Yapay zekâ teknolojisi sağlık alanında yeni bir gelişmeye daha imza attı. ABD'deki Mass General Brigham araştırmacıları, yalnızca yüz fotoğraflarından yararlanarak kanser hastalarının biyolojik yaşlarını ve hayatta kalma risklerini değerlendirebilen iki yapay zekâ aracı geliştirdi.
Dünyanın saygın tıp dergilerinden The Lancet Digital Health'te yayımlanan araştırmada, 40 milyondan fazla yüz fotoğrafıyla eğitilen FAHR-Face adlı yapay zekâ modelinden yararlanıldı.
Geliştirilen sistemin, doktorların özellikle ağır kanser tedavileri öncesinde hastaların genel sağlık durumlarını değerlendirmelerine yardımcı olabileceği belirtiliyor.
YÜZ FOTOĞRAFINI ANALİZ EDEREK BİYOLOJİK YAŞI HESAPLIYOR
Araştırmacılar, FAHR-Face modelinden iki farklı yapay zekâ aracı geliştirdi.
Bunlardan FAHR-FaceAge, hastaların yüz görünümünü inceleyerek biyolojik yaşlarını tahmin ediyor. FAHR-FaceSurvival ise elde edilen verilerden yararlanarak hastaların hayatta kalma riskini değerlendiriyor.
Biyolojik yaş, kişinin takvim yaşından farklı olarak vücudunun genel sağlık ve yaşlanma durumuyla ilişkili bir ölçüt olarak değerlendiriliyor.
Araştırmacılar, yüz görünümünün kişinin sağlık durumuna ilişkin bazı ipuçları taşıyabileceğini ve yapay zekânın bu özellikleri analiz edebildiğini belirtiyor.
ÖLÜM RİSKİNDE DİKKAT ÇEKEN SONUÇLAR
Radyoterapi tedavisi gören kanser hastaları üzerinde yapılan incelemelerde dikkat çekici sonuçlara ulaşıldı.
Yapay zekânın biyolojik yaşını gerçek yaşından en az beş yıl daha büyük tahmin ettiği hastaların, dört yıllık takip sürecindeki ölüm riskinin diğer hastalara kıyasla yüzde 21 daha yüksek olduğu belirlendi.
Buna karşılık biyolojik yaşı gerçek yaşından en az beş yıl daha genç tahmin edilen hastalarda ölüm riskinin yüzde 17 daha düşük olduğu görüldü.
Ancak araştırmacılar, bu sonuçların istatistiksel bir ilişkiyi ortaya koyduğunu, yüz fotoğrafına bakılarak bir hastanın ne kadar yaşayacağının kesin olarak belirlenemeyeceğini vurguladı.
KANSER TEDAVİSİNDE DOKTORLARA YARDIMCI OLABİLİR
Yeni teknolojinin özellikle ameliyat, radyoterapi ve yoğun kanser tedavileri öncesinde kullanılabilecek destekleyici bir değerlendirme aracı olması hedefleniyor.
Araştırmacılara göre hastanın biyolojik yaşı ve genel fiziksel dayanıklılığı hakkında elde edilecek ek bilgiler, kişiye özel tedavi planlarının hazırlanmasına katkı sağlayabilir.
Bununla birlikte yapay zekâdan elde edilen sonuçların hastanın tıbbi geçmişi, laboratuvar bulguları ve doktor muayenesiyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
UZMANLARDAN ÖNEMLİ UYARI: HENÜZ KULLANIMA HAZIR DEĞİL
Surrey Üniversitesi'nden yapay zekâ uzmanı Miroslaw Bober, araştırmanın sağlık teknolojileri açısından önemli bir ilerleme olduğunu ancak geliştirilen araçların henüz klinik kullanıma hazır olmadığını belirtti.
Bober, sistemin farklı hasta gruplarında ne kadar güvenilir sonuçlar verdiğinin ve mevcut doktor değerlendirmelerine ne ölçüde katkı sağladığının daha kapsamlı araştırmalarla ortaya konulması gerektiğine dikkat çekti.
TEK BİR FOTOĞRAF KANSER HASTASININ ÖMRÜNÜ BELİRLEYEBİLİR Mİ?
Bilim insanlarına göre bu sorunun yanıtı henüz hayır. Araştırma, yüz görünümü ile hastaların hayatta kalma riskleri arasında ilişki bulunduğunu gösterse de yapay zekânın bu tahminlere hangi biyolojik nedenlerle ulaştığı tam olarak bilinmiyor.
Üstelik hastalığın türü, evresi, uygulanan tedavi, kişinin genel sağlık durumu ve diğer birçok faktör yaşam süresini etkileyebiliyor.
Araştırmacılar, geliştirilen teknolojinin doktorların yerini almasını değil, daha kapsamlı ve kişiye özel tedavi kararlarının alınmasını desteklemesini amaçlıyor.
Sistemin hastanelerde güvenle kullanılabilmesi için daha fazla bağımsız bilimsel araştırma yapılması gerektiği belirtiliyor.
