Olay yerinden gelen görüntülerde, bir aracın üzerine gerilen pankartın çevresinde toplanan çalışanların ellerinde sarı dövizler taşıdığı görülüyor.

PANKARTTA ÜÇ DİLDE "5 AYDIR PARAMIZI ALAMIYORUZ"

Pankartta "5 aydır paramızı alamıyoruz!" ifadesi Türkçenin yanı sıra İngilizce ("We have not been paid for 5 months!") ve Rusça olarak da yer aldı. Aynı pankartta "İşimizi yaptık, hakkımızı istiyoruz!", "Ödeme yapılsın!" ve "Hakkımız verilsin!" sloganları bulunuyor.

BEŞ OTELİN ADI YER ALDI

Pankartın üst kısmında Öz Otelcilik Turizm İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ibaresi bulunurken, alt bölümde Royal Palm Hotel, Kleopatra Beach Hotel, Kleopatra Ada Hotel, Kleopatra Ada Beach Hotel ve Kleopatra Hotel logoları yer aldı. Çalışanlar pankartta "Tüm oteller Öz Otelcilik şirketine bağlıdır" ifadesine yer verdi.

ŞİRKETTEN AÇIKLAMA YOK

Ücretlerin ödenmediği yönündeki iddialar çalışanlara ait olup, söz konusu şirket ya da otel yönetimlerinden konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı. Turizm sezonunun sürdüğü dönemde yaşanan eylem, bölgede dikkat çekti.

Çin'deki faaliyetlerin de farklı bir işlemle satılmasıyla Pizza Hut için gerçekleşen toplam devir bedeli 2,7 milyar dolara ulaştı. Satış sürecinin tamamlanmasının ardından, 2021 yılından bu yana Küresel CEO olarak görev yapan Aaron Powell şirketten ayrıldı. Yum Brands bünyesinde uzun süredir yer alan markanın elden çıkarılmasında, bazı önemli pazarlarda yaşanan performans düşüklüğünün etkili olduğu belirtildi.

TÜRKİYE'DEKİ ŞUBELERİN DURUMU NE OLACAK?

Küresel satış öncesinde markanın Türkiye pazarında yapısal bir değişime gittiği biliniyor. Ocak 2025'te, Türkiye operasyonlarını yürüten İş Gıda ile Yum Brands arasındaki franchise sözleşmesi feshedilmişti. Bu karar neticesinde ülke genelindeki 254 Pizza Hut restoranının faaliyeti durdurulmuştu.

Aynı şirket tarafından yönetilen 283 KFC restoranının da dahil olduğu toplam 537 şubeyi kapsayan bu fesih işlemi, markanın Türkiye'deki eski operasyon yapısını tamamen sonlandırmıştı. Gerçekleşen 2,7 milyar dolarlık küresel satış, Türkiye'de daha önce kapanan şubelerin doğrudan yeni sahibe geçmesi veya yeniden açılması anlamına gelmiyor. Yeni küresel yönetimin, önümüzdeki süreçte Türkiye pazarı için nasıl bir strateji izleyeceği henüz belirsizliğini koruyor.

EKONOMİK şartlar altında ayakta kalmaya çalışan esnafın yeni mağduriyetlerle karşı karşıya bırakıldığını ifade eden Başkan Özdemir, denetim ve işlemlerin esnafı hedef alan bir baskıya dönüşmemesi gerektiğini vurguladı.

"ESNAFA BASKI ÇÖZÜM DEĞİLDİR"

Başkan Özdemir açıklamasında şu ifadelere yer verdi: "İlçemizde faaliyet gösteren butik, tekstil, çanta ve saat esnafımız, ağır ekonomik şartlar ve artan maliyetlerle mücadele etmektedir. Esnafımız ayakta kalmaya çalışırken marka avukatları tarafından gerçekleştirilen bazı uygulamalar, çözüm üretmek yerine esnafımızı daha da zor durumda bırakmaktadır. Elbette herkes kanunlara ve ticari haklara saygı göstermek zorundadır. Ancak yapılacak işlemler hakkaniyetli, ölçülü ve hukuka uygun olmalıdır. Esnafımızı baskı altına alan, korkutan ve mağdur eden yöntemleri kabul etmemiz mümkün değildir. Bu mesele, küçük esnaf üzerinden değil; üretim, tedarik ve dağıtım zincirinin merkezinden başlayarak çözülmelidir."

"GÜVENLİK GÜÇLERİMİZLE ESNAFIMIZ KARŞI KARŞIYA GETİRİLEMEZ"

Marka avukatlarının izlediği bazı yöntemlerin güvenlik güçleriyle esnafı karşı karşıya getirdiğine dikkat çeken Özdemir, "Marka avukatlarının uygulamaları, zaman zaman güvenlik güçlerimiz ile esnafımızı karşı karşıya getirmektedir. Biz böyle bir durumu asla kabul etmeyiz. Polisimiz ve jandarmamız huzurumuzun, güvenliğimizin ve toplumsal düzenimizin en önemli değerleridir. Esnafımız da bu şehrin üretimine, istihdamına ve ekonomisine emek veren temel gücüdür. Güvenlik güçlerimizle esnafımızı karşı karşıya bırakacak yöntemlerden vazgeçilmeli, sorun doğrudan kaynağında ve ilgili taraflar arasında çözülmelidir" dedi.

"ESNAFIMIZ YALNIZ DEĞİLDİR"

Esnafın haklarını korumanın odanın temel görevi olduğunu belirten Özdemir, "Buradan açıkça sesleniyorum, ekonomik krizin yükünü omuzlayan esnafımızın üzerinden elinizi çekin. Sorunun kaynağına inmeden yalnızca küçük işletmeleri hedef alan uygulamalar adaletli değildir. Alanya Esnaf ve Sanatkârlar Odası olarak üyelerimizin yanında olmaya, haklarını savunmaya ve yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için gerekli girişimlerde bulunmaya devam edeceğiz. Esnafımız sahipsiz ve yalnız değildir" şeklinde konuştu.

BAŞVURULAR NEREYE VE NASIL YAPILACAK?

Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre, üreticilerin olası bir hak kaybı yaşamaması için işlemlerini son güne bırakmaması gerekiyor. Başvuru şartlarını taşıyan yetiştiriciler, talep edilen evraklarla birlikte bağlı bulundukları ilçe tarım ve orman müdürlüklerine şahsen müracaat edebilecek.

ALANYALI ÜRETİCİLER İÇİN SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?

Antalya'nın tüm ilçelerini kapsayan destekleme programı, Alanya'daki küçükbaş ve büyükbaş hayvan yetiştiricileri tarafından da yakından takip ediliyor. Alanya bölgesindeki üreticiler, 1 Aralık mesai bitimine kadar Alanya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü üzerinden kayıt işlemlerini tamamlayarak 2026 yılı tarımsal destekleme bütçesinden yararlanabilecek.

Türkiye'ye ilk olarak 1970'li yıllarda getirilen ve Fuerte, Hass, Bacon ile Zutano cinsleriyle dikimine başlanan avokado, bölgenin mikroklima özelliğine uyum sağladı. Açıklanan verilere göre, Türkiye genelindeki avokado üretiminin yaklaşık yüzde 80'i Antalya'da yapılıyor. Bu üretimin de yüzde 80'inden fazlası Alanya ve Gazipaşa ilçelerindeki yaklaşık 4 bin dekar alanda, 60 bin ağaç üzerinden elde ediliyor.

MİKROKLİMA VE FUERTE CİNSİ ETKİSİ

Toros Dağları'nın rüzgarı kesen yapısı ve denizin ılımanlaştırıcı etkisiyle ocak ayında dahi sıcaklığın 12 derecenin altına düşmemesi, yöreye özgü kaliteyi ortaya çıkarıyor. Özellikle Fuerte cinsiyle öne çıkan Alanya avokadosu, tek iri çekirdeği ve morfolojik yapısıyla ithal türlerden ayrışıyor.

AB TESCİLİ ÜRETİCİYE NE SAĞLAYACAK?

Uluslararası coğrafi işaret tescili, bir ürünün üretim yeri ve kalitesi arasındaki bağı yasal olarak koruma altına alıyor. Sürecin tamamlanması halinde Alanya avokadosunun Avrupa pazarında taklitlerine karşı korunması ve ihracatta daha yüksek ekonomik değer bulması öngörülüyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avokado Üreticileri Birliği Başkanı Hilmi Sevilgen, tarım sektörüne hayırlı olması temennisinde bulundu. Alanya Ticaret ve Sanayi Odası (ALTSO) Başkanı Eray Erdem ise yapılan başvuruyla üreticinin emeğini korumayı ve ürünün uluslararası alandaki bilinirliğini artırmayı hedeflediklerini bildirdi.

İHALELER ELEKTRONİK ORTAMDA YAPILACAK

SGK'nın taşınmaz satışlarında süreç fiziki ihale salonu yerine Elektronik Satış Portalı üzerinden yürütülüyor. Kurumun resmi portalında mülkiyeti SGK'ya ait taşınmazların elektronik ortamda açık artırma yöntemiyle satış işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtiliyor. İlanlar il, ilçe, taşınmaz türü, tahmini satış bedeli ve ihale tarihleri gibi kriterlere göre filtrelenebiliyor. Böylece belirli bir bölgede konut, arsa veya ticari taşınmaz arayanlar kendilerine uygun ilanları ayrı ayrı inceleyebiliyor.

İhaleye katılmak isteyenlerin e-Devlet üzerinden SGK Elektronik Satış Portalı'na giriş yaparak ilgili taşınmazın ilanını ve ihale dokümanlarını incelemesi gerekiyor. Başvurunun, her taşınmaz için ilanda belirtilen süre dolmadan tamamlanması önem taşıyor. SGK'nın sisteminde gerçek ve tüzel kişilerin yanı sıra şartları karşılayan diğer istekliler de ihalelere katılabiliyor. İhaleye katılması mevzuat gereği yasaklanmış kişiler ise satış sürecine dahil olamıyor.

