Pasifik Okyanusu'nun ekvator hattındaki deniz suyu sıcaklıklarının normalin 2 derece üzerine çıkmasıyla başlayan bu süreç, dünya genelindeki rüzgar akımlarını doğrudan etkiliyor. Uzmanların aktardığına göre, okyanus derinliklerinde biriken devasa sıcak su kütlesi yüzeye doğru hareket ediyor. Bu durum, mevcut insan kaynaklı iklim değişikliğiyle birleştiğinde dünya genelinde sıcaklıkların rekor seviyelere ulaşmasına zemin hazırlıyor.

KÜRESEL İKLİMDE NELER BEKLENİYOR?

En son 2015-2016 yıllarında gözlemlenen benzer doğa olayı, birçok kıtada aşırı sıcaklık dalgalarına yol açmıştı. Güncel tahminler, önümüzdeki sürecin dünya tarihinin en sıcak dönemlerinden biri olabileceğine işaret ediyor. Beklenen dengesiz hava koşullarının bazı coğrafyalarda şiddetli kuraklık ve orman yangınlarını tetiklemesi, bazı bölgelerde ise yıkıcı sellere yol açması öngörülüyor.

EL NINO HANGİ BÖLGELERİ NASIL ETKİLEYECEK?

Yaz aylarında Hindistan ve Güneydoğu Asya ülkelerindeki muson yağmurlarının zayıflaması beklenirken, Karayipler ile Güney Afrika'da ciddi kuraklık riskinin artacağı tahmin ediliyor. Kuzey Amerika kıtasında ise kış mevsiminin daha ılıman geçmesi muhtemel görünüyor. Uzmanlar, Atlantik'teki kasırga sezonunun zayıflamasına karşın Pasifik Okyanusu'ndaki fırtınaların artacağını, bu tablonun küresel tarım, su kaynakları ve enerji altyapısı üzerinde ağır bir baskı oluşturacağını belirtiyor.

İsrail birlikleri aynı zamanda Sur kentinin merkezini de hedef aldı. Akşam saatlerinde kent merkezindeki iki bina için tehdit uyarısında bulunan ordunun hava harekatı sonrası bölgeye çok sayıda sivil savunma ekibi sevk edildi. Yaralanan siviller çevre hastanelerde tedavi altına alındı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ise operasyonların hedefine dair resmi bir açıklama yapmadı.

DİPLOMATİK SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tommy Piggott, İsrail ile Lübnan arasındaki temasların verimli geçtiğini ve siyasi görüşmelerin 2-3 Haziran tarihlerinde yeniden başlayacağını duyurdu. Tarafların askeri heyetleri, 29 Mayıs'ta Pentagon'da düzenlenecek güvenlik toplantısında bir araya gelecek. Lübnan heyeti, uzatılan 45 günlük sürenin sivillerin nefes almasını sağlayacağını ve sınırların korunması, yerinden edilenlerin güvenli dönüşü gibi temel şartların uygulanması için zemin hazırlayacağını bildirdi. Bu süreç, bölgedeki askeri çatışmalar ile masadaki diplomatik taahhütler arasındaki çelişkinin en net görüldüğü dönem olarak kayıtlara geçiyor.

İRAN'DAN ABD'YE ÇİN ELEŞTİRİSİ

Bölgedeki gerilimin diğer cephesinde ise İran ile ABD arasındaki siyasi restleşme sürüyor. İran dini lideri Mücteba Hamaney'in askeri danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızayi, ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin ziyaretini eleştirdi. Rızayi, Washington yönetiminin kendi yarattığı krizi kontrol altına almak için Çin'in etkisine ihtiyaç duyduğunu savundu. Rızayi'ye göre bu durum, yeni dünya düzeninin artık ABD merkezli kurallarla şekillenmediğini gösteriyor.

İTALYA DONANMASI KIZILDENİZ'E İNİYOR

Olası bir kalıcı ateşkes senaryosuna karşı uluslararası askeri hazırlıklar da ivme kazandı. İtalyan ANSA ajansının bildirdiğine göre, İtalya donanmasına ait "Crotone" ve "Rimini" isimli iki mayın avlama gemisi Sicilya Adası'ndaki Augusta Limanı'ndan ayrılarak Cibuti'ye doğru yola çıktı. Süveyş Kanalı üzerinden Kızıldeniz'e geçecek olan gemilerin, ABD ve İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat'ta başlattığı çatışma sürecinde ateşkesin kesinleşmesi halinde Hürmüz Boğazı'nda görev yapması planlanıyor. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, 13 Mayıs'taki açıklamasında, barışın sağlanması durumunda bölgeye gemi göndermenin bir ay süreceğini belirterek önlem amacıyla bu sevkiyatı başlattıklarını ifade etmişti. Görevin resmiyet kazanması için İtalyan parlamentosunun onayı gerekiyor.

