Avrupa Parlamentosu (AP), Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıların artması üzerine Avrupa Birliği'nin (AB) bölgede deniz güvenliğini sağlamaya yönelik bir operasyon düzenlemesini değerlendirmesini isteyen karar tasarısını kabul etti. 22 Ekim 2026 tarihinde Fransa'nın Strazburg kentinde gerçekleştirilen Genel Kurul oylamasında tasarı 432 kabul, 52 ret ve 88 çekimser oyla geçti. Kararda Türkiye, Bulgaristan ve Romanya arasındaki güvenlik işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
KARADENİZ'DEKİ SALDIRILARDAN RUSYA SORUMLU TUTULDU
Avrupa Parlamentosu'nun kabul ettiği kararda, Romanya ve Bulgaristan kıyıları yakınlarında ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen saldırılardan Rusya sorumlu tutuldu. Romanya hava sahasının tekrarlanan ihlallerine de dikkat çekilerek Karadeniz'in batısındaki gelişmelerin bölgesel güvenliği tehdit ettiği belirtildi.
Parlamento, sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıları Rusya'nın Ukrayna'ya karşı sürdürdüğü savaşın genişleyen etkileri kapsamında değerlendirdi. Kararda, ticaret gemilerinin hedef alınmasının yalnızca bölgedeki ülkeleri değil, uluslararası deniz ulaşımını da ilgilendirdiği ifade edildi.
AB'DEN DENİZ OPERASYONU SEÇENEĞİNİ DEĞERLENDİRMESİ İSTENDİ
Kabul edilen metinde, Avrupa Birliği kurumları ile üye devletlere Karadeniz'de deniz güvenliğini artıracak bir operasyon seçeneğini inceleme çağrısı yapıldı. Deniz ulaşımının serbestçe sürdürülebilmesinin NATO'nun doğu kanadı ve Karadeniz ülkelerinin güvenliği bakımından önem taşıdığı kaydedildi.
Ancak Avrupa Parlamentosu'nun kararı, Karadeniz'e yeni bir askeri güç gönderilmesi veya operasyon başlatılması anlamına gelmiyor. Parlamento, AB'nin siyasi önceliklerini ortaya koyarken olası bir deniz görevinin uygulanması için ayrıca kurumsal ve operasyonel kararlar alınması gerekiyor.
NATO'YA KARADENİZ NÖBETÇİSİ ÇAĞRISI
Kararda NATO'nun da bölgedeki güvenlik önlemlerini geliştirmesi istendi. İttifaka, devam eden görüşmeler çerçevesinde Karadeniz Nöbetçisi adıyla gündeme gelen girişimi değerlendirmesi çağrısı yapıldı.
Türkiye, Bulgaristan ve Romanya arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi de kararın öne çıkan başlıkları arasında yer aldı. Üç ülkenin Karadeniz'e kıyısı bulunması ve NATO üyesi olması, deniz güvenliği konusunda ortak hareket edilmesine yönelik çağrının temelini oluşturuyor.
TÜRKİYE'NİN YER ALDIĞI MEVCUT DENİZ GÜVENLİĞİ İŞBİRLİĞİ
Karadeniz'de Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında deniz mayınlarına karşı yürütülen askeri işbirliği bulunuyor. Üç ülkenin oluşturduğu Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu, deniz ulaşımını tehdit eden mayınlara karşı faaliyet yürütüyor.
Romanya Deniz Kuvvetlerinin 7 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre görev grubunun 12'nci faaliyet dönemi 6-20 Ekim tarihleri arasında planlandı. Bu faaliyet kapsamında Romanya'ya ait bir mayın avlama gemisinin yanı sıra Bulgaristan'dan iki ve Türkiye'den bir geminin görev alması öngörüldü.
Mevcut mayın karşı tedbirleri işbirliği ile Avrupa Parlamentosu'nun gündeme getirdiği yeni deniz operasyonu çağrısı birbirinden farklı süreçler olarak değerlendiriliyor. AP kararı, Türkiye'nin yeni bir askeri operasyona katılacağı yönünde alınmış bir karar içermiyor.
