Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, hakkında yürütülen disiplin ve ceza soruşturmaları nedeniyle pasaportu iptal edilen bir kamu görevlisinin başvurusunu karara bağladı. Memurlar.net'in aktardığı habere göre, 8 Ekim 2026 tarihinde görüşülen ve 12 Ekim'de kamuoyuna duyurulan dosyada, idarenin uygulamasının hak ihlali olduğuna hükmedildi.
DOKTORA EĞİTİMİNE GİDEMEDİ
Başvurucu, pasaportunun iptal edilmesi sebebiyle yurt dışındaki bir üniversiteden kabul aldığı doktora programına başlayamadı. Yaşanan mağduriyet üzerine dosya AYM'ye taşındı. Yüksek Mahkeme, esas incelemesi sonucunda Anayasa'nın 20. maddesiyle güvence altına alınan özel hayata saygı hakkının ve 42. maddesinde düzenlenen eğitim hakkının ihlal edildiğine karar verdi. Kararın Genel Kurul düzeyinde alınması, benzer durumdaki diğer başvurular için de emsal teşkil etme özelliği taşıyor.
İDARİ KISITLAMA HUKUKA UYGUN MU?
Kamu görevlilerine yönelik pasaport kısıtlamaları, uzun bir süredir 5682 sayılı Pasaport Kanunu'nun 22. ve ek 7. maddelerine dayandırılarak uygulanıyordu. Daha önce bir idare mahkemesi, ek 7. maddedeki "idari" ibaresinin seyahat hürriyetini kısıtladığı gerekçesiyle AYM'ye itirazda bulunmuştu. İtirazda, disiplin hukukunun kamu düzeninden ziyade kamu hizmetinin işleyişiyle ilgili olduğu, seyahat özgürlüğünün ancak suç soruşturması kapsamında sınırlandırılabileceği vurgulanmıştı.
YÜKSEK MAHKEME'NİN ÖNCEKİ İPTALLERİ NELERDİ?
AYM, seyahat özgürlüğü ve pasaport iptalleri konusunda daha önce de kritik kararlara imza attı. Mahkeme, 24 Temmuz 2019'da hakkında suç soruşturması bulunmayan kişilerin pasaportlarının hakim kararı olmadan Bakanlık tarafından iptal edilmesini Anayasa'nın 23. maddesine aykırı bulmuştu. Benzer şekilde, Kasım 2024'te Resmi Gazete'de yayımlanan bir başka kararla, İçişleri Bakanlığı'nın genel güvenlik gerekçesiyle pasaport vermemesine olanak tanıyan hüküm iptal edilmişti. Bu kararlarda, yurt dışına çıkış yasağının sadece hakim kararıyla alınabileceği açıkça belirtilmişti.