Yetkililer, hastalık tespit edilen öğrencilerle yakın temasta bulunan kişileri belirleyerek koruyucu önlem olarak antibiyotik tedavisine başladı. UKHSA yetkililerinin değerlendirmesine göre, mevcut aşamada genel kamuoyuna yönelik yayılım riski düşük seviyede bulunuyor.

MENENJİT RİSKİ VE TEMASLI PROSEDÜRÜ

Beyin ve omuriliği saran zarların iltihaplanması olarak bilinen menenjit, genellikle hasta kişilerle yakın ve uzun süreli temas sonucu damlacık yoluyla bulaşıyor. İngiltere'deki sağlık yetkililerinin temaslı kişilere hızla antibiyotik vermesi, hastalığın yayılmasını engellemek amacıyla uygulanan standart bir halk sağlığı prosedürü olarak öne çıkıyor. Bölgedeki sağlık ekipleri, enfeksiyonun kontrol altında tutulması için süreci yakından takip ediyor.

Mayıs tarihlerinde başkent Pekin'i ziyaret edecek. Kremlin Sarayı tarafından yapılan açıklamaya göre, iki lider uluslararası ve bölgesel meseleleri masaya yatıracak.

Görüşmelerin ana odak noktasını, Moskova ve Pekin arasındaki kapsamlı ortaklık ile stratejik işbirliğinin daha da derinleştirilmesi oluşturuyor. Ziyaret kapsamında ayrıca "2026-2027

Rusya ve Çin Eğitim Yılları" etkinliğinin resmi açılış töreni gerçekleştirilecek. Zirvenin ardından tarafların üst düzey ortak bir bildiri yayımlaması ve çeşitli anlaşmalara imza atması planlanıyor.

KRİTİK ZİRVEDE NELER BEKLENİYOR?

Hükümetler ve kurumlar arası pek çok yeni belgenin imzalanacağı bu temas, küresel jeopolitik dengeler açısından yakından takip ediliyor. Putin ve Şi, son olarak Eylül 2025'te Çin'de düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi kapsamında bir araya gelmişti. Yeni görüşmenin, iki ülke arasındaki stratejik dayanışmayı daha da ileri taşıması öngörülüyor.

'Crotone' ve 'Rimini' adı verilen askeri gemilerin, görev bölgelerine ulaşmak amacıyla Sicilya Adası'nda yer alan Augusta Limanı'ndan ayrıldığı bildirildi. Sevkiyatın temel hedefinin, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak olduğu aktarıldı.

ATEŞKES SÜRECİ VE BÖLGESEL GÜVENLİK

ABD ile İsrail'in İran'a karşı 28 Şubat tarihinde başlattığı çatışmaların ardından bölgede halihazırda geçici bir ateşkes durumu yaşanıyor. İtalya'nın bölgeye mayın gemisi gönderme kararı, ilerleyen süreçte kalıcı ateşkes ve barış ortamının oluşması ihtimaline karşı önleyici bir güvenlik adımı olarak öne çıkıyor.

KÜRESEL DENİZ TİCARETİ İÇİN KRİTİK BÖLGE

Küresel enerji sevkiyatının en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda mayın tehdidine karşı alınan bu önlem, uluslararası ticaretin kesintisiz sürmesi açısından büyük önem taşıyor. Olası bir barış sürecinde dahi deniz yollarındaki risklerin bertaraf edilmesinin, uluslararası suların güvenliği için kritik bir aşama olduğu ifade ediliyor.

Doğrudan isabet alan apartmanın giriş kısmı tamamen çöktü. Ukrayna İçişleri Bakanı İgor Klimenko'nun aktardığına göre, enkaz alanında yürütülen arama ve kurtarma çalışmaları 28 saatten fazla sürdü. Ekiplerin bölgeden 3 bin metreküpten fazla moloz kaldırdığı bildirildi. Gelişmelerin ardından kentte yas ilan edilirken, olay yerindeki yüzlerce sivile psikolojik destek sağlandığı açıklandı.

YAPTIRIMLARI DELEN FÜZE İDDİASI

Bölgede incelemelerde bulunan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıda kullanılan silahın Kh-101 tipi seyir füzesi olduğunu belirtti. Söz konusu füzenin bu yıl içerisinde üretildiğine dikkat çeken Zelenski, Rusya'nın uluslararası yaptırımları aşarak silah üretimi için gerekli teknolojik parçaları temin etmeye devam ettiğini savundu. Moskova'nın eylemlerinin normalleştirilemeyeceğini vurgulayan Ukrayna lideri, uluslararası topluma baskıların artırılması ve hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

SALDIRILARIN HEDEFİNDE NE VAR?

