Lübnan’ın güneyindeki Nebatiye kentinde görev yapan Al-Manar TV ekibi, bölgede devam eden İsrail saldırılarını takip ettiği sırada ölümle burun buruna geldi. Muhabir Ali Şabib ile kameraman Muhammed Barjawi, akşam haberleri için yayın hazırlığı yaptıkları sırada yakınlarındaki bir noktaya düzenlenen İsrail saldırısının etkisiyle yaralandı. Patlama anı kameraya yansırken, şiddetli infilakın ardından çevreyi alev ve yoğun duman kapladı. Lübnan kaynakları ve Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), iki gazetecinin uçuşan parçaların etkisiyle yaralandığını ve sağlık durumlarının stabil olduğunu bildirdi.
CANLI YAYIN HAZIRLIĞI SIRASINDA PATLAMA
Görüntülerde Şabib’in kamera karşısında bulunduğu sırada yakındaki noktada büyük bir patlama meydana geldiği, yayın akışının bir anda kesildiği görülüyor. Al-Manar’ın aktardığı bilgilere göre Şabib ile beraberindeki kameraman hafif yaralar nedeniyle hastaneye götürüldü ve rutin tıbbi kontrollerden geçirildi. Olay, çatışma bölgelerinde haber takibi yapan ekiplerin yalnızca doğrudan saldırılara değil, şarapnel, enkaz parçaları ve yakın mesafedeki patlamaların basıncına karşı da ciddi risk altında bulunduğunu bir kez daha ortaya koydu.
NEBATİYE'DEKİ SALDIRILAR GENİŞ ÇATIŞMA DALGASININ PARÇASI
Gazetecilerin yaralandığı olay, Güney Lübnan’da hava saldırılarının yeniden yoğunlaştığı bir dönemde yaşandı. İsrail ordusu bölgedeki operasyonlarını Hizbullah’ın saldırılarına karşılık verdiği ve Hizbullah’a ait olduğunu öne sürdüğü askeri altyapıyı hedef aldığı gerekçesiyle açıklarken, Lübnan yönetimi güneydeki saldırıları ateşkes düzenlemelerini tehdit eden tehlikeli bir tırmanma olarak nitelendiriyor. Nebatiye ve çevresi, İsrail-Lübnan sınır hattındaki gerilimin yükseldiği dönemlerde hava saldırıları ve askeri hareketliliğin etkilediği başlıca bölgeler arasında yer alıyor.
NEBATİYE GÜNEY LÜBNAN İÇİN KRİTİK BİR MERKEZ
Nebatiye yalnızca askeri gelişmeler açısından değil, Güney Lübnan’ın idari ve ekonomik hayatı bakımından da önemli bir merkez konumunda. Kent ve çevresinde ticaret, hizmetler, tarım ve sanayi bölge ekonomisinin temelini oluşturuyor. Lübnan’ın resmi yatırım kurumunun verileri de Nebatiye’de perakende ve toptan ticaretin önemli bir ağırlığa sahip olduğunu, tarımsal üretimde özellikle zeytinciliğin öne çıktığını gösteriyor. Bu nedenle uzun süreli çatışma ve hava saldırıları yalnızca güvenlik sorununa değil; ulaşımın, ticaretin, tarımsal faaliyetin ve günlük yaşamın kesintiye uğramasına da yol açabiliyor.
GAZETECİLER ULUSLARARASI HUKUKTA SİVİL SAYILIYOR
Uluslararası insancıl hukuka göre çatışmaları takip eden gazeteciler, doğrudan çatışmalara katılmadıkları sürece sivil statüsünde bulunuyor. Uluslararası Kızılhaç Komitesi, haber yapmak, görüntü çekmek veya çatışmaları belgelemek gibi olağan gazetecilik faaliyetlerinin tek başına bir gazeteciyi meşru askeri hedef haline getirmediğini vurguluyor. Çatışmanın tarafları, askeri hedeflerle sivilleri birbirinden ayırmak ve saldırılarda sivillere verilecek zararı mümkün olduğunca azaltacak tedbirleri almakla yükümlü. Gazetecilere yönelik olası hukuka aykırı saldırı iddialarının da etkin ve tarafsız biçimde soruşturulması gerekiyor.
GÜNEY LÜBNAN'DA DAHA ÖNCE DE GAZETECİLER VURULDU
Bölgede basın mensuplarının çatışmalar sırasında zarar gördüğü en önemli olaylardan biri 13 Ekim 2023’te yaşandı. Reuters görüntü muhabiri Issam Abdallah, Güney Lübnan’da diğer gazetecilerle birlikte çalışırken düzenlenen saldırıda hayatını kaybetti, altı basın mensubu yaralandı. Amnesty International ve Human Rights Watch tarafından yapılan incelemelerde gazetecilerin açık biçimde basın mensubu olarak tanınabilir durumda bulunduğu belirtilmiş ve olayın bağımsız biçimde soruşturulması çağrısı yapılmıştı. UNIFIL tarafından hazırlanan incelemede de grubun açıkça tanımlanabilir gazetecilerden oluştuğuna ilişkin bulguların yer aldığı daha sonra kamuoyuna yansımıştı.
SAHADA GÜVENLİK PROTOKOLLERİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Çatışma bölgelerinde çalışan medya kuruluşları açısından risk değerlendirmesi, güvenli çekim noktalarının belirlenmesi, koruyucu ekipman kullanılması, ilk yardım hazırlığı ve ekiplerle haber merkezi arasında kesintisiz iletişim kurulması temel güvenlik önlemleri arasında bulunuyor. Bununla birlikte hiçbir saha protokolü aktif bombardıman altında tam güvenlik sağlayamıyor. Nebatiye’de yaşanan olay da haberin kaynağına mümkün olduğunca yakın çalışmak zorunda kalan gazetecilerin, gelişmiş koruyucu ekipman ve planlamaya rağmen saniyeler içinde hayati tehlikeyle karşı karşıya kalabileceğini gösterdi.
