Dijital yayın platformları, müzik uygulamaları, çevrim içi eğitim hizmetleri ve diğer abonelik sistemlerini kullanan milyonlarca vatandaşı ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı. Ticaret Bakanlığı, abonelik sözleşmelerine ilişkin mevcut mevzuatı güncellemek amacıyla çalışma başlattı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın milletvekillerinin dijital aboneliklerle ilgili soru önergesine verdiği yanıtta, özellikle büyük ölçekli hizmet sağlayıcıların uygulamalarının incelendiği belirtildi. Abonelik iptalleri, otomatik yenilemeler ve tüketicilerin karşılaştığı sorunlar yeni düzenleme çalışmalarının odağında yer alıyor.
BAKANLIK DİJİTAL ABONELİKLERİ MERCEK ALTINA ALDI
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, abonelik sözleşmelerinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 52'nci maddesi ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği kapsamında düzenlendiğini hatırlattı.
Bununla birlikte mevcut mevzuatın değişen tüketici ihtiyaçlarına göre yeniden değerlendirilmesi için çalışmalara başlandığını bildirdi.
Bakanlık tarafından büyük ölçekli hizmet sağlayıcılar üzerinde araştırma ve incelemeler yürütülürken, abonelik sistemlerinde tespit edilen diğer sorunlara ilişkin kapsamlı bir rapor hazırlanması da planlanıyor.
Yeni çalışmanın, özellikle abonelik süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi ve tüketici mağduriyetlerinin azaltılması bakımından önem taşıdığı değerlendiriliyor.
2 YILDA 1.459 TÜKETİCİ ŞİKÂYETİ
Bakanlığın açıkladığı rakamlar, dijital aboneliklerde yaşanan sorunların boyutunu ortaya koydu.
2025 ve 2026 yıllarında dijital aboneliklere ilişkin Ticaret Bakanlığına toplam 1.459 tüketici başvurusu yapıldı.
Genel abonelik işlemleri kapsamında en fazla tüketici şikâyetinin elektronik haberleşme hizmetlerinde yoğunlaştığı belirtildi.
Özellikle aboneliklerin sona erdirilmesi, kullanıcı onayı ve otomatik yenileme işlemleri, tüketici hakları bakımından dikkat çeken başlıklar arasında yer aldı.
OTOMATİK YENİLEME NEDENİYLE 282 ŞİKÂYET
Dijital aboneliklerde tartışma yaratan konulardan biri de tüketicilerin aboneliklerinin otomatik olarak yenilenmesi oldu.
Açıklanan verilere göre, 2023-2026 döneminde otomatik yenileme işlemleri nedeniyle 282 tüketici şikâyette bulundu.
Özellikle yıllık ve sezonluk aboneliklerde kullanıcıların yenileme koşullarını yeterince takip edememesi, beklenmedik ücret tahsilatları açısından risk oluşturabiliyor.
Bakanlığın başlattığı incelemelerde, abonelik sözleşmelerinin yenilenmesine ilişkin uygulamalar da değerlendiriliyor.
9 BİN 669 ABONELİK İZİNSİZ YENİLENDİ: MİLYONLUK CEZA
Ticaret Bakanlığının paylaştığı bilgiler arasında geçmiş yıllarda uygulanan dikkat çekici bir yaptırım da bulunuyor.
2022 yılında, 9 bin 669 tüketicinin yıllık ve sezonluk aboneliklerinin talep ve onayları alınmadan yenilenmesi nedeniyle bir hizmet sağlayıcıya 5 milyon 946 bin 435 lira idari para cezası verildi.
Söz konusu yaptırım, dijital aboneliklerde tüketici onayının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
Bakanlığın yeni mevzuat çalışmalarıyla benzer mağduriyetlerin önüne geçilmesine yönelik düzenlemelerin değerlendirilmesi bekleniyor. Ancak yeni düzenlemenin maddeleri henüz kesinleşmiş değil.
ABONELİK İPTALİNDE TÜKETİCİNİN HAKLARI NELER?
Ticaret Bakanlığının 15 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı tüketici bilgilendirme rehberine göre aboneliklerin sona erdirilmesinde vatandaşlara önemli haklar tanınıyor.
Mevcut mevzuata göre belirsiz süreli veya süresi bir yıl ve daha uzun olan belirli süreli abonelikler, ilgili taahhüt hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gerekçe gösterilmeden sona erdirilebiliyor.
Belirli süreli aboneliklerin tüketicinin talebi veya onayı olmadan uzatılması ise mümkün değil. Sözleşme süresi sona erdiğinde gerekli onay alınmadan hizmet sunulmaya devam edilirse tüketiciden ücret talep edilemiyor.
Ancak taahhütlü aboneliklerde erken fesih nedeniyle belirli koşullarda cayma bedeli doğabiliyor. Bu nedenle abonelik iptali öncesinde sözleşme ve taahhüt koşullarının kontrol edilmesi gerekiyor.
ALANYA'DAKİ DİJİTAL PLATFORM KULLANICILARINI DA İLGİLENDİRİYOR
Türkiye genelinde yürütülen mevzuat çalışmaları, Alanya'da dijital yayın, müzik, internet, oyun ve çevrim içi eğitim hizmetlerinden yararlanan tüketicileri de yakından ilgilendiriyor.
Özellikle birden fazla dijital platforma abone olan vatandaşların aylık ve yıllık ödeme planlarını kontrol etmeleri önem taşıyor.
Kullanıcıların abonelik bitiş tarihlerini, otomatik yenileme koşullarını ve ödeme geçmişlerini düzenli olarak incelemeleri, beklenmedik ücretlerle karşılaşmalarını önleyebilir.
İptal talebine rağmen ücret tahsil edilmesi veya onaysız abonelik yenilenmesi durumunda vatandaşlar, işlemlerine ilişkin belgeleri saklayarak ilgili tüketici başvuru yollarını kullanabiliyor.
YENİ DÜZENLEME NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Ticaret Bakanlığının başlattığı mevzuat çalışmasına ilişkin henüz kesin bir yürürlük tarihi açıklanmadı.
Büyük ölçekli hizmet sağlayıcılara yönelik incelemelerin ve sorunların tespitine ilişkin rapor hazırlığının sürdüğü bildirildi.
Çalışmalar tamamlandığında yeni kuralların kapsamının ve uygulama takviminin kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Bu nedenle dijital aboneliklerde yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği yönündeki değerlendirmeler şu aşamada doğru değil. Mevcut tüketici hakları yürürlükteki kanun ve yönetmelikler kapsamında korunmaya devam ediyor.