Çarşamba gününden bu yana Ukrayna topraklarına 1560'tan fazla insansız hava aracı gönderilirken, ülke genelinde 180'e yakın nokta hedef alındı ve 50'yi aşkın konut hasar gördü. Bu geniş çaplı operasyonun 9-11

Mayıs tarihlerindeki geçici ateşkesin hemen ardından gelmesi dikkat çekiyor. Güvenlik analistlerinin değerlendirmelerine göre, artan sivil altyapı saldırıları askeri bir tesadüften ziyade siyasi bir baskı aracı olarak planlanıyor. Moskova yönetiminin, Kiev'i Donbas bölgesini teslim etmeye ve savaşı sonlandırmaya zorlamak amacıyla bu şiddet taktiğini uyguladığı öne sürülüyor.

Trump, diplomaside yaşanan aksaklıklara dikkat çekerek İran'ın müzakerelerde güvenilmez ve öngörülemez olduğunu savundu. Anlaşma sağlandığı düşünülen durumlarda bile Tahran'ın ertesi gün vazgeçtiğini ve bu durumun yaklaşık beş kez tekrarlandığını belirten ABD Başkanı, çözümün askeri veya diplomatik olabileceğini ifade etti. 3 Kasım'da yapılacak Kongre seçimlerinin İran politikasını etkilemeyeceğini söyleyen Trump, nükleer silah konusundaki kırmızı çizgilerini yineledi.

İSRAİL'İN GAZZE VE LÜBNAN SALDIRILARI

Bölgedeki sıcak çatışmalar diplomatik gerilimlerle eş zamanlı olarak hız kesmeden sürüyor. Sağlık kaynaklarının bildirdiğine göre, İsrail'in Gazze'de düzenlediği iki ayrı hava saldırısında aralarında kadınların da bulunduğu 8 kişi hayatını kaybetti. Sivil bir aracın hedef alınmasıyla 3, bir konutun bombalanmasıyla 5 kişinin öldüğü, Şifa Hastanesi ile es-Saraya sahra hastanesine 45'ten fazla yaralının nakledildiği açıklandı.

Öte yandan, resmi Lübnan basınına yansıyan haberlere göre, İsrail ile Lübnan arasındaki ateşkesin 45 gün uzatılmasına rağmen İsrail ordusu güneydeki bir sivil savunma merkezini vurdu. Düzenlenen saldırıda 3'ü sağlık görevlisi olmak üzere en az 6 kişi yaşamını yitirdi, 22 kişi ise yaralandı. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) saldırının hedefine ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

ENERJİ KORİDORLARINDA ALTERNATİF ARAYIŞI

ABD

Enerji Bakanı Chris Wright, CNBC televizyonuna yaptığı açıklamalarda, İran krizinin küresel enerji piyasalarına etkisini değerlendirdi. Wright, Hürmüz Boğazı'ndaki risklere karşı alternatif enerji dağıtım rotalarının devreye gireceğini, Türkiye'nin Ceyhan kentine uzanan Irak boru hattının ve Suudi Arabistan ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki kapasite artışlarının giderek daha fazla önem kazanacağını vurguladı. Bu stratejik hamlelerin, İran'ın küresel enerji arzı üzerindeki baskı gücünü uzun vadede kırması ve alternatif ticaret yollarının inşasını hızlandırması öngörülüyor.

Gelişmelerin ardından İran cephesinden de Washington yönetimine sert bir yanıt geldi. İran dini liderinin askeri danışmanı Tümgeneral Muhsin Rızayi, Trump'ın Çin temaslarını eleştirerek, ABD'nin kendi yarattığı krizi çözmek için Pekin'in etkisine ihtiyaç duyduğunu savundu. Rızayi, bu durumun yeni dünya düzeninin artık ABD merkezli olmayan kurallarla şekillendiğinin en net göstergesi olduğunu iddia etti.

İran'ın nükleer silah elde etme kapasitesinin ortadan kaldırılmasının dünya barışı ve enerji piyasaları için kritik olduğunu vurgulayan Wright, Başkan Trump yönetiminin bu konuda kararlı bir duruş sergilediğini bildirdi. Kısa vadeli aksaklıklar yaşansa da, ABD'nin enerji üretimini artırarak piyasaları dengelemeye devam edeceği ifade edildi.

KÜRESEL BASKI VE ÇİN'İN TUTUMU

Enerji arzındaki istikrarın yeniden sağlanmasının büyük ölçüde İran'ın atacağı adımlara ve nükleer programının sonlandırılmasına bağlı olduğu belirtildi. Wright'ın aktardığına göre, Körfez bölgesinden en fazla petrol ithal eden ülkelerin başında gelen Çin dahil olmak üzere uluslararası toplum İran'ın mevcut politikalarına karşı çıkıyor.

Bölgedeki güvenliği sağlamak adına üç ABD Donanması muhribinin ticari tankerlere eşlik ettiğini açıklayan Bakan Wright, İran rejiminin artan küresel ve ekonomik baskılar sonucunda geri adım atmak zorunda kalacağını öngördüklerini dile getirdi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NA ALTERNATİF ROTALAR NELER?

Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji güvenliği açısından stratejik bir dar boğaz konumunda bulunuyor. Bu noktada yaşanan krizler, petrol fiyatları ve tedarik zincirleri üzerinde doğrudan etki yaratıyor.

Söz konusu bağımlılığı kırmak için alternatif enerji dağıtım rotalarının devreye alınması planlanıyor. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki boru hattı kapasitelerinin artırılacağını belirten Wright, Irak petrolünü Türkiye'nin Ceyhan limanına taşıyan hattın önemine dikkat çekti. Ürdün üzerinden geçecek yeni boru hatlarının da gündemde olduğunu duyuran Wright, bu alternatif güzergahlar sayesinde Hürmüz Boğazı'nın küresel enerjideki stratejik ağırlığının azalacağını ifade etti.

Trump, ziyaretin muazzam bir başarıyla sonuçlandığını belirterek, iki ülke arasında çok iyi ticaret anlaşmalarına imza atıldığını vurguladı. Çin ile ikili ilişkilerin olumlu bir seyir izlediğini ifade eden Trump, elde edilen ticari mutabakatların önemine dikkat çekti. ABD'den Çin'e lider düzeyindeki son ziyaret, yine Trump'ın ilk başkanlık döneminde 2017 yılında yapılmıştı. Önceki Başkan Joe Biden'ın görev süresi boyunca Pekin'e herhangi bir resmi ziyaret düzenlememesi, bu temasın diplomatik ağırlığını belirginleştiren bir unsur olarak öne çıkıyor.

ENERJİ VE TARIM MASADAYDI

Çarşamba ve perşembe günleri gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerin ana gündem maddelerini, küresel ticaretin iki kritik sektörü olan enerji ve tarım oluşturdu. Trump'ın aktardığı bilgilere göre, taraflar bu stratejik alanları kapsayan çeşitli anlaşmalar üzerinde uzlaşma sağladı.

ZİYARETİN KÜRESEL TİCARETE YANSIMASI NASIL OLACAK?

Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında 8,5 yıl sonra en üst düzeyde kurulan bu doğrudan temas, uluslararası piyasalar tarafından yakından izleniyor. Özellikle tarım ve enerji alanında varılan yeni ticaret mutabakatlarının, küresel tedarik zincirlerinde uzun süredir devam eden belirsizlikleri hafifletmesi ve iki ülke arasındaki ticari diyalog zeminini güçlendirmesi öngörülüyor.

Söz konusu ateşkes, ABD Başkanı Donald Trump'ın 24 Nisan'da yaptığı açıklamayla daha önce 3 hafta uzatılmıştı. Yeni alınan 45 günlük uzatma kararı, bölgedeki diplomatik çabaların sürdüğünü gösteriyor. Ancak siyasi arenadaki bu uzlaşma adımlarına rağmen sahada gerilim tamamen bitmiş değil.

ATEŞKES SÜRECİNDE SAHADA NELER YAŞANDI?

İsrail ordusu, 2 Mart tarihinde Lübnan'a yönelik kapsamlı hava saldırıları başlatmış ve ülkenin güneyindeki birçok bölgeyi işgal etmişti. Lübnan hükümeti verilerine göre, bu askeri operasyonlar nedeniyle ülke genelinde yerinden edilen sivillerin sayısı 1 milyonu aştı. Lübnan Sağlık Bakanlığı'nın dün aktardığı bilgilere göre ise, 2 Mart'tan bu yana devam eden saldırılarda toplam 2 bin 846 kişi hayatını kaybetti.

İHLAL İDDİALARI SÜRECİ NASIL ETKİLİYOR?

Kağıt üzerinde devam eden ateşkese rağmen İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki askeri faaliyetlerini ve ev yıkımlarını sürdürdüğü bildiriliyor. Buna karşılık Hizbullah güçleri de anlaşmanın ihlal edildiği gerekçesiyle İsrail birliklerine yönelik misilleme saldırıları düzenliyor. Taraflar arasındaki karşılıklı ihlal suçlamaları, 45 günlük yeni sürecin nasıl ilerleyeceği konusunda belirsizlik yaratmaya devam ediyor.

Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanlığı, söz konusu dönem için daha önce yüzde 0,3 seviyesinde bir daralma tahmini paylaşmıştı. Açıklanan resmi veriler, ekonomik yavaşlamanın bakanlık beklentilerine kıyasla daha sınırlı kaldığını gösterdi.