TAŞINMAZIN SADECE FİYATINA BAKILMAMALI

Açık artırmaya katılmayı planlayanların teklif vermeden önce taşınmazın ihale dosyasını ayrıntılı biçimde incelemesi önem taşıyor. Tapu bilgileri, mevcut kullanım durumu, imar koşulları, taşınmaz üzerindeki takyidatlar ve diğer hukuki bilgiler yatırım kararını doğrudan etkileyebiliyor. Özellikle arsa niteliğindeki taşınmazlarda imar durumu ve yapılaşma koşulları, konut ve iş yerlerinde ise fiili durum ile tapu kayıtlarının karşılaştırılması gerekiyor.

Muhammen ya da tahmini satış bedelinin, taşınmazın kesin olarak o rakama satılacağı anlamına gelmediği de göz önünde bulundurulmalı. Elektronik açık artırmada katılımcıların verdiği teklifler sonucunda bedel yükselebiliyor. Antalya Muratpaşa'da 3+1 dairenin icradan satışa çıkarıldığını daha önce aktardığımız haberimizde de taşınmaz satışlarında muhammen bedel üzerinden başlayan ihale süreci gündeme gelmişti. Bu nedenle alıcıların yalnızca başlangıç rakamını değil, taşınmazın bulunduğu bölgedeki güncel piyasa koşullarını ve toplam satın alma maliyetini de değerlendirmesi gerekiyor.

TEMİNAT VE BAŞVURU SÜRECİ ÖNEM TAŞIYOR

SGK'nın elektronik satış sisteminde başvurunun tamamlanabilmesi için ilgili ilanda ve şartnamede belirtilen işlemlerin süresi içinde yerine getirilmesi gerekiyor. Satın alınmak istenen taşınmaz için belirlenen teminatın yatırılması ve başvuru sırasında talep edilen belgelerin eksiksiz şekilde sisteme yüklenmesi sürecin temel aşamaları arasında bulunuyor. Nakit teminatlar yetkili bankalar üzerinden yatırılabilirken, teminat mektubuyla başvuru yapılacak durumlarda ilgili şartnamede belirtilen teslim usulünün takip edilmesi gerekiyor.

SGK'nın elektronik ihale uygulamasında başvuru sırasında verilen ilk teklif de önem taşıyor. Kurumun satış şartnamelerinde, teklif sahibinin açık artırma aşamasına daha sonra katılmaması halinde başvuru sırasında verdiği teklifin son ve kesin teklif olarak değerlendirilebildiği belirtiliyor. Bu nedenle katılımcıların başvuru aşamasında teklif tutarını belirlerken ihale şartlarını dikkatle okumaları gerekiyor.

SON DAKİKA TEKLİFLERİNDE SÜRE UZAYABİLİYOR

SGK'nın elektronik gayrimenkul satışlarında rekabetin son dakikalara taşınması halinde açık artırmanın hemen sona ermemesini sağlayan bir mekanizma da bulunuyor. Kurumun ihale şartnamelerinde, açık artırmanın son bölümünde yeni teklif verilmesi durumunda teklif süresinin belirli aralıklarla uzatılabildiği görülüyor. Bu uygulama, son saniyede verilen bir teklifle diğer katılımcıların karşı teklif verme imkanının tamamen ortadan kalkmasını önlemeyi amaçlıyor.

İHALE ÖNCESİ BELGELER KONTROL EDİLMELİ

Gayrimenkul almak isteyen vatandaşların 21-25 Eylül 2026 tarihleri arasındaki açık artırmaları beklemeden önce ilgilendikleri taşınmazın başvuru ve teklif takvimini kontrol etmeleri gerekiyor. Her taşınmazın ihale dosyası ayrı olduğundan teminat, teklif zamanı, ödeme koşulları ve diğer yükümlülüklerin ilgili ilan üzerinden değerlendirilmesi önem taşıyor. Başvuru süresi geçirildiğinde sonradan ihaleye dahil olunamayabileceği için Elektronik Satış Portalı'ndaki tarihler esas alınmalı.

İHALEYİ KAZANMAK SATIN ALMA SÜRECİNİN SONU DEĞİL

En yüksek teklifin verilmesinin ardından da şartnamede öngörülen idari ve mali işlemler devam ediyor. İhalenin sonuçlandırılması, satış bedelinin ödenmesi ve taşınmazın devrine ilişkin işlemler ilgili ihale şartlarına göre yürütülüyor. Vergi, harç ve diğer mali yükümlülüklerin hangi tarafa ait olduğu da taşınmazın şartnamesinden kontrol edilmeli. Bu nedenle teklif verilmeden önce yalnızca satın alma bedeli için değil, satış sonrasında ortaya çıkabilecek toplam maliyet için de bütçe hazırlanması gerekiyor.

RESMİ PORTAL ÜZERİNDEN TAKİP EDİLEBİLİYOR

SGK'nın gayrimenkul satışlarına ilişkin aktif ilanlar, duyurular ve taşınmaz bazındaki ayrıntılar kurumun Elektronik Satış Portalı üzerinden takip edilebiliyor. İlgilenenlerin üçüncü taraf ilanlarındaki bilgiler yerine SGK'nın resmi duyurusu ile taşınmaza özel güncel şartnameyi esas alması önem taşıyor. Özellikle başvuru ve teklif tarihleri, teminat koşulları, tapu ve imar bilgileri ile ödeme hükümlerinin teklif verilmeden önce yeniden kontrol edilmesi, elektronik açık artırma sürecinde yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçilmesine yardımcı oluyor.

UZUN YILLARLIK ÇALIŞMA SÜRESİ UYUŞMAZLIK KONUSU OLDU

Karara konu olayda bir üretim tesisinde 1994 yılında çalışmaya başladığını belirten M.D., 2017 yılının Temmuz ayında hastaneye gittiğinde sigortasının yatırılmadığını öğrendi. Bunun üzerine iş sözleşmesini fesheden çalışan; kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma ve yıllık ücretli izin alacaklarının tahsili için İş Mahkemesinde dava açtı. İşveren ise çalışanın SGK'ye bildirilen dönemlerde asgari ücretle çalıştığını, işlerin azlığı nedeniyle çalışmanın uzun yıllardır sezonluk sürdüğünü ve çalışanın 2017'de istifa ettiğini savundu.

İlk derece mahkemesi, çalışanın işyerindeki hizmetinin kesintisiz olduğu kanaatine vararak 23 yıl 2 aylık hizmet süresini esas aldı. İş sözleşmesinin çalışan tarafından haklı nedenle feshedildiğini değerlendiren mahkeme, kıdem tazminatı ile ücret ve yıllık ücretli izin taleplerinin bir bölümünü kabul etti. İşveren tarafının kararı istinafa taşımasıyla uyuşmazlığın merkezine, SGK kayıtlarında görünmeyen dönemlerin hangi delillerle kanıtlanabileceği konusu yerleşti.

İSTİNAF SGK KAYITLARINI ESAS ALDI

Bölge Adliye Mahkemesi, hizmet süresini ispat yükünün çalışan üzerinde bulunduğunu ve yazılı delil olmadığı durumlarda tanık anlatımlarının önem taşıdığını değerlendirdi. Ancak davacı tanıklarının yakın akraba olması ve fesih dönemine kadar çalışanla birlikte çalışmalarının bulunmaması nedeniyle ilk derece mahkemesinden farklı bir sonuca ulaşıldı. SGK kayıtlarına göre çalışmanın kesintili olduğu kabul edilerek hizmet süresi buna göre değerlendirildi.

YARGITAY'DAN AKRABA TANIK KONUSUNDA ÖNEMLİ DEĞERLENDİRME

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi ise yakın akrabalığın tek başına bir kişinin tanıklığına itibar edilmemesi için yeterli olmadığı yönünde değerlendirme yaptı. Dosyada davacının kardeşi olan tanığın, aynı işyerinde uzun süre çalıştığı ve çalışanın işe başladığı döneme ilişkin doğrudan bilgi sahibi olduğu dikkate alındı. Böylece tanığın işyerindeki çalışma dönemi ve olayı bilme imkânının, yalnızca akrabalık ilişkisine bakılarak göz ardı edilemeyeceği sonucuna varıldı.

Yüksek Mahkemenin değerlendirmesine göre çalışanın ilk dönemdeki kesintisiz hizmeti tanık anlatımı ve dosyadaki ispat durumu çerçevesinde belirlenmeli, sonraki dönemler açısından ise SGK kayıtları dikkate alınmalı. Bu yaklaşım, hizmet süresinin her uyuşmazlıkta otomatik biçimde yalnızca SGK hizmet dökümüne göre hesaplanamayacağını; çalışma olgusunun niteliğine göre bordro, işyeri kayıtları, tanık anlatımları ve diğer delillerin birlikte ele alınabileceğini gösteriyor.

EYT AÇISINDAN NEDEN ÖNEMLİ?

EYT kapsamında emeklilik koşullarının değerlendirilmesinde sigortalılık başlangıcı ve prim ödeme gün sayısı temel unsurlar arasında bulunuyor. Bu nedenle geçmişte sigortasız çalıştırılan, işe girişi geç bildirilen veya bazı çalışma dönemleri SGK kayıtlarında bulunmayan kişiler açısından eksik hizmetlerin hukuken ortaya konulması emeklilik hesabını doğrudan etkileyebiliyor. Bununla birlikte Yargıtayın kararı, SGK kaydı bulunmayan her dönemin yalnızca tanık beyanıyla otomatik olarak hizmet süresine ekleneceği anlamına gelmiyor; her dosyada delillerin niteliği ve tanığın çalışma dönemini gerçekten bilip bilmediği ayrıca değerlendiriliyor.

HİZMET TESPİTİ NASIL YAPILIYOR?

Sigortasız veya eksik bildirilen çalışmalar bakımından hizmet tespiti, sosyal güvenlik mevzuatında özel kurallara tabi. Çalışanların öncelikle e-Devlet üzerinden SGK tescil ve hizmet dökümlerini kontrol ederek işe giriş tarihi, prim günleri ve bildirilen kazançları incelemesi önem taşıyor. Kayıtlarda eksiklik görülmesi halinde çalışma dönemini gösterebilecek ücret bordroları, banka hareketleri, işyeri belgeleri, yazışmalar ve çalışma arkadaşlarının bilgileri gibi deliller uyuşmazlığın çözümünde önem kazanabiliyor.

