Çorum’un kent merkezindeki en önemli tarihi yapılardan biri olan Çorum Kalesi’nde yürütülen uzun soluklu restorasyon çalışmalarında önemli bir aşama tamamlandı. Çorum Belediyesi tarafından 2010 yılında başlatılan proje kapsamında ilk olarak kale içinde bulunan haneler kamulaştırılarak kaldırıldı. Böylece tarihi yapının korunması ve sonraki restorasyon uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi için alan oluşturuldu.
YÜZYILLIK TAŞ DUVARLAR GÜÇLENDİRİLDİ
Projenin 2023 yılında başlayan ikinci etabında çalışmalar doğrudan kalenin sur duvarlarına yoğunlaştı. Yaklaşık 80 metreye 80 metre ölçülerindeki, duvar kalınlığı 2,40 metreyi, yüksekliği ise 7,35 metreyi bulan tarihi yapının taş duvarları üç yıllık çalışmanın ardından güçlendirildi. Restorasyonda kullanılabilecek durumdaki özgün taşların dış cephede korunmasına öncelik verilirken, kullanılamayacak durumda olan taşların yerine bölgenin doğal dokusuyla uyumlu malzemeler tercih edildi.
Kalenin hemen bitişiğinde bulunan özel mülklerin kamulaştırılarak kaldırılması da restorasyon sürecinin önemli bölümlerinden birini oluşturdu. Bu uygulamayla kale çevresindeki yapılaşmadan ayrılarak daha görünür ve bağımsız bir tarihi yapı haline getirildi. Tarihi yapılarda çevrenin açılması, yalnızca yapının algılanmasını kolaylaştırmakla kalmıyor; bakım, güvenlik ve ziyaretçi düzenlemelerinin daha bütüncül biçimde yapılabilmesine de imkân sağlıyor.
ZEMİN JEORADARLA İNCELENDİ
Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, çalışmaların akademik destek alınarak yürütüldüğünü ve kale içinde zeminin jeolojik radar yöntemiyle de kontrol edildiğini açıkladı. Bu tür temassız inceleme yöntemleri, tarihi alanlarda yer altında bulunabilecek mimari kalıntılar veya farklı zemin yapıları hakkında bilgi edinilmesine yardımcı olurken, doğrudan kazı yapılması gereken noktaların daha kontrollü belirlenmesini sağlıyor. Çalışmalar sırasında ortaya çıkan bazı tarihi eserlerin ise ileride sergilenmek üzere Çorum Müzesi tarafından koruma altına alındığı bildirildi.
KALE İÇİ YENİ BİR TURİZM ALANINA DÖNÜŞECEK
Sur restorasyonunun ardından projenin ağırlık noktası kale içindeki yaklaşık 6 bin metrekarelik alana kayacak. Belediyenin planlamasına göre tarihi dokuya uygun butik otel, yöresel yemeklerin sunulacağı restoran, kahvehane, oyuncak müzesi ve kale müzesi gibi işlevler oluşturulacak. Kale içinde bulunan tescilli cami ile üç konağın da restore edilerek kullanıma kazandırılması planlanıyor. Böylece alanın yalnızca ziyaret edilip çıkılan bir tarihi yapıdan ziyade kültür, gastronomi ve müzecilik faaliyetlerinin bir arada bulunduğu bir destinasyona dönüştürülmesi amaçlanıyor.
RESTORASYONDA ÖZGÜN DOKUNUN KORUNMASI ÖNEM TAŞIYOR
Tescilli tarihi yapılardaki restorasyonlarda temel yaklaşım, yapının özgün mimari karakterini ve mümkün olduğu ölçüde mevcut malzemesini korumak üzerine kuruluyor. Müdahale gerektiren bölümlerde yapının dönemine, taş işçiliğine ve çevredeki geleneksel mimariye uyumlu malzeme kullanılması, tarihi yapının kimliğinin kaybolmaması açısından önem taşıyor. Çorum Kalesi’nde de korunabilir taşların yerinde bırakılması ve değiştirilmesi zorunlu taşların bölgedeki benzer malzemeler arasından seçilmesi bu yaklaşım doğrultusunda yürütüldü.
KALE ÇEVRESİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM DE GÜNDEMDE
Kalenin korunması yalnızca surlarla sınırlı tutulmuyor. Belediye, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının desteğiyle çevrede kentsel dönüşüm uygulamaları gerçekleştirmeyi de planlıyor. Tarihi yapıların çevresinde yürütülen bu tür çalışmalar; yapı yoğunluğunun düzenlenmesi, tarihi silüetin görünür hale getirilmesi, yaya bağlantılarının geliştirilmesi ve kamusal alanların tarihi dokuya uyumlu biçimde yeniden ele alınması açısından restorasyon projelerinin tamamlayıcı unsurları arasında bulunuyor.
ÇORUM'UN KÜLTÜR TURİZMİNE YENİ HALKA
Çorum, özellikle Hitit mirası ve çevresindeki arkeolojik alanlarla kültür turizminin öne çıktığı kentlerden biri. Hattuşa, Alacahöyük ve Şapinuva gibi önemli tarih merkezlerinin yanında kent merkezindeki müze, cami, konak ve kale gibi yapıların turizme kazandırılması, ziyaretçilerin yalnızca ören yerlerine değil şehir merkezine de yönelmesi açısından önem taşıyor. Çorum Kalesi’nin yeniden işlevlendirilmesiyle ziyaretçilerin kent merkezinde daha uzun süre kalmasını sağlayacak yeni bir kültür ve turizm noktası oluşturulması hedefleniyor.
ZİYARETÇİ SAYISINDA ARTIŞ
Belediye Başkanı Aşgın'ın verdiği bilgiye göre Çorum'u ziyaret edenlerin sayısı 2024'te yaklaşık 100 bin seviyesindeyken 2025'te 200 bine yükseldi. Kale içinde planlanan müze, konaklama, gastronomi ve sosyal alanların tamamlanmasının ardından Çorum Kalesi’nin de kentin turizm hareketliliğinde daha belirgin bir rol üstlenmesi bekleniyor. Projenin sonraki aşamalarında tarihi yapıların korunmasıyla ziyaretçi kullanımının dengeli biçimde yürütülmesi, kalenin uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından belirleyici olacak.