AYLIK BAZDA MART AYINDA TOPARLANMA

Bakanlığın aylık bazda yayımladığı ekonomik aktivite raporları, yılın ilk iki ayındaki düşüş ivmesinin bahar aylarında tersine döndüğüne işaret ediyor. Ülkede GSYH ocak ayında yüzde 1,8, şubat ayında ise yüzde 1,1 oranında azalırken, mart ayında yüzde 1,8'lik bir artış ivmesi yakaladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ekonomideki son gelişmeleri değerlendirdiği toplantıda mart ayındaki bu yükselişe dikkat çekti. Putin, sürece ilişkin yaptığı değerlendirmede, "Başlayan olumlu dinamiğin güçlenmesi, daha fazla sektör ve alanı kapsaması yani ekonomik büyümenin daha sağlam ve sürdürülebilir hale gelmesi gerekiyor." ifadelerini kullandı.

DARALMANIN ARKASINDAKİ TEMEL ETKEN NE?

Son iki yıldır küresel ve bölgesel dinamiklerin etkisiyle hızla yükselen enflasyon, Rusya ekonomisindeki daralmanın ana nedeni olarak öne çıkıyor. Rus hükümeti ve Rusya Merkez Bankası, fiyat artışlarını kontrol altına almak ve ekonomideki aşırı ısınmayı soğutmak amacıyla bir süredir sıkılaştırıcı adımlar atıyor. Uygulanan bu para ve maliye politikalarının sonucu olarak üretimde ve iç talepte planlı bir yavaşlama süreci yaşanıyor.

Rusya Merkez Bankası tarafından yapılan resmi açıklamada, Euroclear'ın zarar verici eylemlerinin hukuka aykırı bulunmasından memnuniyet duyulduğu bildirildi. Açıklamaya göre, mahkeme kararının nihai metni henüz yazım aşamasında bulunuyor ve şirketin kararı temyize götürme hakkı saklı tutuluyor. Kararın henüz yürürlüğe girmemesi nedeniyle uygulama adımlarına dair değerlendirme yapmak için erken olduğu aktarıldı.

AVUKATLARDAN ADİL YARGILAMA TEPKİSİ

Kararın ardından başkent Moskova'da basının sorularını yanıtlayan Euroclear avukatları Maksim Kulkov ve Sergey Savelyev, yargılama sürecini eleştirdi. Avukatlar, mahkemenin adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini savundu.

DONDURULAN VARLIKLARIN GEÇMİŞİ

Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın başlamasıyla birlikte uluslararası yaptırımlar devreye girmişti. Avrupa Birliği ve G7 ülkeleri, yaptırımlar kapsamında Rusya'nın döviz rezervlerinin yaklaşık yarısını dondurma kararı almıştı. Avrupa Birliği sınırları içinde bulunan devasa boyuttaki Rus varlıklarının önemli bir bölümü, uluslararası takas ve saklama kuruluşu olan Belçika merkezli Euroclear hesaplarında muhafaza ediliyor. Rusya Merkez Bankası, egemen varlıklara yönelik bu eylemlerin yasa dışı olduğunu belirterek uluslararası alandaki hukuki itirazlarını sürdüreceğini duyurdu.

Toplantıda yapılan resmi açıklamaya göre, İsrail'in son 1,5 yıldır Suriye topraklarında yürüttüğü faaliyetlerin bölge güvenliğini tehdit ettiği vurgulandı. Şam yönetiminin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'na sadık kalmasının Türkiye tarafından takdirle karşılandığı aktarıldı. Yıldız, İsrail'in de gerilimi artıracak adımlardan kaçınarak bu anlaşmaya gecikmeksizin uyması gerektiğini bildirdi.

1974 ANLAŞMASI NEDEN ÖNEMLİ?

Tarihi arka plana bakıldığında, 1974

Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması, 1973 yılındaki savaşın ardından Golan Tepeleri'nde Suriye ve İsrail güçleri arasında bir tampon bölge oluşturulmasını ve çatışmazlığı güvence altına almayı amaçlıyor. Türkiye'nin BMGK'daki bu hatırlatması, bölgede artan tansiyonun uluslararası hukuk zemini üzerinden düşürülmesi hedefini taşıyor.

KUZEYDOĞU SURİYE VE ENTEGRASYON VURGUSU

Oturumda Suriye'nin kuzeydoğusundaki duruma da değinen Büyükelçi Yıldız, bölgedeki entegrasyon sürecinin kesintisiz tamamlanmasının ülkenin toprak bütünlüğü için kritik olduğunu açıkladı. Birleşik bir Suriye'nin idare, yargı ve ordusunda ikili yapılara yer olamayacağının altı çizildi. Ayrıca, Beşşar Esed rejimi dönemindeki ağır insan hakları ihlallerinin sorumlularının yargılanmasının adalet için önemli bir adım olduğu ifade edildi.