Hizmet tespiti davalarında süre konusu da kritik önem taşıyor. Sosyal güvenlik mevzuatında, Kuruma bildirilmeyen veya Kurum tarafından tespit edilemeyen bazı çalışmalar için beş yıllık hak düşürücü süre öngörülüyor. Ancak sürenin başlangıcı ve uygulanıp uygulanmayacağı dosyanın özelliklerine, çalışmanın SGK'ye kısmen bildirilip bildirilmediğine ve uyuşmazlığın niteliğine göre değişebildiğinden, her olayın kendi koşulları içinde değerlendirilmesi gerekiyor.

SADECE TANIK BEYANI HER DURUMDA YETERLİ DEĞİL

Yargıtayın işçilik ve hizmet süresi uyuşmazlıklarına ilişkin kararlarında tanığın işyerinde hangi tarihlerde bulunduğu, çalışanla aynı dönemde çalışıp çalışmadığı ve anlatımının başka delillerle desteklenip desteklenmediği önem taşıyor. Dolayısıyla akrabalık tanıklığı kendiliğinden geçersiz hale getirmediği gibi, akraba olan bir tanığın anlatımı da tek başına bütün çalışma döneminin kabul edileceği anlamına gelmiyor. Mahkemeler, SGK kayıtlarıyla tanık anlatımları arasında farklılık bulunması halinde tüm delilleri birlikte değerlendirerek çalışma süresini belirliyor.

ÇALIŞANLAR KAYITLARINI KONTROL ETMELİ

Özellikle emeklilik başvurusu yaklaşan çalışanların hizmet dökümlerini başvuru tarihinden önce kontrol etmeleri, eksik prim veya bildirilmeyen çalışma dönemi bulunması halinde gerekli belgeleri mümkün olduğunca erken toplamaları önem taşıyor. SGK kayıtlarındaki bir eksiklik emeklilik için gereken prim gününü veya sigortalılık başlangıcını etkileyebileceğinden, uyuşmazlık ortaya çıktığında idari başvuru ve dava yollarının tabi olduğu sürelerin de dikkate alınması gerekiyor. Yargıtayın son değerlendirmesi ise hizmet süresinin belirlenmesinde SGK kayıtlarının önemli olmakla birlikte her durumda tek ve mutlak delil olarak görülmeyeceğini bir kez daha ortaya koyuyor.

ONS ALTIN ÜÇ HAFTANIN EN DÜŞÜK SEVİYESİNDE

Ons altın gün içerisinde 4.335 dolara kadar yükselirken 4.282 dolara kadar geriledi. Sabah saatlerinde fiyat 4.302-4.304 dolar bandında hareket etti. Geçtiğimiz günlerde yaklaşık üç ayın en yüksek seviyelerine çıkan değerli metal, birkaç işlem günü içerisinde yükselişinin önemli bölümünü geri verdi. Uluslararası piyasalarda altının yakından takip edilen 200 günlük hareketli ortalamanın altında kalması da kısa vadeli fiyat hareketleri açısından izlenen göstergelerden biri oldu.

JEOPOLİTİK RİSK BU KEZ ALTINI NEDEN DESTEKLEMEDİ?

Jeopolitik gerilimler normal şartlarda güvenli liman talebi üzerinden altını destekleyebiliyor. Ancak ABD ile İran arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi bu kez farklı bir fiyatlama oluşturdu. Gerilimin petrol arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla enerji fiyatları yükselirken, bunun küresel enflasyonu yeniden güçlendirebileceği beklentisi öne çıktı. Enflasyon baskısının artması halinde merkez bankalarının sıkı para politikasını daha uzun süre koruyabileceği veya faizleri artırabileceği beklentisi, faiz getirisi bulunmayan altının cazibesini sınırlayabiliyor.

PETROLDEKİ YÜKSELİŞ FAİZ BEKLENTİLERİNİ ETKİLİYOR

Brent petrolün 95 dolar civarına yükselmesiyle enerji maliyetlerinin enflasyona etkisi yeniden piyasanın ana gündem maddelerinden biri haline geldi. DHF Capital CEO'su Bas Kooijman da petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon endişelerini artırabileceğini, daha pahalı petrolün para politikasının sıkı kalacağı beklentisini ve tahvil getirilerini destekleyerek altının toparlanma alanını sınırlayabileceğini değerlendirdi.

FED BEKLENTİLERİ ALTININ YÖNÜNDE BELİRLEYİCİ

Piyasaların odaklandığı başlıklardan biri ABD Merkez Bankasının faiz politikası. CME FedWatch göstergelerinde yatırımcıların Fed'in eylül toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımına gitme olasılığını yaklaşık yüzde 67 düzeyinde fiyatladığı görüldü. Faizlerin yükselmesi veya yüksek seviyelerde daha uzun süre kalması, yatırımcılara faiz getirisi sunmayan altının tahvil gibi alternatif varlıklar karşısındaki göreli cazibesini azaltabiliyor.

GÜÇLÜ DOLAR DA SATIŞ BASKISINI ARTIRIYOR

ABD dolarının güçlü seyretmesi de değerli metal üzerinde baskı oluşturan diğer unsur olarak öne çıktı. Altın uluslararası piyasalarda ağırlıklı olarak dolar üzerinden fiyatlandığı için doların değer kazanması, başka para birimleriyle yatırım yapanlar açısından altını daha pahalı hale getirebiliyor. Tahvil getirilerindeki yükseliş, güçlü dolar ve faiz artışı beklentisinin aynı dönemde güçlenmesi, jeopolitik risklerden gelebilecek güvenli liman talebinin etkisini sınırlayabiliyor.

GRAM ALTIN NASIL HESAPLANIYOR?

Türkiye'de yatırımcıların yakından izlediği gram altının yönünü yalnızca ons fiyatındaki değişim belirlemiyor. Uluslararası ons altın fiyatı ile dolar/TL kuru birlikte gram fiyatının temel belirleyicilerini oluşturuyor. Bu nedenle ons altında gerileme yaşanırken döviz kurundaki yükseliş gram altındaki kaybı sınırlayabilir; tersine ons ve kurun aynı anda gerilemesi gram altında daha belirgin düşüşe yol açabilir. Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası'nda da altın için TL/gram ve dolar/ons dahil farklı işlem birimleri üzerinden piyasa verileri takip edilebiliyor.

GRAM ALTINDA DALGALI SEYİR

Gram altın 2 Eylül sabahındaki işlemlerde en yüksek 6.732 TL'yi, en düşük 6.650 TL'yi gördü. Sabah saatlerinde fiyat 6.669 TL civarında bulunuyordu. Gün içerisindeki geniş fiyat aralığı, hem küresel altın piyasasındaki hareketlerin hem de döviz kurundaki değişimlerin Türkiye'deki fiyatlamaya yansımasının önemini bir kez daha gösterdi.

GÜMÜŞ DE GERİLEDİ

Altındaki satış değerli metallerin geneline de yansıdı. Spot gümüş yaklaşık yüzde 1 kayıpla 63,60 dolar seviyesine gerilerken platin ve paladyum fiyatlarında da aşağı yönlü hareket görüldü. Değerli metaller açısından doların seyri, ABD tahvil getirileri, enflasyon beklentileri ve Fed'in para politikası önümüzdeki dönemde temel fiyatlama başlıkları olmaya devam edecek.

GÖZLER ABD İSTİHDAM VERİLERİNDE

Altının kısa vadeli yönü açısından ABD'den gelecek istihdam göstergeleri yakından takip ediliyor. Piyasaların gündeminde ADP istihdam raporunun ardından tarım dışı istihdam ve işsizlik verileri bulunuyor. İş gücü piyasasının güçlü kaldığını gösteren veriler faizlerin daha uzun süre yüksek tutulabileceği beklentisini destekleyerek altın üzerindeki baskıyı artırabilir. Daha zayıf veriler ise para politikasına ilişkin beklentileri değiştirerek değerli metalde tepki alımlarına alan açabilir.

ALTIN YATIRIMCISI NELERİ TAKİP ETMELİ?

Altında kısa vadeli hareketleri değerlendirirken tek başına günlük fiyat değişimine odaklanmak yanıltıcı olabiliyor. Ons altının yanında dolar/TL kuru, ABD tahvil getirileri, Fed'e ilişkin faiz beklentileri, petrol fiyatları ve önemli ABD ekonomik verileri birlikte takip ediliyor. Jeopolitik gelişmelerin hem güvenli liman talebini hem de enerji ve enflasyon beklentilerini aynı anda etkileyebilmesi nedeniyle piyasada sert ve çift yönlü fiyat hareketlerinin görülebileceği göz önünde bulunduruluyor.

ONS ALTINDA KÂR SATIŞLARI ÖNE ÇIKTI

Memiş, ons altının ağustos ayında güçlü bir performans sergileyerek yüzde 12 değer kazandığını ve 4 bin 688 dolar seviyesine kadar yükseldiğini hatırlattı. Sonrasında görülen geri çekilmeyi kâr satışı olarak değerlendiren Memiş, Fed Başkanı’nın açıklamalarının ardından altında aşağı yönlü hareketin güçlendiğini ifade etti. Uluslararası piyasalarda ons altının yaklaşık 4 bin 378 dolar civarında bulunduğunu aktaran Memiş, kısa vadede 4 bin 350 dolar seviyesinin önemli bir destek olarak takip edilmesi gerektiğini söyledi.

Altın piyasasında yalnızca teknik seviyeler değil, ABD para politikasına ilişkin beklentiler de fiyatlamalarda önemli rol oynuyor. Faizlerin düşeceği beklentisinin güçlenmesi, faiz getirisi sağlamayan altın açısından destekleyici bir unsur olarak değerlendirilebilirken; doların güçlenmesi ve tahvil getirilerinin yükselmesi ise değerli metal üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu nedenle ABD’den gelecek istihdam, enflasyon ve büyüme verileri yatırımcıların Fed'in atacağı adımlara ilişkin beklentilerini değiştirebildiği için altın fiyatlarında sert hareketlere neden olabiliyor.

