Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) nisan ayında kabul edilen ve Resmi Gazete'de yayımlanan sosyal medya düzenlemesi, 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni yasa kapsamında 15 yaş altı çocukların sosyal medya platformlarına erişimine kısıtlama getirilirken, şirketlere yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirildi.
Düzenlemeye göre platformlar, çocukların gelişimine zarar verebilecek içerikleri engellemekle yükümlü tutulacak. 15 yaşından büyük kullanıcılar için ise yaş grubuna uygun, ayrıştırılmış hizmetler sunulması istenecek. YouTube Türkiye, yasanın uygulanmaya başlamasıyla birlikte 15 yaş altındaki kullanıcılara ait hesapları kapatmak zorunda kalabileceğini bildirdi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, yaklaşık 1,5 yıllık bir çalışmanın ürünü olan düzenlemeyle çocukları dijital ortamlardaki risklerden korumayı hedeflediklerini açıkladı.
E-DEVLET İLE KİMLİK DOĞRULAMA NASIL YAPILACAK?
Uygulamanın en dikkat çekici yeniliklerinden biri, tüm kullanıcıları kapsayacak olan yaş doğrulama sistemi olacak. Adalet Bakanı Akın Gürlek'in açıklamalarına göre, sosyal medya hesabı açmak veya mevcut hesapları kullanmak isteyen kişilerin e-Devlet üzerinden bir doğrulama kodu alması gerekecek. Kullanıcılar platformlarda takma isim kullanmaya devam edebilecek ancak arka planda T.C. kimlik numarası eşleştirmesi zorunlu tutulacak. Bu sayede katalog suçların işlenmesi durumunda anonim hesapların gerçek kimlikleri tespit edilebilecek.
UZMANLAR DÜZENLEMEYİ NASIL DEĞERLENDİRİYOR?
Düzenlemenin etkileri konusunda akademik çevrelerden farklı değerlendirmeler geliyor. Kastamonu Üniversitesi'nden Prof. Dr. Selman Tunay Kamer, çocukların nörolojik gelişimlerinin 16 yaş civarında olgunlaştığını belirterek, uygulamanın bilimsel verilere dayanan bir koruma mekanizması olduğunu ifade etti. Kamer, başarının büyük oranda platformların denetlenmesine bağlı olduğunu vurguladı. Öte yandan, siber haklar alanında çalışan hukukçu Yaman Akdeniz, e-Devlet entegrasyonunun ilerleyen süreçte farklı dijital hizmetlere de yayılarak geniş bir kontrol mekanizmasına dönüşebileceği uyarısında bulundu. Akdeniz ayrıca, eğitim odaklı platformlara erişimin kısıtlanmasının bilgi edinme hakkını zedeleyebileceğini savundu.
DÜNYADA BENZER UYGULAMALAR NE DURUMDA?
Türkiye'nin hayata geçirdiği yaş sınırı, küresel ölçekte de giderek yayılan bir eğilim olarak öne çıkıyor. Avustralya, Aralık 2025'te yürürlüğe girecek yasayla 16 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımını yasaklayan ilk ülke olurken, Avrupa Parlamentosu da benzer bir yaş sınırını destekleyen kararlar aldı. Malezya hükümeti 16 yaş altı için kısıtlama planlarını duyururken, İngiltere'de de konuyla ilgili yasal düzenleme tartışmaları devam ediyor.