KÜRESEL TİCARET İÇİN SURİYE KÖPRÜSÜ

Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklıkların küresel enerji ve ulaştırma hatlarında yarattığı krizlere dikkat çekilen toplantıda, istikrarlı bir Suriye'nin Avrupa, Türkiye ve Orta Doğu'yu birbirine bağlayan stratejik bir köprü olabileceği duyuruldu. Türkiye'nin, BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) başta olmak üzere uluslararası kuruluşlarla koordinasyon içinde Suriye halkına yönelik insani yardım faaliyetlerini sürdüreceği aktarıldı.

İlk belirlemelere göre olayda herhangi bir yaralanma ya da can kaybı yaşanmadı. Helikopterin neden acil iniş yaptığına ilişkin teknik inceleme başlatıldı.

BAKIM ÇALIŞMALARI BÖLGEDE YAPILACAK

Yetkililer, Güney Kore’de konuşlu ABD kuvvetlerinin helikopterin bakım ve onarım çalışmalarını olay yerinde gerçekleştireceğini açıkladı. Teknik işlemlerin tamamlanmasının ardından hava aracının bölgeden kaldırılacağı ve bunun birkaç gün sürebileceği belirtildi.

APACHE HELİKOPTERLERİ MODERN SAVAŞTA ÖNEMLİ ROL OYNUYOR

AH-64E Apache, ABD ordusunun en gelişmiş saldırı helikopterleri arasında yer alıyor. Keşif, yakın hava desteği ve zırhlı hedeflere karşı operasyonlarda kullanılan bu model, gelişmiş radar ve silah sistemleriyle dikkat çekiyor.

GÜNEY KORE’DE ABD ASKERİ VARLIĞI DEVAM EDİYOR

Güney Kore’de on binlerce ABD askeri görev yapıyor. İki ülke arasındaki savunma iş birliği kapsamında çok sayıda hava aracı ve askeri ekipman bölgede aktif olarak kullanılıyor.

Gyeonggi eyaletinde yaşanan bu olayın ardından helikopterin teknik durumuna ilişkin detayların yapılacak incelemeler sonucunda netleşmesi bekleniyor.

Operasyonların detaylarına inildiğinde, abluka kurallarını ihlal ettiği tespit edilen deniz araçlarına yönelik sert tedbirler alındığı görülüyor. CENTCOM yetkilileri, süreç içerisinde 4 geminin tamamen etkisiz hale getirildiğini bildirdi.

SAVAŞ UÇAKLARI DEVREYE GİRDİ

Önceki operasyon raporlarında da belirtildiği üzere, ABD donanmasına ait uçak gemilerinden kalkan savaş uçakları bölgede aktif rol oynuyor. İhlal girişiminde bulunduğu öne sürülen ve İran bandırası taşıyan boş petrol tankerleri, bu hava unsurları tarafından hedef alındı. Gerçekleştirilen operasyonlar sonucunda ilgili gemilerin seyrüsefer sistemleri devre dışı bırakılarak hareket kabiliyetleri engellendi.

HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN ÖNEMLİ?

Küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda yaşanan bu askeri gerilim, uluslararası enerji piyasaları tarafından yakından takip ediliyor. Dünyadaki deniz yoluyla taşınan petrolün önemli bir kısmının geçtiği bu dar boğazdaki askeri ablukalar, sadece bölgesel değil küresel tedarik zincirleri üzerinde de doğrudan etki yaratma potansiyeli taşıyor.

Beyaz Saray yetkilileri tarafından yapılan açıklamaya göre, iki lider Hürmüz Boğazı'nın uluslararası geçişlere açık kalması ve İran'ın nükleer silaha sahip olmaması konularında kesin bir anlaşmaya vardı. Orta Doğu'da devam eden çatışmalar ve kırılgan ateşkes sürecinin gölgesinde yapılan bu görüşme, küresel enerji ve ticaret hatlarının güvenliği açısından büyük önem taşıyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE İRAN MUTABAKATI

ABD ve Çin'in ortak yaklaşımının ardından bölgede gemi trafiği yeniden hareketlendi. İranlı Fars haber ajansının aktardığına göre, yeni yönetim protokolleri çerçevesinde Çin gemilerinin boğazdan geçişine izin verilmeye başlandı. İran Devrim Muhafızları da 13 Mayıs akşamından itibaren 30'a yakın geminin kendi izinleriyle Hürmüz'den geçtiğini duyurdu.

Basın mensuplarına konuşan Trump, Çin liderinin Hürmüz Boğazı'nı açık tutmak için yardım teklifinde bulunduğunu belirtti. ABD Başkanı ayrıca, Şi Cinping'in kendisine İran'a askeri yardım yapmayacağı yönünde güvence verdiğini aktardı. Çin devlet televizyonu CCTV'nin haberinde ise liderlerin Orta Doğu, Ukrayna ve Kore yarımadasındaki gelişmeleri de detaylıca değerlendirdiği ifade edildi.