GRAM ALTINDA 6 BİN 500 LİRA SEVİYESİ İZLENİYOR

Gram altın tarafında da yükselişin ardından geri çekilme yaşandığını belirten Memiş, ağustos ayında 7 bin 229 lira seviyesinin görüldüğünü söyledi. Kapalıçarşı piyasasında gram altının yaklaşık 6 bin 750 lira seviyesinde olduğunu aktaran Memiş, 6 bin 500 liranın kritik destek olarak izlenebileceğini kaydetti. Memiş’in değerlendirmesine göre gram altında yeni dönemde 6 bin 500-7 bin lira aralığı öne çıkarken, ons altında ise 4 bin 300-4 bin 560 dolar bandı takip edilecek.

Türkiye’de gram altının fiyatı değerlendirilirken küresel ons fiyatıyla birlikte dolar/TL kuru da önem taşıyor. Ons altında yaşanan gerileme gram fiyatını aşağı çekebilirken, aynı dönemde döviz kurundaki yükseliş bu düşüşün iç piyasaya daha sınırlı yansımasına neden olabiliyor. Bu nedenle Türkiye’deki yatırımcı açısından yalnızca uluslararası altın fiyatlarını takip etmek yeterli olmayabiliyor; döviz kuru ve küresel piyasalardaki dolar hareketlerinin de birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

GÖZLER ABD İSTİHDAM VERİLERİNDE

Piyasanın kısa vadede beklediği en önemli gelişmelerden biri ABD'de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam ve işsizlik verileri olacak. İstihdam piyasasının beklentilerden güçlü veya zayıf olduğuna işaret eden sonuçlar, Fed’in faiz politikasına ilişkin fiyatlamaları değiştirebiliyor. Memiş de verilerin ardından altında sert hareketler görülebileceğini belirterek Fed’in eylül ayında faiz indirimi yapıp yapmayacağına ilişkin beklentilerin ve jeopolitik gelişmelerin piyasanın yönü üzerinde etkili olacağını ifade etti.

MERKEZ BANKALARININ ALTIN TALEBİ SÜRÜYOR

Altının uzun vadeli görünümünü destekleyen unsurlar arasında merkez bankalarının rezerv politikaları da bulunuyor. Dünya Altın Konseyi'nin 2026 verileri, resmi sektörün altına yönelik ilgisinin devam ettiğini gösteriyor. Konseyin ikinci çeyrek değerlendirmesine göre merkez bankalarının net altın talebi yılın ikinci çeyreğinde 289 tona ulaşırken, Çin de rezervlerine altın ekleyen ülkeler arasında yer aldı. Aynı kuruluşun merkez bankalarıyla yaptığı 2026 araştırmasında katılımcıların büyük çoğunluğu küresel resmi altın rezervlerinin gelecek dönemde artmasını beklediğini bildirdi.

Merkez bankalarının altına yönelmesinde rezerv çeşitlendirmesi, ekonomik ve jeopolitik belirsizliklere karşı korunma ve uzun vadeli değer saklama amacı öne çıkıyor. Bununla birlikte resmi alımlar her dönemde aynı hızda gerçekleşmiyor; ülkelerin likidite ihtiyacı, yüksek fiyat seviyeleri ve rezerv yönetimi tercihleri zaman zaman satışları da beraberinde getirebiliyor. Bu nedenle merkez bankası talebi uzun vadeli görünüm açısından önemli bir gösterge olsa da tek başına kısa vadeli fiyat hareketlerinin yönünü belirlemiyor.

UZUN VADEDE POZİTİF BEKLENTİ

Memiş, daha önce görülen bazı dip seviyelerin geride kaldığı görüşünü korurken haziran ayında ons altında 3 bin 950 dolar, gram altında ise 5 bin 950 lira seviyelerinin test edildiğini hatırlattı. Kısa vadede yükseliş ve geri çekilmelerin birbirini izleyebileceğini belirten Memiş, uzun vadeli altın beklentisinin ise pozitif olduğunu söyledi. İslam Memiş’in altın, gümüş ve petrol piyasalarına ilişkin daha önceki değerlendirmelerini de aktarmıştık. Küresel piyasalarda jeopolitik riskler, merkez bankalarının rezerv tercihleri, Fed’in para politikası ve doların seyri önümüzdeki dönemde altının yönünü belirleyebilecek temel başlıklar arasında bulunuyor.

YATIRIMCILAR NELERE DİKKAT ETMELİ?

Altında hızlı fiyat değişimlerinin yaşandığı dönemlerde tek bir fiyat seviyesine göre işlem yapmak yerine küresel ons fiyatı, dolar/TL kuru, ABD ekonomik verileri ve merkez bankalarının para politikası mesajlarının birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor. Kısa vadeli sert yükselişlerin ardından kâr satışları görülebildiği gibi güçlü ekonomik veya jeopolitik gelişmeler yeni alımları da beraberinde getirebiliyor. Bu nedenle özellikle kaldıraçlı veya kısa vadeli işlemlerde fiyat oynaklığının oluşturabileceği risklerin dikkate alınması, yatırım kararlarının kişisel risk ve vade tercihleri doğrultusunda verilmesi gerekiyor.

GÜMÜŞTE DE DALGALANMA RİSKİ VAR

Gümüş piyasasını da değerlendiren Memiş, değerli metalin son dönemde güçlü bir performans ortaya koyduğunu ancak aynı yükseliş ivmesinin sürekli tekrarlanmasının kolay olmadığını belirtti. Gümüş, altından farklı olarak yatırım talebinin yanında sanayi kullanımından da önemli ölçüde etkileniyor. Bu nedenle küresel büyüme beklentileri, sanayi üretimi, doların seyri ve değerli metallere yönelik yatırım talebi gümüş fiyatlarında birlikte etkili olabiliyor. Altında olduğu gibi gümüşte de hızlı yükseliş dönemlerinin ardından daha yüksek fiyat oynaklığı görülebileceği için yatırımcıların risk yönetimini göz ardı etmemesi önem taşıyor.

DEPREM SONRASI KONUT ARZI HIZLA DARALDI

Analize göre 6 Şubat depremlerinin hemen ardından afet bölgesindeki konut stokunda önemli bir kayıp yaşandı. Kullanılabilir konut sayısındaki gerileme, barınma ihtiyacının devam ettiği bir ortamda kiralık konut piyasasındaki arz-talep dengesini bozdu ve bölgedeki kiraların hızlı şekilde yükselmesine neden oldu. Konut arzının kısa sürede talebe cevap verememesi, afetlerin barınma maliyetleri üzerinden oluşturabileceği ekonomik etkinin de önemli örneklerinden biri oldu.

Depremin kira piyasasına etkisi yalnızca doğrudan afet yaşayan illerle sınırlı kalmadı. Bölgeden diğer şehirlere gerçekleşen göç hareketleri, özellikle deprem bölgesiyle coğrafi yakınlığı veya geçmişten gelen güçlü göç ilişkileri bulunan kentlerde kiralık konut talebini artırdı. TCMB araştırmacılarının çalışması, kira baskısının iller arasında aynı ölçüde gerçekleşmediğini; göç ağları ve coğrafi yakınlığın etkinin büyüklüğünde belirleyici unsurlar arasında bulunduğunu ortaya koydu.

KAMU ÖNCÜLÜĞÜNDE KONUT ÜRETİMİ ARTTI

Deprem nedeniyle oluşan konut açığının giderilmesi amacıyla başlatılan yeniden imar süreci ise arz tarafında önemli bir değişim yarattı. TCMB'nin analizinde, TOKİ tarafından tamamlanan deprem konutlarının sayısının 2025 yılı başında 201 bin seviyesindeyken yıl sonunda yaklaşık 434 bine ulaştığı aktarıldı. Konut üretimindeki hızlanmanın yapı kullanım izinlerine de yansıdığı, deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı payın deprem öncesinde ortalama yüzde 12 civarındayken 2025'te yüzde 20'nin üzerine çıktığı belirtildi.

ARTAN KONUT ARZI KİRALARI NASIL ETKİLİYOR?

Konut piyasasında arzın artması, diğer koşullar sabitken kiralık konut için oluşan rekabetin azalmasına ve fiyat artışlarının hız kesmesine katkı sağlayabiliyor. TCMB'nin çevrim içi kiralık konut ilanlarından hareketle yaptığı değerlendirme de bu mekanizmanın deprem bölgesinde görülmeye başladığına işaret ediyor. Deprem illerinde 2023 ve 2024 yıllarında diğer il gruplarından belirgin şekilde yüksek seyreden kira enflasyonunun, konut teslimlerinin hız kazandığı 2025 yılında yavaşlamaya başladığı kaydedildi.

Bu gelişme, kira fiyatlarının gerilediği anlamına gelmekten ziyade fiyatların artış hızının yavaşlaması olarak değerlendiriliyor. Nitekim kira enflasyonu Türkiye'deki genel enflasyon görünümünün önemli ve görece katı kalemlerinden biri olmayı sürdürüyor. TCMB'nin 2026 yılı değerlendirmelerinde de yeni ve yenilenen kira sözleşmelerindeki artış oranlarının mevcut yıllık kira enflasyonunun altında seyretmesinin ileriye dönük yavaşlama açısından önemli bir gösterge olduğu vurgulanıyor.

ETKİ DEPREM BÖLGESİNİN DIŞINA TAŞIYOR

Analizde dikkat çekilen bir başka gelişme ise kira enflasyonundaki ayrışmanın yalnızca deprem illerinde görülmemesi oldu. Depremden göç kanalıyla dolaylı biçimde etkilenen bazı illerde kira enflasyonunun 2026 yılında diğer illerden daha düşük seyretmeye başladığı belirtildi. TCMB araştırmacıları bu görünümün, deprem bölgesindeki konut arzının toparlanmasının geri göç kanalıyla daha önce yoğun göç alan şehirlerdeki kiralık konut talebini kademeli olarak azaltıyor olabileceğine işaret ettiğini değerlendirdi.

KİRA PİYASASINDA ARZ NEDEN KRİTİK?

