Medyaya Güven Kaybı

Abone Ol

Medya; radyo, televizyon, gazete içerikli genel bilgi, eğlence, iletişim araçları ve kanalları içermektedir. İnsanların etkileşim araçları üzerinden doğru bilgiye ulaşmasını sağlayan gazetecilerin görev sahasına girmektedir. İlgi çekici, güncel, önemli haber ve bilgilerin halka ulaşması için objektifini özenle kullanma gayretinde çaba gösteren muhabirlerin üretimlerini kamuoyunda yayan vasıtaları ifade etmektedir. Gazetecilik mesleğin esasıdır. Etik kuralları vardır. Mesleğinden dolayı özgürlüğünün kısıtlanması hukuki sorundur.

Bilginin haberleşmesinde birkaç safha mevcuttur. Haberin esası duyumdur. Teyit edilir edilmez gerçek ortaya çıkıncaya kadar fısıltı, duyum süreciyle ifade edilir. Kulis haberi, bilgisi de denir. Teyidiyle gerçekliğine erişilmiş olur. Böylelikle aynı vaka duyum, teyit, eylem, sonuç şeklinde değerlendirilir. Programlı gündemler haber değil; bildiri niteliğindedir. Ancak konuşma ve bildirilerin arasında gizlenen sır küpü, ilgi çekici, konunun akışına ters düşen veya akışı güçlendiren kelimelerden haber çıkar, niyet okunur.

Devletin medyasının milli devlet ülküsü içeriğinde iktidar ve muhalefet arasında tarafsızlık ve objektiflik ilkelerine sadık yayın yaptığı kabul edilir. Demokrasi ile yönetilen ülkelerde böyle algılanır. Türk devlet medyasının tarafsızlığının tartışılır durumu kamu güvenini sarsıcı eylem olarak değerlendirilir. Türkiye’deki özel medya yayın politikalarında yandaş, muhalif yakıştırmasıyla inandırıcılık vasfını yetersizdir. İmkânları ölçüsünde direnen gazeteci, programcı ve yazarlara tek tük rastlamak mümkündür. Medyatik araçlar her türlü baskı, ikna, algı aracı hâlinden tarafsız objektife çekilmeli ve güven tazelenmelidir.

Günlük takipte gazete, televizyon, dergi, radyo gibi basın yayın kuruluşlarına internet ortamında yeni dijital, hızlı alanlar da eklenmiştir. Sıcak haber, son dakika, canlı, acil, şok, çoklu yayın, interaktif haberciliğin gelişmesinde önemli yer işgal etmiştir. Her türlü yazılı, sözlü, görüntülü, sesli videolar çoklu kanallardan kamu bilgisine sunulabilmektedir. Bireylere çok yönlü, hızlı ulaşım politikaya hızlı propaganda imkânı arz etmektedir.

İç politikanın propaganda imkânlarını geniş ölçüde önünü açan medyanın iyiliği veya kötülüğü, araçların kalitesinde değil; algılar, kullanıcılar, edep-adap, ahlak gibi etik kavram, tutum, niyet ve tavırla ilgilidir. Teknoloji iyi insanların elinde ne kadar yararlı ise, kötülerinkinde bir o kadar tehlikelidir. Politize, yandaş, seviyesiz programlar için şikayetçilere “ekranı kapatıver!” söylemi iyi bir algı değildir. Nicelik ve nitelik esastır.

Tartışılan önemli ve hassas konular farklılaştırma ve ayrılıkçı güçlerin faaliyetleridir. Türkiye’deki hassas konuların yaygınlaştırılmasını da bilerek veya bilmeyerek medya üstlenmektedir. Siyaseti politik çekişme noktasına çekerek tartıştıran, yorumlayan ekranlardan bütüncül ürün çıkmaz. Bazı medya, reyting için algı, dedikodu peşindedir.

Yandaş-muhalif ikileminde kafalar karışıktır. İsimleri farklı olsa da haber kaynaklarının birkaç odaktan pompalandığı hissiyatı hakimdir. Mustafa Kemal Atatürk’ün iç ve dış politika ile dünya barışına yön veren, Liverpool taraftarlarınca açılan “Yurtta barış, dünyada barış” pankartını Galatasaray – Liverpool maçında, maçın yayın medyası, ulusal kanalın görmemesi eleştirilmiş, güven testini yıpratmış, medyaya güven kaybını desteklemiştir. Milli ülkülere hizmette kültürel fikir ve zihniyet temizliği gereklidir.