Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, Türkiye'nin 2029 yılında mal ve hizmet ihracatını toplam 450 milyar dolara çıkarmayı hedeflediğini açıkladı. İstanbul'da Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASAD) tarafından düzenlenen "Türkiye Yüzyılı'nda Dış Ticaret Politikamız" konferansında konuşan Bolat, ihracatın artırılması için finansman desteği, yüksek teknolojili üretim ve yeni pazarlara erişimin öncelikli alanlar olduğunu belirtti.
Bolat'ın açıkladığı hedef, Türkiye'nin mevcut ihracat performansıyla birlikte değerlendirildiğinde önümüzdeki üç yılda yaklaşık 41 milyar dolarlık ilave ihracat büyüklüğüne ulaşılması gerektiğini gösteriyor. Ticaret Bakanlığı'nın 21 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre, eylül itibarıyla yıllıklandırılmış mal ve hizmet ihracatı toplamı yaklaşık 409 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
2026'NIN İLK DOKUZ AYINDA İHRACAT 211 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı dış ticaret verilerine göre, Türkiye'nin eylül ayındaki mal ihracatı geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 15,4 artarak 25 milyar 976 milyon dolara yükseldi. Ocak-eylül döneminde ise ihracat yüzde 5,2 artışla 210 milyar 973 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Eylül 2026 itibarıyla son 12 aylık mal ihracatı 283,7 milyar dolara ulaştı. Böylece 2026 yılı için belirlenen 282 milyar dolarlık mal ihracatı hedefi, yıllıklandırılmış verilerde 1,7 milyar dolar aşıldı. Ancak bu rakam yılın tamamlanmış ihracat sonucu değil, son 12 aylık dönemin toplamını ifade ediyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, 3 Ekim'de açıklanan verilerde ihracatın parasal değerindeki artışa rağmen miktar bazında gerileme yaşandığına öne çıktı. TİM verilerine göre eylül ayında ihracat değeri yüzde 15,4 yükselirken ihraç edilen ürün miktarı yüzde 0,6 azaldı. Ocak-eylül döneminde ise miktar bazındaki düşüş yüzde 2 oldu.
2002'DEN BU YANA İHRACAT YAKLAŞIK SEKİZ KATINA ÇIKTI
Bakan Bolat'ın konferansta paylaştığı verilere göre, Türkiye'nin 2002 yılında 36,1 milyar dolar olan yıllık mal ihracatı, 2025 yılında 273,4 milyar dolara ulaştı. Bu rakamlar, 23 yıllık dönemde dolar bazında yaklaşık 7,6 katlık nominal artışa karşılık geliyor.
Hizmet ihracatında da benzer bir büyüme gerçekleşti. Bolat, 2002 yılında 14 milyar dolar olan hizmet ihracatının 2025 yılında 124,9 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. Hizmet ihracatı; turizm, taşımacılık, bilişim, sağlık ve eğitim gibi alanlardan elde edilen uluslararası gelirleri de kapsıyor.
Ticaret Bakanlığı'nın 21 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, yıllıklandırılmış mal ihracatının 283,7 milyar dolar, hizmet ihracatının ise yaklaşık 125 milyar dolar düzeyinde bulunduğu belirtildi. Bu veriler, 2029 yılı için açıklanan 450 milyar dolarlık hedefin mevcut yıllıklandırılmış toplamın yaklaşık yüzde 10 üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERİN İHRACATTAKİ PAYI ARTTI
Ticaret Bakanı Bolat, Türkiye'nin ihracat stratejisinde yalnızca toplam satış tutarını artırmanın değil, ihraç edilen ürünlerin teknoloji düzeyini yükseltmenin de önem taşıdığını vurguladı. Bolat'ın verdiği bilgilere göre orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payı yüzde 30,4'ten yüzde 43,5'e çıktı.
