- Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair Tebliğ’in 15’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi gereğince, il emniyet müdürlükleri tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı ticari olan araçların plakası, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzenlendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgilerine göre kayıt dışı çalıştığı tespit edilen sigortalılara ilişkin gerekli tescil işlemleri gerçekleştirilmekte ve ticari araç sahibine de cezai yaptırımlar uygulanmaktadır.
- Sürücünün T.C. Kimlik Numarası, sürücünün adı ve soyadı, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi “işe başlama tarihi” olarak kabul edilip gerekli işlemler yapılmaktadır.
- Ticari araç sürücüsü ile araç sahibi arasında hizmet akdi ilişkisinin olmadığı konusunun işveren tarafından ispatlanması istenmektedir.
- Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi işe başlama tarihi kabul edilip araç sürücüsünün sigortalı sayılması halinde uygulanacak idari para cezalarının yanında, asgari ücret desteğinin geri alınması ve 5510 sayılı Kanunun ek-14’üncü maddesi gereği teşviklerden yararlanmama durumu da ortaya çıkabilmektedir.
TRAFİK CEZA TUTANAKLARININ SİGORTALILIK TESPİTİNE DELİL OLMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında, Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair Tebliğ’in 15’inci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi gereğince, il emniyet müdürlükleri tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı ticari olan araçların plakası, sürücünün T.C. Kimlik Numarası, sürücünün adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzenlendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgileri SGK’ya gönderilmektedir.
2015-25 sayılı SGK Genelgesi’nin “1.2.9.11. Ticari Araçların Trafik Cezaları” başlığı altında, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu, trafik idari para cezası karar tutanağı düzenlenerek sürücüye yüzüne karşı tebliğ edilen ve kullanım amacı ticari olan araçların adı ve soyadı, cezanın düzenlendiği yer, cezanın düzenlendiği il, ilçe, cezanın düzenlendiği birim ve cezanın düzenlendiği tarih bilgilerinin elektronik ortamda SGK’ya gönderilmesi hüküm altına alınmaktadır.
Yine 2015-25 sayılı Genelge’nin “2.2.1- İşe başlama tarihlerinin tespiti” başlığı altında yapılan açıklamaya göre, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi “işe başlama tarihi” olarak kabul edilerek ticari araç sürücüsü sigortalı olarak tescil edilmektedir.
Bu sigortalı tesciline ilişkin yapılan itirazlarda; ticari araç sürücüsü ile araç sahibi arasında hizmet akdi ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususu, öncelikle SGK’nın ilgili biriminin idari para cezası itiraz komisyonunca incelenerek karara bağlanmaktadır.
Ünite itiraz komisyonu tarafından karar verilememesi halinde ise konu denetime sevk edilebilmektedir.
Bu tür bir konuyla karşılaşıldığında aşağıdaki hususların bilinmesi önem arz etmektedir:
- Trafik idari para cezası karar tutanağında bahsi geçen ticari araç kiralık bir araç ise ve tescile konu kişilerin bu gerçek veya tüzel kişinin çalışanı olduğu anlaşılırsa; kira sözleşmesi ile itiraz edilmelidir. Kira sözleşmesine ilgi fatura vb. belgeler de eklenmelidir.
- Trafik idari para cezası karar tutanağında bahsi geçen kişilerin, ticari araç sahibinin eşi, aile fertlerinden, kan veya kayın hısımlarından, yakın arkadaşlarından, komşularından vb. biri olduğunun ve ticari aracı geçici olarak (saatlik/günlük vb.) tamamen şahsi işleri için kullandığının, aracın ticari iş veya işyerine ait herhangi bir amaçla kullanılmadığının, araç sürücüsü ile aralarında hizmet akdi ilişkisinin olmadığının ve araç sürücüsünün (4/a) kapsamında çalıştırılmadığının iddia edilmesi halinde, uygun bir dilekçe ve varsa belgeleri ile işlemi yapan SGK ünitesine itiraz edilmesi gerekir.
- Trafik siciline “ticari araç” olarak kayıtlı olmasına rağmen, sahibine ait vergi mükellefiyeti olmayan, herhangi bir ticari faaliyette kullanılmayan, araç sahibi veya zilyedi tarafından yürütülen herhangi bir ticari faaliyet bulunmayan veya anılan kişiler tarafından binek aracı olarak kullanıldığı açıkça anlaşılan, dolayısıyla bir işverenin veya işyerinin faaliyetlerinde kullanılmadığı tespit edilen ticari araçlar için trafik idari para cezası tutanağı düzenlenmiş olsa bile, 2015/25 sayılı Genelge kapsamında herhangi bir işlem yapılmamaktadır.
Böyle bir durumun varlığında da dilekçe ile işlemi yapan SGK ünitesine başvurulmalıdır.
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan trafik denetimleri sonucu düzenlenen trafik idari para cezası karar tutanakları ile ilgili olarak, tutanak tarihi işe başlama tarihi kabul edilip araç sürücüsünün sigortalı sayılması halinde uygulanacak idari para cezalarının yanında, asgari ücret desteğinin geri alınması ve 5510 sayılı Kanunun ek-14’üncü maddesi gereği teşviklerden yararlanmama durumu da ortaya çıkabilmektedir.
Bu nedenle, ilgisiz kişilerin araçları kullanmaması yönünde hassasiyet gösterilmesi yararlı olacaktır.