Karabasan, aslında "uyku felci" olarak nitelendirilen bilimsel bir olay. Uyandıktan sonra veya uyumadan hemen önce bedenin geçici olarak hareket edememesi durumudur. Hızlı Göz Hareketleri (Rapid Eye Movement-REM) evresinde bilinç olarak uyanmışken bedensel olarak felç durumunun devam etmesi hali olan bu durum, yaşamın pek çok evresinde görülebiliyor.
NASIL ORTAYA ÇIKIYOR?
Uykuya dalma esnasında ortaya çıkma durumunda vücut fizyolojik olarak uykuya hazır olmasına rağmen, beynin kendini kapatamaması durumunda ortaya çıkar ve bu duruma "hipnagojik uyku felci" adı verilir.
Daha sık görülen ve uyanmadan hemen önce ortaya çıkan uyku felci durumu ise "hipnopompik uyku felci" olarak adlandırılır. Bu durumda ise REM döngüsü tamamlanmamasına rağmen beynin bilinçli duruma dönerken vücudun REM sırasında "uyku atonisi" adı verilen vücudun felçli durumunun ortadan kalkmamasından kaynaklanır.
UYKU FELCİ HALİ NE KADAR SÜRER?
Uyku felci genellikle birkaç saniye veya birkaç dakika aralığında sürer. Fakat bazı aşırı durumlarda saatlerce sürdüğü de kayıtlarda bulunuyor. Genellikle hayatı boyunca birkaç kez uyku felci yaşamak, garip bir durum değildir ve bu durum, "izole uyku felci" olarak tanımlanır. Fakat bazı kişilerde bu durum sıklıkla tekrar etmesi nedeniyle " tekrar eden uyku felci" olarak adlandırılır. İlk durumda sağlık sorunu aranmezken tekrar eden uyku felci durumu için çeşitli sağlık sorunlarından kaynaklanabilmesi nedeniyle nörobiyologların tetkik etmesi önemlidir.
EN SIK KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Kadınlarda veya erkeklerde eşit düzeyde görülen uyku felci hali, hem sağlık durumlarından hem de yaşam rutininden etkilenerek daha sık görülmeye neden olabilir. Yaşamınızdaki belirli detaylara dikkat ederek yaşadığınız bu korkutucu durumdan kurtulabilirsiniz.
Yoğun stresli bir yaşam
Narkolepsi gibi uyku bozuklukları
Ortalamadan az uyumak
Alkol tüketimi
Yaşam tarzında ani değişimler
Yüzüstü uyumak
HALÜSİNASYONLAR
Uyku felci durumu, REM evresinin tamamlanmadan ortaya çıkması nedeniyle aslında hala bilinçaltındaki canavarlar, yaratıklar görmek için uygun bir andır. Bu nedenle bilincinizin açık olduğunu ve iskelet kası felci geçirdiğiniz bir aralık olması nedeniyle bu imgeleri görmek, halk arasında çeşitli mitlerin ve efsanelerin ortaya çıkmasına neden olur. Bu nedenle karabasan, hayaletler veya paranormal aktivitelere bağlanan bu durum, aslında bilimsel olarak açıklaması olan ve geçici bir süreçtir.