TİCARET VE TEKNOLOJİ YÖNETİCİLERİ PEKİN'DE

Zirvenin ekonomik boyutunu, ABD'li teknoloji devlerinin üst düzey yöneticilerinin katılımı güçlendirdi. Elon Musk, Jensen Huang ve Tim Cook gibi isimlerin yer aldığı heyet, Cennet Tapınağı ve Büyük Halk Salonu'ndaki temaslarda hazır bulundu. Şi Cinping, Çin'in kapılarının daha fazla açılacağını belirterek, önümüzdeki 3 yıl ve sonrasında ikili ilişkilerin yeniden yapılandırılacağını açıkladı. Çin lideri, tarım, sağlık, turizm ve ticaret alanlarında iş birliğinin genişletileceğini vurguladı.

TAYVAN KRİZİ VE KÜRESEL ETKİLERİ

Görüşmelerin en hassas başlıklarından birini, ABD'nin silahlandırdığı ve Çin'in hak iddia ettiği Tayvan oluşturdu. Şi Cinping, Tayvan'ın iki ülke ilişkilerindeki en kritik konu olduğunu belirterek, sürecin kötü yönetilmesinin silahlı çatışmaya ve son derece tehlikeli sonuçlara yol açabileceği uyarısında bulundu. Beyaz Saray'ın resmi zirve açıklamasında ise Tayvan konusuna doğrudan yer verilmemesi dikkat çekti.

İki ülke arasındaki diplomatik temasların 1784 yılına dayandığını ve 250 yıllık bir geçmişi olduğunu hatırlatan Trump, karşılıklı saygı çerçevesinde hareket edilmesi gerektiğini savundu. Çin lideri Şi de iki ülkenin rakip değil ortak olması gerektiğinin altını çizdi. Daha önce 31 Mart-2 Nisan tarihlerinde planlanan ancak Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle ertelenen bu kritik temasların ardından Trump, Şi Cinping'i 24 Eylül'de Beyaz Saray'a davet etti.

Turizm Bakanı Olga Kefalogianni ve Çevre Bakanı Stavros Papastavrou'nun duyurduğu 'Özel Mekansal Turizm Çerçevesi'ne göre, Santorini, Rodos ve Mikonos gibi yoğun ilgi gören adalarda yeni kurallar geçerli olacak. Aşırı kalabalığın ekosistem ve altyapı üzerindeki baskısını hafifletmek amacıyla yatak kapasitelerine üst sınır uygulanacak.

KIYI ŞERİDİNE İNŞAAT YASAĞI MI GELDİ?

Yeni çerçevenin en belirgin adımlarından biri sahil bölgelerini kapsıyor. Adaların kıyı şeridindeki ilk 25 metrelik alana, bundan böyle sadece kamu yararı taşıyan projeler için inşaat izni verilecek. Ayrıca ülke genelindeki turistik bölgeler yoğunluk seviyelerine göre sınıflandırılarak, tarihi ve doğal sit alanlarında koruma tedbirleri artırılacak.

TÜRK VATANDAŞLARI İÇİN KAPIDA VİZE ŞARTLARI NELER?

Avrupa Komisyonu onayıyla yürütülen kapıda vize sisteminde herhangi bir daralmaya gidilmedi. Bordo pasaport sahibi Türk vatandaşları, belirlenen 12 Yunan adasına seyahatlerinde 7 güne kadar geçerli vizeyi sınır kapılarında almayı sürdürecek. Seyahat planlayan ziyaretçilerin, sınır kapılarındaki yoğunluktan etkilenmemek adına gerekli evrak ve harç ödemelerini yetkili acenteler üzerinden önceden tamamlaması genel bir pratik olarak öne çıkıyor. Yetkililerin aktardığına göre, yürürlüğe giren yeni önlemlerin temel amacı turist sayısını düşürmek değil, mevcut turizm hareketliliğini mimari dokuyu bozmadan sürdürülebilir standartlarda yönetmek.

Bölgedeki deniz trafiğinde yoğunluk sürerken, çok sayıda geminin geçiş onayı almak için bekleyişine devam ettiği bildirildi. Devrim Muhafızları yetkilileri, ilgili kurumlardan resmi onay alınmadan hiçbir deniz aracının boğazı geçmeye çalışmaması gerektiği konusunda kesin uyarılarda bulundu.

ÇİN İLE ÖZEL MUTABAKAT SAĞLANDI

Uluslararası gemi trafiğindeki bu kontrollü geçiş sürecinde dikkat çeken bir diğer gelişme ise Asya hattında yaşandı. Yarı resmi Fars Haber Ajansının bilgi sahibi bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, Tahran ve Pekin yönetimleri arasında yoğun diplomasi trafiği yürütüldü. Yapılan görüşmeler neticesinde, Çin bandıralı gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine ilişkin iki ülke arasında mutabakata varıldığı açıklandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL TİCARET İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Dünya enerji piyasalarının atardamarı konumundaki Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz sevkiyatının en kritik geçiş noktalarından biri olarak biliniyor. Bu stratejik su yolunda yaşanan her türlü askeri hareketlilik ve geçiş kısıtlaması, uluslararası tedarik zincirlerini doğrudan etkileme potansiyeli taşıyor. Bu nedenle bölgedeki trafik akışı ve uygulanan yeni geçiş prosedürleri, uluslararası piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.

