Antalya’nın Muratpaşa ilçesinde arama kurtarma çalışmalarına destek vermesi amacıyla eğitilen Afrika keseli sıçanları için hazırlanan enkaz düzeneğinde yeni bir test gerçekleştirildi. Muratpaşa Belediyesi’nin 5 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre eğitimli sıçan, senaryoda enkaz altında bulunan gönüllü kazazedeyi tespit ederek taşıdığı sistem üzerinden ekibe sinyal gönderdi.
GPS VE KAMERA İLE TAKİP EDİLİYORLAR
Muratpaşa Belediyesi, GEA Arama Kurtarma Derneği, Belçika merkezli APOPO ve Ankara Üniversitesi iş birliğindeki projede Afrika keseli sıçanlarının ulaşılması güç alanlarda arama ekiplerine destek olması hedefleniyor. Hayvanların sırtında bulunan GPS ve kamera sistemleri, enkaz içindeki konumlarının takip edilmesi ve arama ekiplerine görüntü aktarılması amacıyla kullanılıyor.
Belediyenin açıklamasında, son uygulamada gönüllü bir kişinin enkaz altında bulunduğu senaryonun denendiği belirtildi. Eğitimli sıçanın kazazedeyi bulmasının ardından sistem aracılığıyla sinyal verdiği, GPS üzerinden de hayvanın enkaz içerisindeki konumunun izlendiği bildirildi.
PROJENİN ANTALYA AŞAMASI 2025’TE HIZLANDI
Projeye ilişkin özgün çerçeveyi APOPO’nun 2025 Yıllık Raporu ortaya koyuyor. Kuruluşun Haziran 2026’da yayımlanan raporuna göre Antalya’da arama kurtarma araştırmalarına özel bir tesis oluşturuldu. GEA Arama Kurtarma ve Ankara Üniversitesi’nin çalışmaları ile Muratpaşa Belediyesi’nin desteğiyle kurulan merkezin, eğitim ve operasyonel araştırmalar için ortak bir merkez olarak kullanılması planlandı.
APOPO’nun 2025 raporunda ayrıca “RescueRATs” olarak adlandırılan sıçanların Türkiye’ye getirildiği ve gerçek afet koşullarına benzetilen enkaz alanlarında ileri seviye eğitime başladığı bilgisi yer aldı. Böylece 5 Ekim’de yapılan uygulama, yalnızca tek bir test değil, Antalya’da kurulan eğitim ve araştırma altyapısının devam eden aşamalarından biri olarak kayda geçti.
ÇALIŞMALAR İLERİ AŞAMAYA TAŞINIYOR
Muratpaşa Belediye Başkanı Ümit Uysal, 5 Ekim’de proje alanındaki uygulamayı takip ederek ekipten çalışmalar hakkında bilgi aldı. Uysal, şimdiye kadar gerçekleştirilen testlerde sıçanların kazazedeyi bulabildiğini, görüntü ve konum bilgisi sağlayabildiğini belirterek projenin ikinci ve daha ileri bir aşamaya ulaştığını açıkladı.
EĞİTİMDE ÜÇ TEMEL GÖREV ÖNE ÇIKIYOR
Kahraman Fareler Proje Lideri Dr. Danielle Giangrasso’nun verdiği bilgiye göre eğitimler GEA Arama Kurtarma Derneği ile oluşturulan simülasyon alanlarında sürdürülüyor. Programda hayvanların enkaz içinde güvenli hareket etmesi, kazazedeyi tespit etmesi ve görevin ardından üs noktasına geri dönmesi üzerinde çalışılıyor.
APOPO’nun yıllık raporu, Antalya’daki merkezin yalnızca hayvanların eğitimi için değil, arama kurtarma ekipleriyle birlikte kullanılacak uygulama ve görevlendirme protokollerinin geliştirilmesi için de planlandığını gösteriyor. Projenin nihai hedefi, eğitimli sıçanları profesyonel arama kurtarma ekiplerinin yerine geçirmek değil; ekiplerin ve mevcut teknolojilerin erişmekte zorlandığı enkaz bölümlerinde tamamlayıcı bir arama yöntemi geliştirmek.
