2026’da devreye girmesi planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile çalışanlar ikinci maaş alabilecek. Peki sistem zorunlu mu, kimleri kapsıyor ve maaşlardan yüzde kaç kesinti yapılacak?
Türkiye’de sosyal güvenlik yapısında önemli bir değişiklik kapıda. 2026 Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile birlikte çalışanların emeklilik dönemindeki gelir kaybının azaltılması hedefleniyor. Mevcut sistemden farklı olarak işveren katkısının da yer alacağı TES modeli, çalışanların ileride ikinci bir emekli geliri elde etmesini amaçlıyor.
Son dönemde “tamamlayıcı emeklilik sistemi zorunlu mu”, “TES maaş kesintisi ne kadar olacak” ve “sistemden çıkış var mı” soruları en çok araştırılan başlıklar arasında yer alıyor.
TES ZORUNLU MU? KİMLERİ KAPSIYOR?
Sosyal Güvenlik Uzmanı Yavuz Kurt’un kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerine göre TES, mevcut Otomatik Katılım Sistemi gibi gönüllü bir model olmayacak. Yani sistemin zorunlu olması planlanıyor.
Kapsama girmesi beklenen gruplar:
- Kamu çalışanları
- Özel sektör çalışanları
- Banka, oda ve borsa çalışanları
- Emekli olup çalışmaya devam edenler (SGDP kapsamında)
Kapsam dışında kalması öngörülenler:
- Bağ-Kur’lular
- Herhangi bir işte çalışmayan kişiler
Özellikle çalışan emeklilerin de sisteme dahil edilmesi, “ikinci maaş için ikinci kesinti” tartışmalarını beraberinde getirdi. Çünkü zaten geçim sıkıntısı yaşayan birçok çalışan için her yeni kesinti, mutfaktaki hesabı doğrudan etkiliyor.
MAAŞLARDAN NE KADAR KESİLECEK?
En çok merak edilen başlık ise Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi maaş kesinti oranı. Planlanan modelde üçlü bir katkı yapısı öngörülüyor:
- İşçi payı: Brüt maaşın %3’ü
- İşveren katkısı: %1 ila %2 arasında
- Devlet katkısı: %30 oranında
Örneğin brüt maaşı 30 bin TL olan bir çalışanın aylık yaklaşık 900 TL’si sisteme aktarılacak. Buna işveren katkısı ve devlet desteği eklendiğinde toplam birikim daha yüksek olacak. Ancak çalışan açısından bakıldığında, net maaşta oluşacak düşüş günlük harcamalara doğrudan yansıyacak.
Kimi çalışan için bu “geleceğe yatırım”, kimi için ise “zorunlu tasarruf” anlamına geliyor. Şimdiden ofislerde, atölyelerde konuşulan konu bu.
İKİNCİ EMEKLİ MAAŞI İÇİN ŞARTLAR
TES kapsamında ikinci bir gelir elde edebilmek için belirli kriterlerin sağlanması gerekiyor:
- En az 10 yıl sistemde kalma
- Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı
- Emeklilik, ölüm veya maluliyet dışında sistemden çıkışın mümkün olmaması
Ancak evlilik, ilk konut alımı ya da ağır hastalık gibi durumlarda birikimin bir kısmının çekilebilmesi gündemde.
Bu noktada sistemden erken çıkışın sınırlandırılması, TES’i klasik bir tasarruf hesabından ayırıyor. Giren kolay kolay çıkamayacak…
BES VE OKS DEVAM EDECEK Mİ?
Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) gönüllü yapısıyla devam edecek. Ancak mevcut Otomatik Katılım Sistemi (OKS) kapsamındaki çalışanların TES’e aktarılması planlanıyor. Mevcut BES birikimlerinin ve devlet katkılarının korunacağı belirtiliyor.
Özetle 2026’da yürürlüğe girmesi beklenen zorunlu tamamlayıcı emeklilik sistemi, çalışanlar için hem ikinci bir gelir umudu hem de aylık maaşta yeni bir kesinti anlamına geliyor. Nihai düzenlemenin Meclis sürecinde netleşmesi bekleniyor.