Konut piyasasında kalıcı bir dengelenme açısından yalnızca kısa vadeli fiyat hareketleri değil, kullanılabilir konut stokunun talebe uygun şekilde artırılması da önem taşıyor. Yeni konut üretiminin yanı sıra mevcut yapıların güvenli biçimde kullanılabilir durumda tutulması, kentsel dönüşüm süreçlerinin planlanması, altyapı ve ulaşım yatırımlarının konut alanlarıyla birlikte yürütülmesi arzın etkinliğini artırabilecek başlıklar arasında bulunuyor. Özellikle nüfus hareketlerinin yoğun olduğu kentlerde konut üretiminin demografik gelişmeler ve yerel talep dikkate alınarak planlanması, kiralık konut piyasasında yeni arz sıkışıklıklarının oluşmasını önleyebilecek araçlardan biri olarak öne çıkıyor.

DEZENFLASYON SÜRECİ AÇISINDAN DA ÖNEMLİ

Kiralardaki gelişmeler yalnızca konut piyasasını değil, genel enflasyon görünümünü de doğrudan ilgilendiriyor. Kira sözleşmelerinin belirli dönemlerde yenilenmesi nedeniyle piyasadaki güncel fiyat hareketleri tüketici enflasyonuna gecikmeli biçimde yansıyabiliyor. Bu nedenle yeni kiracıların karşılaştığı piyasa kiralarında başlayan bir yavaşlamanın mevcut sözleşmelere ve genel kira enflasyonuna yansıması zaman alabiliyor. Konut arzının istikrarlı biçimde güçlenmesi bu gecikmeli mekanizma üzerinden dezenflasyon sürecine destek verebilecek yapısal unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

İNŞAAT KAPASİTESİ DİĞER İLLERE YÖNELEBİLİR

TCMB'nin değerlendirmesinde, deprem sonrasındaki yoğun yeniden imar faaliyetleriyle oluşan inşaat kapasitesinin bölgedeki konutların tamamlanmasıyla birlikte Türkiye'nin diğer bölgelerine yönelmeye başlamasının da önemli olduğu belirtildi. Böyle bir yönelimin gerçekleşmesi halinde konut arzındaki iyileşmenin yalnızca afet bölgesiyle sınırlı kalmayarak daha geniş bir coğrafyaya yayılması mümkün olabilecek. Bu çerçevede konut üretiminin talebin güçlü olduğu bölgelerde devam etmesi, önümüzdeki dönemde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyebilecek unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

ONS ALTINDA KÂR SATIŞLARINA ÖNE ÇIKTI

Ons altının temmuz ayında 3 bin 950 dolar seviyesini gördüğünü, ağustos ayında ise 4 bin 688 dolara kadar yükseldiğini belirten Memiş, kısa sürede gerçekleşen bu hareketin ardından piyasada kâr satışlarının kaçınılmaz hale geldiğini söyledi. Memiş, 4 bin 300 dolar seviyesinin güçlü bir destek olarak çalışabileceğini, haftalık kapanış açısından ise 4 bin 325 dolar seviyesinin takip edilebileceğini ifade etti. Altında kısa vadeli geri çekilmelerin uzun vadeli yön konusunda tek başına belirleyici olmayacağı görüşünü dile getirdi.

ALTIN FİYATLARINI NELER BELİRLİYOR?

Küresel piyasalarda ons altının yönü yalnızca teknik seviyelerle şekillenmiyor. ABD Merkez Bankası'nın faiz politikası, doların uluslararası piyasalardaki seyri, tahvil faizleri, enflasyon beklentileri ve jeopolitik riskler değerli metaller üzerinde etkili olabiliyor. Belirsizliğin arttığı dönemlerde güvenli liman talebi altını destekleyebilirken, dolar ve tahvil getirilerindeki güçlenme değerli metal üzerinde baskı oluşturabiliyor. Bu nedenle yatırımcıların yalnızca günlük fiyat hareketlerine değil, küresel para politikası ve risk algısındaki değişimlere de bakması gerekiyor.

GRAM ALTINDA KUR ETKİSİ DE DEVREDE

Türkiye'deki yatırımcı açısından ons altındaki hareketin yanında döviz kuru da belirleyici konumda bulunuyor. Gram altının fiyatı temel olarak uluslararası piyasalardaki ons altın ile dolar/TL kurunun birlikte hareketinden etkileniyor. Bu nedenle ons altında gerileme yaşandığı bir dönemde döviz kurundaki yükseliş gram altındaki düşüşü sınırlayabilir; tersine ons ve kurun aynı yönde yükselmesi gram altında daha güçlü hareketlere yol açabilir.

Memiş, gram altının geçen hafta 6 bin 229 TL seviyesine kadar yükseldiğini hatırlatarak kısa vadede 7 bin-7 bin 500 TL aralığına yönelik beklentisini koruduğunu söyledi. Yıl sonuna kadar ons altında 5 bin doların üzerindeki seviyeleri beklediğini belirten Memiş, gram altında da yukarı yönlü beklentisinin devam ettiğini ifade etti. Bu rakamların bir piyasa tahmini olduğu ve gerçekleşmesinin küresel gelişmeler, kur hareketleri ve para politikası gibi birçok değişkene bağlı bulunduğu göz önünde bulunduruluyor.

PETROLDE 80 DOLAR SENARYOSU

Petrol piyasasını da değerlendiren Memiş, fiyatların gün içerisinde 96 dolar seviyesine kadar yükseldiğini ve ardından 95 dolar civarında hareket ettiğini belirtti. Mevcut yükselişin kalıcı olmasını beklemediğini söyleyen Memiş, petrolün 90 dolar üzerinde tutunamaması halinde 80 dolar seviyesine doğru geri çekilme yaşanabileceğini öngördü. Buna karşılık jeopolitik gerilimin yeniden sertleşmesi halinde petrolün 100 dolar üzerinde kalabileceği farklı bir senaryonun ortaya çıkabileceğini de vurguladı.

PETROLDEKİ HAREKET ENFLASYONU DA ETKİLİYOR

Ham petrol fiyatlarındaki değişimler yalnızca enerji piyasasını ilgilendirmiyor. Petrolün uzun süre yüksek seviyelerde kalması ulaştırma, üretim ve lojistik maliyetleri üzerinden küresel enflasyon görünümünü etkileyebiliyor. Enerji maliyetlerindeki artışın fiyat baskılarını güçlendirmesi ise merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentileri değiştirebiliyor. Bu nedenle petrol, dolar, faiz ve değerli metal piyasaları arasındaki ilişki yatırımcılar tarafından birlikte takip ediliyor.

GÜMÜŞ İÇİN DE YÜKSELİŞ BEKLENTİSİ

Memiş'in değerlendirmelerinde öne çıkan bir diğer emtia gümüş oldu. Kısa vadeli baskının kalıcı olmasını beklemediğini belirten Memiş, ilk aşamada 75 dolar, yıl sonuna kadar ise 96 dolar seviyesine yönelik bir toparlanma beklentisi bulunduğunu söyledi. Gümüşün altından farklı olarak hem yatırım aracı hem de sanayi girdisi niteliği taşıması, fiyat hareketlerinde küresel büyüme ve endüstriyel talebin de önemli rol oynamasına neden oluyor.

YATIRIMCILAR İÇİN RİSK YÖNETİMİ ÖNE ÇIKIYOR

Altın, gümüş ve petrol gibi emtialarda kısa sürede sert fiyat değişimleri görülebildiği için uzman tahminlerinin kesin sonuç olarak değerlendirilmemesi önem taşıyor. Destek ve direnç seviyeleri teknik analizde olası fiyat bölgelerini göstermek amacıyla kullanılsa da jeopolitik haberler, merkez bankası kararları veya beklenmedik ekonomik gelişmeler bu seviyelerin hızla aşılmasına yol açabiliyor. Bu nedenle yatırım kararlarında tek bir tahmine bağlı kalmak yerine riskin dağıtılması, yatırım vadesinin belirlenmesi ve ani fiyat hareketlerine karşı temkinli hareket edilmesi önem taşıyor.

300 DOLARLIK DEPOZİTO UYUŞMAZLIĞI YARGITAY'A TAŞINDI

Karara konu uyuşmazlık Gaziantep'te yaşandı. Kira süresi sona ermeden evin satılmasının ardından kiracı, kira ilişkisinin başlangıcında ödediği 300 dolarlık depozitoyu eski ev sahibinden talep etti. Taraflar arasında anlaşma sağlanamayınca kiracı, depozitonun tahsili amacıyla icra takibi başlattı. Uyuşmazlık daha sonra Gaziantep 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin önüne geldi.

Yerel mahkeme, taşınmazın satılmasıyla yeni malikin kira sözleşmesinin tarafı haline geldiği gerekçesiyle depozito talebinin eski ev sahibine değil yeni malike yöneltilmesi gerektiği sonucuna vardı. Kararın Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına temyiz edilmesinin ardından dosya Yargıtay 3. Hukuk Dairesi tarafından incelendi.

YARGITAY ESKİ MALİK İÇİN İSPAT ŞARTINA İŞARET ETTİ

Yargıtay, yerel mahkemenin yaklaşımını hukuka uygun bulmadı. Yüksek Mahkeme, taşınmazın el değiştirmesiyle yeni malikin kira sözleşmesinden kaynaklanan hak ve borçların tarafı haline geldiğini ancak bu durumun, depozitoyu daha önce teslim alan eski malikin sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırmadığını değerlendirdi. Buna göre eski malikin, aldığı güvence bedelini yeni malike aktardığını ispatlaması gerekiyor.

Depozitonun yeni malike devredildiğinin kanıtlanamaması durumunda ise güvence bedelini kiracıdan teslim alan önceki malikin iade yükümlülüğü devam ediyor. Böylece yalnızca tapudaki mülkiyet değişikliğinin, eski ev sahibinin elinde bulunan depozito bakımından otomatik bir sorumluluk devri anlamına gelmediği ortaya konuldu.

KONUT SATILDIĞINDA KİRA SÖZLEŞMESİ NE OLUYOR?

Türk Borçlar Kanunu'ndaki genel düzenlemeye göre kiralanan taşınmazın mülkiyetinin kira ilişkisi devam ederken el değiştirmesi halinde yeni malik kira sözleşmesinin tarafı oluyor. Başka bir ifadeyle konutun satılması, mevcut kira sözleşmesini tek başına ortadan kaldırmıyor. Yeni malik, kanundaki koşullar çerçevesinde kira ilişkisinden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerle karşı karşıya kalıyor.