Ticaret Bakanlığı'nın 3 Eylül 2026 tarihli açıklamasında da yıllıklandırılmış orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatının 116 milyar dolara ulaştığı bildirilmişti. Bu gelişme, Türkiye'nin ihracatta daha yüksek katma değerli ürünlere yönelme politikasının önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
EXİMBANK ARACILIĞIYLA 49,6 MİLYAR DOLARLIK DESTEK
İhracatçıların finansmana erişiminin dış ticaret politikalarının temel başlıklarından biri olduğunu belirten Bolat, Türk Eximbank aracılığıyla Eylül 2026 itibarıyla ihracatçılara 49,6 milyar dolarlık destek sağlandığını açıkladı.
Bolat, gelecek dönemde ihracat finansmanının güçlendirilmesi, serbest ticaret anlaşmalarının genişletilmesi ve ticari diplomasi faaliyetleriyle yeni pazarlara ulaşılmasının hedeflendiğini ifade etti. Küresel ticarette artan korumacılık eğilimleri ve ekonomik belirsizliklerin ise ihracatçıların karşı karşıya bulunduğu riskler arasında olduğunu belirtti.
ANTALYA VE ALANYA AÇISINDAN HEDEFİN ÖNEMİ
Türkiye'nin hizmet ihracatını büyütme hedefi, turizm ekonomisinin önemli merkezlerinden Antalya ve Alanya açısından da önem taşıyor. Turizm faaliyetlerinden elde edilen uluslararası gelirler hizmet ihracatına katkı sağlarken, tarım ve sanayi ürünlerinin yurt dışına satışı mal ihracatı kapsamında değerlendiriliyor.
Ticaret Bakanlığı'nın 12 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı faaliyet illerine göre ihracat istatistiklerinde, ocak-eylül döneminde 54 ilin ihracatını artırdığı ve 28 ilin 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiği açıklandı. Bakanlığın eylül ayı sıralamasında İstanbul, Kocaeli, İzmir, Bursa ve Tekirdağ ilk beş sırada yer aldı.
Alanya açısından özellikle turizm hizmetleri, tarımsal üretim ve dış pazarlara erişim olanakları, ulusal ihracat hedeflerinin yerel ekonomiye yansıyabileceği alanlar arasında bulunuyor. Bununla birlikte açıklanan 450 milyar dolarlık hedefin Antalya veya Alanya'ya ayrılmış belirli bir ihracat kotası anlamına gelmediğini belirtmek gerekiyor.
450 MİLYAR DOLARLIK HEDEFE NASIL ULAŞILACAK?
Türkiye'nin 2029 yılına kadar ulaşmayı planladığı 450 milyar dolarlık toplam ihracat hedefinde mal ve hizmet ihracatının birlikte büyümesi gerekiyor. Eylül 2026 itibarıyla yaklaşık 409 milyar dolar olan yıllıklandırılmış toplam dikkate alındığında hedefe ulaşmak için yaklaşık yüzde 10'luk nominal artış gerekiyor.
Ancak TİM'in eylül verilerinde ortaya koyduğu miktar bazındaki gerileme, ihracatın yalnızca dolar cinsinden değerinin değil, üretim ve satış hacminin de izlenmesi gerektiğini gösteriyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde açıklanacak dış ticaret istatistikleri, ihracatın miktar ve değer bakımından nasıl geliştiğini değerlendirmek açısından önem taşıyacak.
Türkiye'nin 2026 yılı için belirlediği toplam mal ve hizmet ihracatı hedefi 410 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bakan Bolat'ın açıkladığı 2029 hedefi ise bu tutarın 40 milyar dolar üzerine çıkılmasını öngörüyor.
Haberde kullanılan dış ticaret verileri Ticaret Bakanlığı'nın 3, 12 ve 21 Ekim 2026 tarihli açıklamaları ile Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin eylül ayı ihracat değerlendirmelerine dayanıyor. Bakan Bolat'ın 2029 hedefi ve Eximbank desteklerine ilişkin açıklamaları ise İstanbul'daki konferansta yaptığı konuşmadan aktarıldı.