Yeni düzenlemeye göre artık sokaktan görülebilecek şekilde balkonlara çamaşır asılması yasak olacak. Özellikle yaz aylarında yoğun turist ağırlayan bölgelerde görüntü kirliliğini azaltmayı hedefleyen uygulama kapsamında kurallara uymayanlara yüksek para cezaları verilecek.

BALKONLARDA SADECE ÇAMAŞIR DEĞİL

Yayımlanan yönetmelik yalnızca kıyafetleri kapsamıyor. Belediye, balkonlarda ya da bina cephelerinde görüntü kirliliği oluşturduğu belirtilen birçok eşyanın da yasaklandığını duyurdu.

Buna göre şilte, yatak, gaz tüpü ve benzeri eşyaların görünür şekilde balkonlarda tutulması yasak kapsamına alındı. Ayrıca bina cephelerine kalıcı çamaşır askısı kurulması da kurallara aykırı sayılacak.

1500 EUROYA KADAR CEZA KESİLECEK

Yerel basında yer alan bilgilere göre yeni sistemde kademeli ceza uygulanacak. Balkon korkuluklarına kıyafet asılması gibi hafif ihlallerde 151 ila 750 euro arasında para cezası verilecek.

Ana cephelerde kalıcı askılık kurulması veya görünür teknik ekipman bulundurulması gibi daha ciddi ihlallerde ise ceza miktarı 1500 euroya kadar çıkabilecek.

İspanya balkon çamaşır yasağı kararının özellikle turistik şehirlerde yaygınlaşabileceği konuşulurken, uygulama sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı.

VATANDAŞLARA 1 AY SÜRE VERİLDİ

Lorca Belediye Başkanı Fulgencio Gil, düzenlemenin vatandaşlardan gelen şikayetler sonrası hazırlandığını söyledi. Belediye yönetimi, yeni kurallara uyum sağlanabilmesi için halka yaklaşık bir aylık geçiş süresi tanındığını açıkladı.

Denetimlerin bu sürenin ardından başlayacağı ve kurallara uymayan kişiler hakkında cezai işlem uygulanacağı bildirildi.

Son 10 aylık süreçte tesisteki elektrik tesisatının tamamen yenilenmesi, su borularının döşenmesi ve fosseptik tankı kurulumu gibi temel ihtiyaçlar karşılandı. Ancak 100 bin sterlinlik başlangıç bütçesi sadece mutfak, yatak odası, oturma odası ve bu temel altyapı çalışmalarına yetti.

EK MALİYET 150 BİN STERLİNE ULAŞABİLİR

Projeye yatırım yapan İngiliz vatandaşlarından biri, mevcut durumu değerlendirirken başlangıçta 100 bin sterlinlik bir bütçeleri olduğunu ancak bu paranın tamamen bittiğini açıkladı. Gerçekçi bir hesaplamayla, köyün yaşanabilir hale gelmesi için en az 100 ila 150 bin sterlin daha harcamaları gerekeceğini belirtti.

CEM YILMAZ'IN MEŞHUR YALI ESPRİSİ GERÇEK OLDU

Yaşanan bu bütçe planlaması hatası, ünlü komedyen Cem Yılmaz'ın yıllar önceki stand-up gösterisindeki meşhur yalı esprisini akıllara getirdi. Yılmaz, büyük ikramiye kazananların plansız harcamalarını tiye aldığı bölümde, 100 milyon lira kazanan birinin hemen boğazda yalı alıp parayı bitirdiğini ve anında 5 milyon lira içeri girdiğini anlatmıştı. İngiliz yatırımcıların ucuza mülk alıp tadilat masraflarıyla bütçeyi aşması, bu mizahi anlatımla birebir örtüştü.

AVRUPA'DA UCUZ MÜLK ALMANIN GİZLİ MALİYETLERİ NELER?

Özellikle Avrupa kırsalında satışa çıkarılan eski taş evler, terk edilmiş köyler veya çiftlikler ilk etapta düşük satış fiyatlarıyla cazip görünüyor. Ancak bu tür tarihi veya bakımsız yapıların restorasyonu; çatı onarımı, zorunlu yalıtım standartları ve yüksek işçilik ücretleri eklendiğinde satın alma bedelinin katbekat üzerine çıkabiliyor. Uzmanlar, kırsal bölge yatırımlarında altyapı maliyetlerinin mülk bedelinden bağımsız olarak detaylıca hesaplanması gerektiği konusunda uyarıyor.