DEPOZİTO İÇİN BELGE NEDEN ÖNEMLİ?

Yargıtay'ın kararı özellikle depozitonun satış sırasında nasıl devredildiğinin belgelenmesini önemli hale getiriyor. Kiracısı bulunan bir konutun satışında eski ve yeni malikin güvence bedelinin durumunu açık biçimde kayıt altına alması, daha sonra ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önüne geçebilir. Banka kayıtları, yazılı teslim belgeleri ve tarafların imzaladığı tutanaklar, depozitonun hangi tarafta bulunduğunun belirlenmesinde önem taşıyabilir.

Kiracılar açısından da kira sözleşmesiyle birlikte depozitonun ödendiğini gösteren dekont, makbuz veya diğer belgelerin saklanması önem taşıyor. Özellikle taşınmazın el değiştirmesi halinde kiracının, güvence bedelinin yeni malike aktarılıp aktarılmadığını yazılı olarak öğrenmesi ileride çıkabilecek anlaşmazlıklarda ispat sorununu azaltabilir.

GÜVENCE BEDELİNDE YASAL SINIR BULUNUYOR

Türk Borçlar Kanunu, konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle güvence bedeli kararlaştırılması halinde bunun üç aylık kira bedelini aşamayacağını düzenliyor. Para veya kıymetli evrak olarak güvence verilmesi halinde kanunda, bunun kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde bankaya yatırılmasına yönelik düzenleme de bulunuyor. Uygulamada depozitonun doğrudan ev sahibine verilmesi ise ödeme ve iade aşamalarında taraflar arasında uyuşmazlıklara yol açabiliyor.

KİRACI VE EV SAHİPLERİ NE YAPMALI?

Yeni kararın ardından kiracılı bir taşınmazın satışında depozitonun durumu satış sürecinin önemli başlıklarından biri haline geliyor. Eski malikin güvence bedelini yeni malike aktarması halinde bu işlemin belgelenmesi; kiracının da ödediği depozitoya ilişkin kayıtları koruması önem taşıyor. Yargıtay'ın değerlendirmesi, depozitoyu fiilen alan kişinin bu bedeli devrettiğini kanıtlayamadığı durumlarda yalnızca taşınmazın satılmış olmasına dayanarak iade sorumluluğundan kurtulamayacağını ortaya koyuyor.

ONS ALTINDA DESTEK SEVİYESİ TAKİP EDİLİYOR

Memiş, ons altının ağustos ayında yüzde 12 değer kazandığını ve 4 bin 688 dolar seviyesine kadar yükseldiğini belirterek, uluslararası piyasalarda fiyatın 4 bin 378 dolar civarında bulunduğunu ifade etti. Son günlerdeki düşüşü beklenen bir kâr satışı olarak nitelendiren Memiş, 4 bin 350 dolar seviyesini destek noktası olarak takip ettiğini söyledi. Ons altında orta ve uzun vadede yeniden toparlanma beklediğini belirten Memiş, yıl sonuna kadar dalgalı seyrin devam edebileceğini kaydetti.

Altının küresel piyasalardaki yönünde yalnızca fiziki talep değil; ABD faizleri, tahvil getirileri, doların seyri ve yatırımcıların risk algısı da etkili oluyor. Faizlerin yüksek kalacağı beklentisinin güçlenmesi, faiz getirisi sağlamayan altının alternatif yatırım araçları karşısındaki cazibesini kısa vadede azaltabilirken, faiz indirimi beklentilerinin güçlenmesi ters yönde fiyatlamaya neden olabiliyor. Bu nedenle Fed yetkililerinin mesajları ve ABD'den açıklanan makroekonomik göstergeler değerli metal piyasalarında yakından takip ediliyor.

GRAM ALTINDA KUR VE ONS ETKİSİ

Gram altında da geri çekilme yaşandığını belirten Memiş, ağustos ayında 7 bin 229 lira seviyesinin görüldüğünü hatırlattı. Kapalıçarşı'da gram altının 6 bin 750 lira seviyesinde olduğunu ifade eden Memiş, 6 bin 500 lirayı önemli bir destek noktası olarak değerlendirdi. Memiş'e göre kısa vadede gram altında 6 bin 500-7 bin lira, ons altında ise 4 bin 300-4 bin 560 dolar aralığı takip edilebilir.

Türkiye'de gram altının fiyatlaması uluslararası piyasalardaki ons altın hareketinin yanı sıra döviz kurundan da doğrudan etkileniyor. Bu nedenle ons altında gerileme görülürken döviz kurundaki yükseliş gram altındaki düşüşü sınırlayabiliyor; tersine ons ve kurun aynı yönde hareket ettiği dönemlerde gram altında daha belirgin fiyat değişimleri görülebiliyor. Kapalıçarşı ile ekran fiyatları arasında piyasa koşulları, fiziki talep ve alış-satış makası nedeniyle farklılıklar oluşabileceği de göz önünde bulunduruluyor.

GÖZLER ABD İSTİHDAM VERİLERİNDE

Memiş, ABD'de açıklanacak tarım dışı istihdam ve işsizlik verilerinin küresel piyasalar açısından önemli olacağını belirtti. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'nun resmi takviminde ağustos ayına ilişkin istihdam raporunun cuma günü yayımlanması öngörülüyor. İstihdam piyasasının güçlü veya zayıf olduğuna ilişkin göstergeler, Fed'in para politikasına yönelik beklentileri değiştirebildiği için dolar, tahvil piyasası ve altın fiyatlarında kısa sürede hareketliliğe yol açabiliyor.

FED KARARI ALTININ YÖNÜNDE BELİRLEYİCİ OLABİLİR

Fed'in resmi takvimine göre eylül ayındaki Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısı ayın ikinci yarısında gerçekleştirilecek. Para politikası kararının yanı sıra Fed'in ekonomik görünüm ve gelecekteki faiz patikasına ilişkin vereceği mesajlar da piyasalar tarafından izlenecek. Memiş, Fed'in faiz indirip indirmeyeceğine yönelik beklentilerin altın fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ettiğini, jeopolitik gelişmelerin de fiyatlamalarda belirleyici unsurlar arasında bulunduğunu ifade etti.

Fed kararları altını birkaç kanal üzerinden etkileyebiliyor. Politikanın sıkılaşacağı beklentisi ABD tahvil getirilerini ve doları desteklediğinde ons altın üzerinde baskı oluşabilirken, daha gevşek para politikasına yönelik beklentiler değerli metalleri destekleyebiliyor. Bununla birlikte jeopolitik riskler, ekonomik belirsizlikler ve güvenli liman talebi zaman zaman faiz kaynaklı etkinin önüne geçebildiği için altın piyasasında tek bir gösterge üzerinden yön tahmini yapmak mümkün olmuyor.

MERKEZ BANKALARININ ALTIN TALEBİ DE İZLENİYOR

Memiş, merkez bankalarının altın alımlarını sürdürmesinin orta ve uzun vadeli görünüm açısından önemli olduğunu belirterek, başta Çin olmak üzere birçok merkez bankasının ağustos ayında da alım yaptığını söyledi. Merkez bankaları rezerv çeşitlendirmesi, döviz rezervlerine bağımlılığın azaltılması ve küresel belirsizliklere karşı koruma gibi nedenlerle altını rezerv varlığı olarak kullanabiliyor. Bu kurumsal talep, yatırım fonları ve bireysel yatırımcı hareketlerinden farklı olarak altın piyasasının daha uzun vadeli dinamiklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

YATIRIMCILAR İÇİN DALGALANMA UYARISI

Memiş, daha önce görülen düşük seviyelerin geride kaldığı görüşünü korurken, haziran ayında ons altında 3 bin 950 dolar, gram altında ise 5 bin 950 lira seviyelerinin görüldüğünü hatırlattı. Kısa vadede sert ve çift yönlü hareketlerin yaşanabileceğini belirten Memiş, orta ve uzun vadeli yükseliş beklentisini sürdürdüğünü ifade etti. Altın piyasasında özellikle önemli ekonomik veriler ve merkez bankası kararlarının açıklandığı dönemlerde oynaklığın yükselmesi nedeniyle yatırımcıların yalnızca kısa süreli fiyat hareketlerine değil, kur, faiz, enflasyon beklentileri ve küresel risk görünümüne birlikte bakması önem taşıyor. Türkiye'de fiyatlamaları etkileyen ekonomik göstergelerin hane bütçelerine yansımasına ilişkin eylül ayı kira artış oranına ilişkin gelişmeleri de daha önce aktarmıştık.

AĞUSTOS AYINDA SINIR YÜZDE 31,90 OLDU

TÜİK’in temmuz ayına ilişkin açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları aylık yüzde 1,78, yıllık yüzde 31,75 arttı. Kira artışlarının belirlenmesinde esas alınan TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişimi ise yüzde 31,90 olarak gerçekleşti. Böylece ağustos ayında kira sözleşmesini yenileyenler açısından uygulanabilecek artışın üst sınırı yüzde 31,90 oldu.

Kira artış oranındaki gerileme önceki aylarda da sürdü. Haziran 2026’da yüzde 32,24 olan on iki aylık ortalama TÜFE, temmuz ayında yüzde 32,03’e, ağustos ayında ise yüzde 31,90’a indi. Bu seyir, enflasyondaki değişimin kira yenilemelerine aylık olarak nasıl yansıdığını da ortaya koyuyor.

EYLÜL KİRA ARTIŞ ORANI NASIL BELİRLENECEK?

Eylül ayında yenilenecek sözleşmelerde belirleyici veri, TÜİK’in ağustos ayı TÜFE bülteninde açıklayacağı “on iki aylık ortalamalara göre değişim” oranı olacak. Türk Borçlar Kanunu kapsamında yenilenen kira döneminde yapılacak artışta bu oran yasal üst sınır niteliği taşıyor. Taraflar daha düşük bir artış üzerinde anlaşabilirken, sözleşmedeki artış hükmünün uygulanmasında kanundaki sınırın dikkate alınması gerekiyor.