KAJA KALLAS: 10 GÜNDE ALTI SALDIRI
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, 20 Ekim 2026 tarihinde Avrupa Parlamentosu'nda yaptığı konuşmada Karadeniz'deki güvenlik durumuna ilişkin rakamlar paylaştı.
Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisinin yayımladığı resmî konuşma metnine göre Kallas, 10 gün içerisinde Rusya kaynaklı olduğundan şüphelenilen insansız hava araçlarıyla altı saldırı gerçekleştirildiğini bildirdi. Kallas ayrıca Romanya kıyıları yakınlarında iki tankere yönelik saldırının ardından yedi denizcinin arandığını açıkladı.
Kallas, Karadeniz'deki gelişmelerin deniz taşımacılığını, bölgesel istikrarı ve gıda güvenliğini etkilediğini belirterek Avrupa ülkeleri arasında daha güçlü koordinasyon kurulması gerektiğini savundu.
KARADENİZ'DEKİ TİCARET VE GIDA GÜVENLİĞİ GÜNDEMDE
Karadeniz, Ukrayna'nın tahıl ve diğer tarım ürünlerini uluslararası pazarlara ulaştırmasında önemli bir deniz yolu olarak kullanılıyor. Ticari gemilere yönelik saldırılar, denizcilerin güvenliğinin yanı sıra yük taşımacılığı ve tedarik zincirleri açısından da risk oluşturuyor.
AB Yüksek Temsilcisi Kallas, 20 Ekim'deki açıklamasında Ukrayna'nın ihracat güzergâhlarına yönelik saldırıların temmuz ayının ortalarından itibaren yoğunlaştığını belirtti. Avrupa Parlamentosu'ndaki görüşmelerde de deniz güvenliği ile gıda tedariki arasındaki bağlantı gündeme getirildi.
ROMANYA VE BULGARİSTAN'IN ÇALIŞMALARI DEĞERLENDİRİLDİ
Avrupa Parlamentosu kararında Romanya ve Bulgaristan'ın deniz kurtarma ekipleri ile sınır güvenliği birimlerinin saldırılardan etkilenen gemilere yönelik yardım faaliyetleri olumlu değerlendirildi. Bölgeden geçen ticari gemilerin kurtarma çalışmalarına katkıları da kararda yer aldı.
Buna karşılık Bulgaristan hükümetinin Rusya kaynaklı tehditlere yönelik yaklaşımı eleştirildi. Parlamento, Karadeniz'e kıyısı bulunan AB ülkelerinin deniz güvenliğine ilişkin önlemlerini güçlendirmesi gerektiği görüşünü ortaya koydu.
KARARIN ARDINDAN HANGİ SÜREÇ İZLENECEK?
Avrupa Parlamentosu'nun 22 Ekim'de kabul ettiği karar, Karadeniz'deki güvenlik sorunlarına ilişkin siyasi bir çağrı niteliği taşıyor. Bundan sonraki süreçte AB kurumlarının ve üye ülkelerin olası bir deniz operasyonunun kapsamını, görevlerini ve uygulanabilirliğini değerlendirmesi gündeme gelebilecek.
Avrupa Parlamentosu'nun resmî yasama kayıtlarında konu 2026/2933(RSP) numaralı dosya kapsamında ele alınıyor. Dosyanın konusu, Karadeniz'deki gemilere yönelik saldırıların insan hayatı, bölgesel istikrar ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerini kapsıyor.
Kararın Türkiye açısından öne çıkan yönü ise Karadeniz'de deniz güvenliğinin sağlanması için Ankara, Bükreş ve Sofya arasındaki işbirliğine açıkça yer verilmesi oldu. Yeni bir operasyonun başlatılıp başlatılmayacağına ilişkin ise henüz kesinleşmiş bir uygulama kararı bulunmuyor.
