ziya Gültekin ise 18 oyda kalmıştı. Ancak Gültekin’in başvurusu üzerine İstanbul 2. İdare Mahkemesi seçim sürecindeki oy değerlendirmeleri ve seçim güvenliğiyle ilgili gerekçelerle meclis kararının yürütmesini durdurdu. Karara yapılan itirazın Bölge İdare Mahkemesi tarafından reddedilmesinin ardından seçimin yenilenmesi kesinleşti.
İLK YENİLEME TOPLANTISINDA ÇOĞUNLUK SAĞLANAMADI
İstanbul Valiliği tarafından yenileme seçimi için belirlenen 5 Eylül’de belediye meclisi yeniden toplandı. Ancak toplantıda 22 meclis üyesinin hazır bulunması nedeniyle gerekli toplantı yeter sayısına ulaşılamadı. CHP ve YENİ Parti grupları, gözaltındaki meclis üyelerinin oy kullanabilmesini gerekçe göstererek toplantıya katılmama kararı aldıklarını açıkladı. Bunun üzerine seçim 8 Eylül’e ertelendi. Süreç içerisinde CHP’den istifa eden dört meclis üyesinin AK Parti’ye katılması ve Amine Cansu Çelik ile daha önce AK Parti’den ayrılarak CHP’ye geçen Ekrem Baki’nin tutuklanması, meclisteki siyasi dengeyi de değiştirdi.
CHP VE YENİ PARTİ ORTAK HAREKET ETME KARARI ALDI
Yeni seçim öncesinde CHP ve YENİ Parti’nin Üsküdar’daki yöneticileri ortak açıklama yaparak mecliste birlikte hareket edeceklerini duyurdu. Son gelişmelerle birlikte CHP-YENİ Parti tarafı ile AK Parti-MHP grubunun oy kullanabilecek üyeleri bakımından 21’e 21’lik bir denge oluştuğu belirtildi. YENİ Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik ise daha önce CHP’den ayrılarak AK Parti’ye geçen dört meclis üyesinin yakınlarıyla temas etmemeleri amacıyla İstanbul dışına götürüldüğünü iddia etti. Bu açıklama siyasi bir iddia olarak kamuoyuna yansırken, söz konusu iddianın bağımsız biçimde doğrulandığına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.
İLK TURDA SONUÇ ÇIKMADI
Üsküdar Belediye Meclisi 8 Eylül sabahı başkan vekilini belirlemek üzere yeniden toplandı. CHP’nin adayı bir önceki seçimde olduğu gibi Sibel Tan Çetinkaya, AK Parti’nin adayı ise Dündar Ziya Gültekin oldu. İlk turda toplam 42 oy kullanıldı. Gültekin’in adının hatalı yazıldığı bir pusula ile Çetinkaya’nın adının sonunda nokta bulunan bir pusula geçersiz kabul edildi. Geçerli oyların 21’i Dündar Ziya Gültekin’e, 19’u Sibel Tan Çetinkaya’ya çıktı. İlk turda kanunun aradığı çoğunluk oluşmadığı için seçim sonraki turlara kaldı.
BAŞKAN VEKİLİ SEÇİMİ NASIL YAPILIYOR?
5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre bir belediye başkanının görevden uzaklaştırılması veya tutuklanması halinde belediye meclisi kendi üyeleri arasından gizli oyla başkan vekili seçiyor. İlk iki turda üye tam sayısının üçte iki çoğunluğu aranıyor. Bu çoğunluk sağlanamazsa üçüncü turda üye tam sayısının salt çoğunluğu yeterli oluyor. Üçüncü turda da sonuç çıkmazsa en çok oy alan iki aday dördüncü turda karşı karşıya geliyor ve bu turda en fazla oyu alan isim başkan vekili seçiliyor. Oyların eşit çıkması halinde ise sonuç kura ile belirleniyor. Başkan vekili, görevden uzaklaştırılan veya tutuklanan belediye başkanı göreve dönene ya da mevzuatta öngörülen başka bir durum ortaya çıkana kadar görevi sürdürüyor.
MAHKEME KARARI NEDEN SÜRECİ YENİDEN BAŞLATTI?
Üsküdar’daki ilk seçimde özellikle geçersiz kabul edilen oy pusulaları tartışmanın merkezinde yer aldı. İstanbul 2. İdare Mahkemesi, bazı pusulalarda seçmenin tercihinin anlaşılabildiği değerlendirmesinde bulunurken seçim sürecindeki uygulamalar nedeniyle seçim güvenliğinin zedelendiği sonucuna vardı. Bu nedenle 5 Ağustos tarihli başkan vekilliği seçimine ilişkin meclis kararının yürütmesi durduruldu. Belediyenin üst mahkemeye yaptığı itirazın da reddedilmesiyle yeni bir oylama yapılması zorunlu hale geldi. Benzer durumlarda da idari yargının seçim işlemini hukuka aykırı bulması halinde belediye meclisi aynı yasal prosedürü yeniden işletmek durumunda kalıyor.
ÜSKÜDAR'DA YÖNETİMİN DEVAMLILIĞI ÖNEM TAŞIYOR
İstanbul’un Anadolu Yakası’ndaki en önemli yerleşim ve ulaşım merkezlerinden biri olan Üsküdar’da başkan vekilliği seçiminin sonuçlanması yalnızca siyasi dengeler açısından değil, belediye yönetiminin sürekliliği bakımından da önem taşıyor. Belediye başkanlığı; bütçenin uygulanmasından imar ve ruhsat süreçlerine, temizlik ve çevre hizmetlerinden sosyal desteklere, altyapı koordinasyonundan belediye teşkilatının yönetimine kadar geniş bir sorumluluk alanına sahip. Bu nedenle başkanın geçici olarak görev yapamadığı dönemlerde kanunda öngörülen vekâlet mekanizmasının temel amacı, siyasi ve hukuki süreç devam ederken yerel kamu hizmetlerinin kesintisiz biçimde sürdürülmesini sağlamak olarak öne çıkıyor.