Piyasa beklentilerinde ağustos ayı aylık enflasyonunun yüzde 1,44 civarında gerçekleşebileceği tahmin edilirken, bu senaryoya göre kira artışında kullanılan on iki aylık ortalama TÜFE'nin yaklaşık yüzde 30,98 seviyesine gerileyebileceği hesaplanıyor. Ancak yüzde 30,98 kesinleşmiş bir kira artış oranı değil. Eylül ayının resmi tavanı ancak TÜİK verisinin yayımlanmasının ardından belli olacak.

KONUTLARDA YÜZDE 25 SINIRI SONA ERMİŞTİ

Konut kiralarında bir dönem uygulanan geçici yüzde 25 artış sınırlaması 2024 yılında sona ermişti. Bu düzenlemenin ardından kira artışlarında yeniden TÜFE’nin on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının esas alındığı sisteme dönüldü. Dolayısıyla 2026 yılında sözleşmesini yenileyen kiracılar açısından aylık TÜFE değil, TÜİK bültenindeki on iki aylık ortalama değişim oranı önem taşıyor.

KİRA ZAMMI NASIL HESAPLANIYOR?

Yeni kira bedeli hesaplanırken mevcut kira tutarı, geçerli artış oranıyla çarpılarak zam miktarı bulunuyor ve bu tutar mevcut kiraya ekleniyor. Örneğin ağustos ayında geçerli yüzde 31,90 oranı esas alındığında 20 bin TL'lik kira için artış tutarı 6 bin 380 TL, yeni kira bedeli ise 26 bin 380 TL oluyor. Eylül ayında sözleşmesini yenileyeceklerin ise bu hesabı 3 Eylül’de açıklanacak yeni oran üzerinden yapması gerekiyor.

HER KİRA İÇİN 3 EYLÜL'DE ZAM YAPILMIYOR

TÜİK’in yeni oranı açıklaması bütün kiraların aynı gün artırılacağı anlamına gelmiyor. Artış, kira sözleşmesinin yenilendiği dönemde gündeme geliyor. Bu nedenle kiracı ve ev sahiplerinin öncelikle sözleşmenin başlangıç ve yenileme tarihini kontrol etmesi, ardından ilgili ay için geçerli on iki aylık ortalama TÜFE oranını dikkate alması gerekiyor.

BEŞ YILI AŞAN KİRALARDA FARKLI SÜREÇ GÜNDEME GELEBİLİYOR

Kira ilişkisinin beş yılı aşması halinde ise yalnızca yıllık TÜFE sınırına dayanan standart artış hesabından farklı bir hukuki süreç söz konusu olabiliyor. Türk Borçlar Kanunu'ndaki düzenleme kapsamında kira bedelinin belirlenmesinde TÜFE değişiminin yanında kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri gibi unsurlar da değerlendirmeye girebiliyor. Bu nedenle uzun süreli kira ilişkilerinde yıllık zam hesabı ile kira bedelinin yeniden tespiti sürecinin birbirinden ayrılması önem taşıyor.

UYUŞMAZLIKLARDA ARABULUCULUK SÜRECİ VAR

Kiracı ile ev sahibi arasında kira bedeli ve kira ilişkisinden kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda dava yoluna gidilmeden önce zorunlu arabuluculuk süreci uygulanıyor. Tarafların özellikle yenileme döneminde kira sözleşmesini, ödeme kayıtlarını ve TÜİK tarafından ilan edilen resmi oranı esas alarak hareket etmesi olası anlaşmazlıkların önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.

KRİTİK TARİH 3 EYLÜL

Eylül ayında sözleşmesini yenileyecek konut ve iş yeri kiracıları açısından kesin hesap 3 Eylül’de yapılabilecek. TÜİK’in ağustos ayı enflasyon bülteninde açıklayacağı on iki aylık ortalama TÜFE oranı, yeni dönemde uygulanabilecek artışın üst sınırını gösterecek. Beklentiler gerçekleşirse ağustosta yüzde 31,90 olan oranda bir miktar daha gerileme görülecek; kesin rakam ise resmi veri açıklanmadan belli olmayacak.

DANIŞTAY KARARI TÜKETİCİ LEHİNE SONUÇLANDI

Avukat Kerim Bahadır Ertaş ile birlikte Kayseri Gazeteciler Cemiyeti'nde basın toplantısı düzenleyen Mahmut Şahin, düzenlemeye karşı açılan davanın sonuçlandığını söyledi. Şahin, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde yapılan ve tüketici haklarını sınırlandırdığını düşündükleri değişikliklere karşı hukuki yola başvurduklarını ifade etti. Düzenlemenin yürürlük tarihinin süreç içerisinde birkaç kez ertelendiğini belirten Şahin, Danıştay'daki hukuki sürecin sonunda tüketici lehine karar çıktığını kaydetti.

14 GÜNLÜK CAYMA HAKKI NASIL İŞLİYOR?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin genel hükümlerine göre tüketici, cayma hakkının bulunduğu alışverişlerde 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermek ve cezai şart ödemek zorunda olmadan sözleşmeden cayabiliyor. Mal satışlarında süre genel olarak tüketicinin veya onun belirlediği üçüncü kişinin ürünü teslim aldığı tarihten itibaren işlemeye başlıyor. Tüketici ayrıca ürün kendisine ulaşmadan önceki dönemde de cayma bildiriminde bulunabiliyor. Ticaret Bakanlığı'nın güncel tüketici bilgilendirmesinde de mesafeli yöntemle alınan cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarların cayma hakkının istisnası olmadığı ve bu ürünlerde cayma hakkının kullanılabileceği belirtiliyor.

ÜRÜNÜN KULLANILMASI HER DURUMDA İADEYİ ENGELLEMİYOR

Ticaret Bakanlığı'nın bilgilendirmesine göre cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarların cayma süresi içerisinde tüketici tarafından olağan şekilde kullanılması da tek başına cayma hakkını ortadan kaldırmıyor. Bununla birlikte cayma hakkı, ayıplı mal nedeniyle yapılan iade ile aynı hukuki süreç değil. Cayma hakkı tüketiciye belirli koşullarda gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme imkânı verirken, ayıplı mal durumunda tüketicinin seçimlik hakları farklı hükümler çerçevesinde değerlendiriliyor.

CAYMA BİLDİRİMİ NASIL YAPILMALI?

Tüketicinin yalnızca ürünü kargoya vermesi yerine, cayma iradesini süresi içerisinde satıcıya, sağlayıcıya veya ilgili aracı hizmet sağlayıcıya bildirmesi önem taşıyor. Yönetmelik kapsamında bildirim yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla gerçekleştirilebiliyor. Tüketici standart cayma formunu kullanabileceği gibi cayma kararını açıkça ortaya koyan başka bir beyanda da bulunabiliyor. İnternet pazaryerleri üzerinden yapılan alışverişlerde ise platformların tüketicinin cayma bildirimi, bedel iadesi ve diğer taleplerini iletip takip edebileceği bir sistem bulundurması gerekiyor.

İADE SÜRECİNDE KAYITLAR SAKLANMALI

Olası uyuşmazlıklarda ispat sorunu yaşamamak için sipariş belgesi, fatura, cayma bildirimi, satıcı veya platform tarafından gönderilen teyit mesajları ve kargo teslim belgelerinin saklanması tüketici açısından önem taşıyor. Mevzuata göre cayma bildiriminin süresi içerisinde yapıldığını ispatlama yükümlülüğü tüketicide bulunuyor. Satıcı ve aracı hizmet sağlayıcıların da yönetmelik kapsamındaki işlemlere ilişkin kayıtları belirli sürelerle muhafaza etme yükümlülüğü bulunuyor.

KARGO BEDELİ KONUSUNDA DA TÜKETİCİ LEHİNE SONUÇ

Basın toplantısında öne çıkan bir diğer başlık ise iade kargo masrafları oldu. Şahin, Danıştay kararı sonrasında cayma hakkı kapsamında yapılan iadelerde kargo ücretinin tüketiciye yüklenemeyeceğini ifade etti. Mesafeli alışverişlerde iade maliyetinin kimin üzerinde kalacağı özellikle düşük bedelli ürünlerde tüketicinin cayma hakkını kullanıp kullanmama kararını doğrudan etkileyebildiği için, kargo ücretlerine ilişkin düzenlemeler e-ticaret açısından önemli bir başlık oluşturuyor.

HER İNTERNET ALIŞVERİŞİNDE CAYMA HAKKI YOK

Öte yandan cayma hakkının bütün ürün ve hizmetlerde sınırsız biçimde uygulanmadığının bilinmesi gerekiyor. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nde kişiye özel hazırlanan ürünlerden çabuk bozulabilen mallara, bazı dijital içerik ve hizmetlerden belirli tarih veya dönemde sunulacak konaklama ve araç kiralama hizmetlerine kadar çeşitli istisnalar bulunuyor. Bu nedenle tüketicilerin bir ürünü satın almadan önce satıcının ön bilgilendirme metnini ve cayma hakkına ilişkin koşulları incelemesi, uyuşmazlık halinde ise işlemin niteliğine göre tüketici hakem heyetleri ve diğer yasal başvuru yollarından yararlanması önem taşıyor.

KARAR E-TİCARETTE GENİŞ BİR KESİMİ İLGİLENDİRİYOR

Cep telefonu, bilgisayar, tablet ve akıllı saat gibi yüksek bedelli elektronik ürünlerin çevrim içi satışlarda önemli bir yer tutması, cayma hakkına ilişkin düzenlemelerin ekonomik etkisini de artırıyor. Danıştay süreci yalnızca tek bir alışveriş uyuşmazlığından ziyade mesafeli satışlarda tüketicinin korunmasının sınırlarının nasıl belirleneceğine ilişkin daha geniş bir hukuki tartışmanın parçası niteliğinde. Tüketiciler açısından ise yeni bir alışveriş yaparken güncel mevzuatı, satıcının iade prosedürünü ve cayma hakkının kapsamını kontrol etmek, hak kaybı yaşanmaması açısından önemini koruyor.

Kredi kartı alışverişlerinden kaynaklanan borçlara uygulanacak faiz oranları, ekstredeki dönem borcunun büyüklüğüne göre kademelendirilmeye devam ediyor. Dönem borcu 30 bin liranın altında kalan kullanıcılar için aylık azami akdi faiz yüzde 3,25, gecikme faizi ise yüzde 3,55 olarak uygulanacak. Borç tutarı 30 bin lira ile 180 bin lira arasında olan kartlarda ise akdi faiz yüzde 3,75, gecikme faizi yüzde 4,05 seviyesinde sabit kaldı.

