Akaryakıt fiyatlarında sürücüleri ve taşımacılık sektörünü yakından ilgilendiren yeni bir dönem başlıyor. Motorinde ağustos ayında geçici olarak sıfırlanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), 1 Eylül itibarıyla yeniden uygulanacak. Litre başına 3 TL olarak devreye girecek ÖTV'ye yüzde 20 KDV etkisinin de eklenmesiyle motorinin pompa fiyatında toplam 3,60 TL'lik artış bekleniyor. Benzin grubunda ise aynı tarih için vergi düzenlemesinden kaynaklanan bir fiyat değişikliği öngörülmüyor.
MOTORİNDE ÖTV KADEMELİ OLARAK GERİ DÖNÜYOR
Resmi Gazete'de yayımlanan 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile motorin türü akaryakıt ürünlerinde yeni bir vergi takvimi oluşturuldu. Düzenleme kapsamında motorinden alınan ÖTV, 13-31 Ağustos 2026 tarihleri arasında litre başına sıfır olarak uygulandı. Bu geçici dönem 31 Ağustos'un sona ermesiyle tamamlanacak ve 1 Eylül'den itibaren motorinde litre başına 3 TL ÖTV alınmaya başlanacak.
Vergi sisteminde ÖTV'nin de KDV matrahına dahil olması nedeniyle 3 TL'lik ÖTV artışı pompaya yalnızca 3 TL olarak yansımayacak. Yüzde 20 oranındaki KDV etkisi 60 kuruş daha oluşturacak ve böylece mevcut piyasa koşullarında motorinin litre fiyatındaki toplam vergi kaynaklı artış 3,60 TL'yi bulacak.
YIL SONUNA KADAR HER AY YENİ KADEME
Düzenleme yalnızca eylül ayını kapsamıyor. Belirlenen takvime göre motorindeki ÖTV litre başına eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL olarak uygulanacak. 1 Ocak 2027'den itibaren ise ÖTV tutarı litre başına 13,9006 TL seviyesine çıkacak. Böylece ağustos ayında başlayan geçici vergi avantajı, yıl sonuna kadar kademeli biçimde ortadan kalkmış olacak.
AĞUSTOSTA ÖTV SIFIRLANINCA FİYATLAR GERİLEMİŞTİ
Motorindeki kademeli vergi uygulamasının başlangıcında ÖTV'nin sıfırlanması, pompa fiyatlarında yaklaşık 9 TL'lik düşüş sağlamıştı. Düzenlemenin temel amaçları arasında tüketici, nakliyeci ve sanayici üzerindeki akaryakıt maliyeti baskısının kısa vadede azaltılması ve enflasyonla mücadelenin desteklenmesi bulunuyordu. Motorin aynı düzenlemeyle eşel mobil sistemi kapsamından da çıkarıldı.
Motorin fiyatlarında son günlerde yalnızca vergi kaynaklı hareketlilik yaşanmadı. Petrol fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle 27 Ağustos'ta motorinin litre fiyatında 5,30 TL indirim yapılmıştı. Şimdi ise piyasa hareketlerinden bağımsız olarak, önceden belirlenen ÖTV takviminin yeni aşamasına geçilmesi nedeniyle tabela yeniden yukarı yönlü değişecek.
MOTORİN FİYATI 80 TL'NİN ÜZERİNE ÇIKACAK
Başka bir fiyat değişikliği yaşanmaması halinde 3,60 TL'lik artışın ardından motorinin litre fiyatının İstanbul'da yaklaşık 81,08 TL, Ankara'da 82,20 TL ve İzmir'de 82,47 TL seviyesine yükselmesi bekleniyor. Akaryakıt fiyatları dağıtım şirketleri, nakliye giderleri ve bölgesel unsurlar nedeniyle iller ve hatta istasyonlar arasında farklılık gösterebildiğinden, sürücülerin satın alma öncesinde güncel pompa fiyatlarını kontrol etmesi gerekiyor.
AKARYAKIT FİYATLARI NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye'de pompa fiyatlarının oluşumunda uluslararası petrol ve akaryakıt ürün fiyatları, döviz kuru, rafineri ve dağıtım süreçleri ile vergiler birlikte etkili oluyor. Bu nedenle küresel petrol fiyatlarında veya döviz kurunda değişiklik olmasa bile vergi tutarındaki bir artış doğrudan pompaya yansıyabiliyor. 1 Eylül'de beklenen motorin artışının temel nedeni de uluslararası piyasalardaki yeni bir fiyat hareketinden ziyade daha önce ilan edilen ÖTV takviminin devreye girmesi olacak.
ULAŞIM VE TAŞIMACILIK MALİYETLERİ İÇİN KRİTİK
Motorin yalnızca bireysel dizel otomobillerde değil; kamyon, otobüs, minibüs, ticari araç ve çeşitli iş makinelerinde yoğun biçimde kullanılıyor. Bu nedenle motorindeki kalıcı fiyat değişimleri taşımacılık ve lojistik maliyetleri açısından da önem taşıyor. Yakıt giderlerindeki yükselişin işletmeler üzerindeki etkisi aracın tüketimine, katettiği mesafeye ve faaliyet alanına göre değişirken, yıl sonuna kadar devam edecek kademeli ÖTV takvimi nedeniyle motorin kullanıcılarının önümüzdeki aylardaki vergi geçişlerini de yakından takip etmesi gerekecek.
