Alanya’da yapımı tamamlanan yeni toptancı halinin henüz hizmete açılmaması, tropikal meyvelerde hasat dönemine girilirken üreticilerin pazarlama sorununu yeniden gündeme taşıdı. Tropikal Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Ali Hüddoğlu, yaklaşık 60 milyon dolar değerindeki tesisin vakit kaybedilmeden faaliyete geçirilmesini istedi. Hüddoğlu, ilçedeki mevcut 4 farklı hal yapısının dağınık olması ve değişen ürün desenine yeterince cevap verememesi nedeniyle üreticinin ürününü değerinde pazarlamakta zorlandığını belirtti.
TROPİKAL ÜRETİM BÜYÜDÜ, PAZARLAMA İHTİYACI DEĞİŞTİ
Alanya tarımı son yıllarda klasik sebze ve muz üretiminin yanında avokado, mango, ejder meyvesi, papaya ve çarkıfelek gibi tropikal ürünlerin yaygınlaşmasıyla farklı bir yapıya kavuştu. Hüddoğlu daha önce yaptığı açıklamalarda ilçede 40'ın üzerinde tropikal meyve çeşidinin yetiştirildiğini, muz ve avokadonun ana ürünler arasında bulunduğunu ifade etmişti. Üretimdeki bu çeşitlenme, yalnızca yetiştiricilik tekniklerinin değil; tasnif, depolama, paketleme, soğuk zincir, sevkiyat ve pazarlama sistemlerinin de yeni ürün desenine göre geliştirilmesi ihtiyacını beraberinde getiriyor.
Hüddoğlu, mevcut ticaret yapısının ağırlıklı olarak klasik sebze ürünleri üzerinden şekillendiğini, tropikal meyvelerde ise üreticilerin internet üzerinden çalışan aracılara yönelmek zorunda kalabildiğini dile getirdi. Ürünün üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar geçtiği aşamaların artması, çiftçinin satış fiyatı üzerindeki etkisini azaltabiliyor. Özellikle raf ömrü ve hasat sonrası muhafaza koşulları farklılık gösteren tropikal ürünlerde doğru depolama ve planlı sevkiyat, ürün kaybının azaltılması açısından önem taşıyor.
YENİ HAL NEDEN ÖNEMLİ?
Toptancı halleri, yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüccara, pazarcıya ve perakende kanallarına ulaştırılmasında temel ticaret merkezlerinden biri olarak çalışıyor. Modern bir hal kompleksinin yalnızca satış dükkânlarından oluşması yeterli görülmüyor. Ürünün sınıflandırılması, uygun koşullarda muhafaza edilmesi, lojistiğin düzenlenmesi ve alıcılarla üreticilerin daha organize bir pazarda buluşması, tesisin tarımsal ekonomiye sağlayacağı katkının temel unsurlarını oluşturuyor. Alanya'daki yeni kompleksin de ilçede dağınık halde bulunan hal faaliyetlerinin daha düzenli bir yapıda toplanması açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Antalya Büyükşehir Belediyesi de önceki yıllarda Alanya Toptancı Hali'ni modern hal yatırımları arasında göstermişti. Büyükşehir yönetimi, Antalya'nın örtü altı tarımdaki ağırlığı nedeniyle ilçelerdeki hal altyapısının geliştirilmesini tarımsal yatırımların önemli başlıklarından biri olarak değerlendirmişti. Bu nedenle Alanya'daki tartışma artık yalnızca tesisin fiziki olarak tamamlanmasına değil, ticari faaliyetin başlayabilmesi için gerekli süreçlerin sonuçlandırılmasına odaklanmış durumda.
ÜRETİCİNİN SORUNU SADECE ÜRETMEK DEĞİL
Alanya'daki tropikal meyve sektöründe son dönemde üretim kadar pazarlama ve standartlaşma da öne çıkıyor. Bölgede üreticilerin ulusal ve uluslararası pazarlara daha güçlü şekilde ulaşabilmesi amacıyla iyi tarım uygulamaları ve GlobalGAP gibi standartlara yönelik çalışmalar yürütülüyor. Üretimin belirli kalite standartlarına göre yapılması ihracat açısından önemli olsa da ürünün uygun koşullarda toplanması, paketlenmesi, depolanması ve alıcıya ulaştırılması da aynı zincirin parçalarını oluşturuyor. Yeni halin faaliyete geçmesi yönündeki beklenti de bu nedenle yalnızca esnafın yeni iş yerlerine taşınmasıyla sınırlı değil.
GENÇLERİN TARIMDAN UZAKLAŞMASI ENDİŞESİ
Hüddoğlu, ürünün beklenen ekonomik karşılığı sağlamamasının kırsaldaki genç nüfus açısından da sonuçları bulunduğunu belirterek, gençlerin tarım yerine turizm sektörüne yöneldiğini söyledi. Alanya gibi tarım ve turizmin aynı coğrafyada güçlü olduğu bölgelerde iki sektör aynı zamanda iş gücü için rekabet ediyor. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından çiftçinin yalnızca üretim maliyetlerini karşılaması değil, yaptığı işi gelecek kuşağa aktarabilecek gelir düzeyine ulaşması da önem taşıyor.
HALİN AÇILMASI TEK BAŞINA YETERLİ OLACAK MI?
Yeni kompleksin hizmete girmesi üreticilerin beklentilerinin başında gelse de pazarlama sorununun çözümü daha geniş bir organizasyonu gerektiriyor. Üretici birliklerinin güçlendirilmesi, ürünlerin ortak kalite standartlarında hazırlanması, soğuk zincirin geliştirilmesi, doğrudan alıcı bağlantılarının kurulması ve iç pazarın yanında ihracat kanallarının çeşitlendirilmesi bu sürecin tamamlayıcı unsurları arasında bulunuyor. Benzer tarım merkezlerinde modern hallerin verimli çalışabilmesi de üretici, tüccar, lojistik firmaları ve kamu kurumlarının aynı ticaret zinciri içinde koordineli hareket etmesine bağlı.
Hasat döneminin başlamasıyla birlikte Alanya'daki üreticilerin beklentisi ise yapımı tamamlanan tesisin ticari faaliyete geçmesi için gerekli resmi ve idari süreçlerin hızlandırılması. Hüddoğlu, ürün para etmediğinde gençlerin tarımdan uzaklaştığını belirterek, sektörün daha fazla kayıp yaşamaması için yeni halin gecikmeden açılması gerektiğini vurguladı. Alanya'nın giderek çeşitlenen tropikal meyve üretiminin ekonomik değere dönüşebilmesi açısından bundan sonraki süreçte tesisin ne zaman ve hangi koşullarda faaliyete geçirileceği üretici ve hal esnafının temel gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek.