BORÇ TUTARI ARTTIKÇA FAİZ ORANI YÜKSELİYOR

Ekstre borcu 180 bin liranın üzerine çıkan bireysel kredi kartı kullanıcıları, en yüksek dilim olan yüzde 4,25 azami akdi faiz ve yüzde 4,55 gecikme faizi ile karşılaşacak. Ticari amaçlı kullanılan kurumsal kredi kartlarında ise dönem borcu miktarına bakılmaksızın doğrudan bu en üst limitler geçerli olacak.

NAKİT ÇEKİM VE KMH İŞLEMLERİNDE DURUM NE?

Kredi kartından yapılan nakit avans çekimleri ile kredili mevduat hesabı (KMH) kullanımlarında da eylül ayında bir güncelleme yapılmadı. Bu işlemlerde aylık azami akdi faiz yüzde 4,25, azami gecikme faizi ise yüzde 4,55 olarak tahsil edilecek. Tüketicilerin, daha düşük faiz dilimlerinden yararlanabilmesi için ekstre borçlarını 30 bin ve 180 bin liralık kritik eşiklerin altında tutmaları finansal maliyetlerini yönetmeleri açısından önem taşıyor.

Sektördeki krizin temel nedeninin yaşlanan iş gücü olduğu bildirildi. Mevcut sürücülerin yaklaşık üçte birinin 55 yaşın üzerinde olduğu, her yıl 30 ila 35 bin kişinin emekliye ayrılmasına karşılık sektöre yalnızca 15 ila 20 bin yeni sürücünün katıldığı aktarıldı. Bu yapısal açık, Avrupa genelinde tedarik zincirinde aksamalara yol açarken, yeni düzenlemeyle birlikte ilk etapta 40 bin kişilik istihdam sağlanması hedefleniyor.

BAŞVURU SÜRECİ VE ŞARTLAR NELER?

Türkiye'den yoğun ilgi gören uygulamada, kurum sistemlerinde işlem bekleyen 3 binden fazla şoför adayı bulunuyor. Başvurular ağırlıklı olarak C (kamyon) ve CE (ağır vasıta) ehliyet sahipleri tarafından yapılıyor. D sınıfı otobüs ehliyeti olanlar ise yolcu iletişimi gerekliliği nedeniyle genellikle B2 düzeyinde Almanca şartına takılıyor. Bu nedenle otobüs şoförlerinin de yük taşımacılığına yöneldiği ifade edildi.

TÜRK EHLİYETİ DOĞRUDAN GEÇERLİ Mİ?

Almanya'da profesyonel şoförlük yapmak isteyen adayların sadece Türk ehliyetine sahip olması yeterli görülmüyor. Adayların öncelikle ehliyetlerini Alman ehliyetine çevirmeleri (Umschreibung), ardından Türkçe seçeneği de bulunan Kod 95 yeterlilik belgesini almaları gerekiyor. Sınavın Türkçe yapılabilmesi, daha önce 3-4 ay süren dil engelini ortadan kaldırarak adayların hızlıca işbaşı yapmasına olanak tanıyor. İş güvenliği, yükleme-boşaltma ve manevra gibi konularda ise temel düzeyde Almanca bilgisi zorunluluğunu koruyor.

İş sözleşmesi imzalayan sürücüler, A1 seviyesinde Almanca bilen eşlerini ve dil şartı aranmaksızın çocuklarını da Almanya'ya götürebiliyor. İki yıl içinde B1 seviyesinde Almanca öğrenen çalışanlar, süresiz oturum iznine başvurma hakkı kazanıyor. Adaylara sunulan brüt maaşlar ise eyalet, şirket ve deneyime göre aylık 2 bin 800 ile 4 bin 500 euro arasında değişiklik gösteriyor. 45 yaş üzeri adayların ise 2026 yılı için yıllık en az 55 bin 770 euro kazanacakları bir sözleşme sunmaları veya emeklilik güvencelerini kanıtlamaları şart koşuluyor.

Sucu'nun aktardığına göre, masadaki en önemli gündem maddelerinden birini SGK prim destekleri oluşturdu. Turizm İşletme Belgeli tesislere 2026 yılının mayıs ve aralık ayları arasında verilecek olan çalışan başına aylık 3 bin 500 TL'lik prim desteğinden, basit konaklama belgeli küçük otellerin de yararlanması talep edildi. Ayrıca, geçtiğimiz günlerde yürürlüğe giren ve tesislerin miras dışı yollarla devredilmesini engelleyen yönetmeliğin yaratacağı muhtemel krizler de bakanlığa iletildi.

BELGE MALİYETİ 100 BİN LİRAYA ULAŞTI

Bakanlığın, belediye ruhsatlı tesisleri kendi bünyesine alarak Turizm İşletme Belgesi'ne geçişi teşvik ettiğini belirten Sucu, bu süreçte STK'lar ile yeterli iletişim kurulamadığını vurguladı. Basit konaklama statüsündeki işletmelerin de TGA payı ödediğini ve denetimlere tabi tutulduğunu hatırlatan Sucu, SGK teşviklerinden muaf tutulmalarının sektör açısından bir dezavantaja dönüştüğünü ifade etti.

Geçiş sürecindeki en büyük engellerden birinin artan maliyetler olduğu bildirildi. Daha önce belediye ruhsatından basit konaklamaya geçişte yaklaşık 2 bin TL ödeyen işletmecilerin, bugün Turizm İşletme Belgesi alabilmek için harç ve levha giderleriyle birlikte 100 bin TL'yi bulan masraflarla karşılaştığı aktarıldı. Bu durumu dinleyen Bakan Yardımcısı Alpaslan'ın, maliyetlerin düşürülmesine yönelik çalışma başlatılması talimatını verdiği öğrenildi.

TEK TAPU ZORUNLULUĞU GEÇİŞİ ENGELLİYOR

Tesislerin üst belgeye geçişinde maliyetten daha büyük bir bariyer olarak tapu mülkiyeti sorunu öne çıkıyor. Özellikle 30-40 yıl önce inşa edilen, alt katı dükkan olan veya miras yoluyla çoklu mülkiyete dönüşen aile işletmelerinde, bakanlığın talep ettiği 'tek tapu' şartının sağlanması hukuken ve fiilen zorlaşıyor. Bu yapısal mülkiyet durumu, turizm istatistiklerine de doğrudan yansıyor.

Sucu'nun paylaştığı verilere göre, Antalya genelinde faaliyet gösteren 1460 basit konaklama belgeli tesisin yaklaşık 1000'inde tapu kaynaklı pürüzler bulunuyor. Türkiye genelinde hizmet veren ortalama 28 bin küçük otel ve pansiyonun ise yüzde 50'sinin benzer mülkiyet sorunları nedeniyle Turizm İşletme Belgesi'ne geçemediği tahmin ediliyor. Oda yönetimi, bu sorunun aşılabilmesi için tek tapu şartına yönelik yeni bir düzenleme yapılmasını talep ediyor.

Yeşilırmak Caddesi üzerindeki 5194 ada 8 parselde bulunan taşınmaz, 1.873 metrekarelik alana sahip. Tapu kayıtlarında dört katlı betonarme hastane binası ve arsa olarak geçen yapının, fiili olarak özel hastane hizmeti vermeye devam ettiği bildirildi.

İMARA AYKIRI DEĞİŞİKLİKLER DİKKAT ÇEKTİ

Satış dosyasında, binanın 18 Mayıs 2010 tarihli mimari projesine aykırı eklentiler barındırdığı aktarıldı. Projede otopark olarak planlanan zemin katın kafeteryaya, bazı kafeterya alanlarının ise polikliniğe dönüştürüldüğü tespit edildi. Ayrıca çatı katında idari bürolar oluşturularak kapalı alanların genişletildiği vurgulandı.

Tesis için 2018 yılında yapılan Yapı Kayıt Belgesi başvurusunun, gerekli peşinatın ödenmemesi sebebiyle 2019'da iptal edildiği açıklandı.

İHALE SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?

Elektronik Satış Portalı üzerinden yürütülecek ihalenin ilk turu, 18 Aralık 2026 saat 12.10'da başlayıp 25 Aralık 2026'da sona erecek. İlk turda alıcı çıkmaması durumunda ikinci artırma 13-20

Ocak 2027 tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

İhaleye katılacak yatırımcıların, muhammen bedelin yüzde 10'una denk gelen 25 milyon 386 bin 550 TL teminat yatırması gerekiyor. Gayrimenkulü devralacak yeni alıcının, yüzde 20 KDV, damga vergisi ve tapu harçlarının yanı sıra, iptal edilen imar barışı başvurusundan kaynaklı projelendirme ve yasal düzenleme süreçlerini de doğrudan üstlenmesi gerekecek.

SEDDK'nın duyurduğu eylem planı kapsamında oluşturulan altyapı sayesinde, kazazedeler doğrudan Alo 193 hattını arayarak ihbarlarını yetkili merkeze iletebilecek. Tazminat süreçlerinin daha şeffaf yürütülmesini sağlayacak olan model için sigorta şirketleriyle yapılan toplantıların ardından tüm teknik hazırlıklar tamamlandı.

HASAR TAKİPÇİLERİNE KARŞI ÖNLEM

Yeni merkezin temel hedeflerinden biri, kazazedelerin bilgilerini yasa dışı yollarla elde eden üçüncü kişileri sistem dışına itmek olarak belirlendi. Kamuoyunda hasar takipçisi olarak bilinen ve vatandaşlardan vekalet toplayarak kazanç sağlayan aracıların faaliyetleri bu uygulamayla engellenecek.

SİSTEM VATANDAŞI NASIL KORUYACAK?

Kaza anındaki panik halinden faydalanan yetkisiz aracılar, tazminat bedelleri üzerinden komisyon talep ederek mağduriyet yaratabiliyordu. Alo 193 hattının devreye girmesiyle birlikte araç sahipleri, aracı kurumlara gerek duymadan tüm işlemlerini doğrudan resmi merciler üzerinden güvenli bir şekilde yürütebilecek.