Antalya'nın Alanya ilçesinde deniz üzerinde hortum oluştu. Kıyıdan fark edilen ve gökyüzündeki bulutlarla deniz yüzeyi arasında uzanan hortum, bölgede önemli görüntüler ortaya çıkardı. Deniz üzerinde meydana gelen doğa olayı, Alanya'nın geçmiş yıllarda yaşadığı benzer meteorolojik hadiseleri yeniden gündeme getirdi.
ALANYA'DA DENİZ HORTUMU NASIL OLUŞUYOR?
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün (MGM) meteoroloji sözlüğüne göre su hortumu, deniz yüzeyi üzerinde kendi ekseni etrafında dönen hava hareketiyle oluşuyor. Genellikle kümülonimbus ve gelişmiş kümülüs bulutlarının altında görülen bu olayda, su yüzeyinden yükselen damlacıklar dönerek ilerleyen hava sütununu görünür hale getiriyor.
MGM'nin 2024 Yılı Meteorolojik Afetler Değerlendirme Raporu'nda, su hortumlarının daha çok sıcak ve sığ su yüzeyleri üzerinde meydana geldiği belirtiliyor. Rapora göre hortumların çoğu 10 ila 15 dakika sürerken oluşum süreleri ve etkileri atmosfer koşullarına bağlı olarak değişebiliyor.
TÜRKİYE'DE HORTUMUN EN FAZLA GÖRÜLDÜĞÜ İL ANTALYA
Alanya'daki olayın öne çıkan yönlerinden biri de Antalya'nın hortum afetleri bakımından Türkiye'deki konumu. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2010-2021 dönemini kapsayan Meteorolojik Afetler Değerlendirmesi'ne göre Türkiye'de hortum afetinin en fazla görüldüğü il Antalya oldu. Aynı raporda Mersin de hortumların sık meydana geldiği iller arasında gösterildi.
Bu veriler, Alanya açıklarında görülen deniz hortumunun Antalya'nın meteorolojik geçmişinden bağımsız bir olay olmadığını ortaya koyuyor. Bununla birlikte geçmiş yıllara ait afet kayıtları, son görülen hortumun şiddeti veya oluşturduğu risk hakkında tek başına kesin bir değerlendirme yapılmasına imkân vermiyor.
ALANYA'DA 2016 YILINDA DA HORTUM OLUŞMUŞTU
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılında yayımlanan III. Ulusal Uzaktan Algılama ve Meteoroloji Sempozyumu bildirilerinde, 18 Ekim 2016 tarihinde Alanya'nın Avsallar bölgesinde meydana gelen dolu yağışı ve deniz hortumu bilimsel olarak incelendi. Araştırmada meteoroloji radarı, uydu görüntüleri ve sayısal hava tahmin modellerinden yararlanıldı.
Araştırmanın bulgularına göre 18 Ekim 2016'da Antalya Körfezi üzerinde bulunan alçak basınç merkezi, bölgenin doğusuna doğru nem taşınımına neden oldu. Alanya açıklarında rüzgârların birleştiği alanların oluşması da meteorolojik değerlendirmede öne çıkan unsurlar arasında yer aldı. Bu çalışma, ilçenin geçmişte de deniz hortumlarına sahne olduğunu resmî meteorolojik verilerle belgeliyor.
ANTALYA'DA EKİM AYINDA YAĞIŞLAR ARTIYOR
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün Antalya için yayımladığı 1930-2025 dönemi iklim istatistiklerine göre eylül ayında ortalama 16,7 milimetre olan aylık toplam yağış miktarı, ekimde 70,6 milimetreye yükseliyor. Aynı dönemde ortalama yağışlı gün sayısı 1,71'den 5,38'e çıkıyor. Bu değerler Antalya merkezinin uzun yıllar ortalamalarını yansıtıyor; Alanya'daki hortumun doğrudan nedenini göstermiyor.
DENİZDE HORTUM GÖRÜLDÜĞÜNDE NE YAPILMALI?
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün hortumdan korunma rehberinde, hortum tehlikesi sırasında açık alanlardan uzaklaşılması ve güvenli kapalı alanlara geçilmesi öneriliyor. Özellikle uçan cisimlerin yaralanmalara neden olabileceği belirtilerek pencerelerden ve dış cephelerden uzak durulması gerektiği vurgulanıyor.
Deniz üzerinde hortum görülmesi durumunda ise teknelerin ve diğer deniz araçlarının hortumun bulunduğu bölgeden uzak durması önem taşıyor. Hortumun kıyıya yaklaşma ihtimaline karşı sahilde bulunanların güvenli alanlara geçmesi ve Meteoroloji Genel Müdürlüğünün güncel uyarılarını takip etmesi gerekiyor.
