Devletimiz tarafından sağlanan bu destekler nelerdir?
Bu destekler ilgili kanun ve yönetmeliklerde aşağıdaki şekilde açıklanmaktadır;
1-Gelir vergisi stopajı indirimi desteği: Kültür yatırım veya girişiminde çalıştıracak işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak kaydıyla %50’si, işletme aşamasında ise yedi yılı aşmamak kaydıyla %25’i, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilebilmektedir. Bir anlamada gelir vergisi stopajı indirimi desteği toplam on yıl sürmektedir. Fakat kesilen bu vergi çalışana geri ödenmemektedir. Sadece mükellef sorumlu sıfatıyla belirlenen oranlardaki vergiyi vergi dairesine ödemekten kurtulmaktadır. Bu durumun özellikle kuruma fayda sağladığı unutulmamalıdır.Bununla birlikte, gelir vergisi stopajı indirimi, sadece kültür yatırımı veya girişimi belgesi olan yerlerde fiilen çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi açısından geçerlidir. Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda gösterilmiş olsa dahi, fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler açısından indirimden yararlanılması mümkün görülmemektedir. Ancak, izin, hastalık ve benzeri nedenlerle fiilen çalışılmaması bu şartın ihlali anlamına da gelmemektedir.
Kültür yatırım veya girişimi belgesi, yatırım veya işletmenin nitelik ve nicelikleri esas alınarak düzenleneceğinden, yatırım veya girişim belgesinin yukarıda belirtilen sürelerden daha kısa olması halinde, belgede yer alan süre kadar yararlanılabilecektir. Ancak, belgelerde yer alan sürenin daha uzun olması durumunda, indirimden yararlanılacak süre en fazla yatırım aşaması için yine üç yıl, işletme aşaması için de yedi yıl olacaktır.
2-Sigorta primi işveren payı indirim desteği: Kültür yatırım veya girişimlerinde çalışanlarla ile ilgili olarak, yatırım aşamasında üç yılı aşmamak üzere SGK işveren paylarının %50’si, işletme aşamasında da yedi yılı aşmamak üzere %25’i Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Örneğin, teşvik kapsamında ve yatırım aşamasında olan bir işyerinde çalışan sigortalıların sigorta primine esas kazançları toplamı 100.000 TL ise SGK işveren payı toplamı 100.000 TL x %20.5 = 20.500 TL hesaplanacaktır. Fakat işyeri teşvik kapsamında ve yatırım aşamasında ise SGK işveren payının %50’si yani 20.500 TLx %50= 10.250 TL’si Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından üç yıl boyunca karşılanacaktır. Eğer işyeri işletme aşamasında ise 20.500 TL x %25= 5.125 TL’si 7 yıl boyunca Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından karşılanacaktır. Bakanlık, sigorta primi işveren paylarına ilişkin indirim tutarlarını ise SGK’nın talep tarihinden itibaren en geç bir ay içerisinde ödemektedir.
3-Enerji desteği: Kültür belgeli yatırım veya girişimlerin münhasıran belgeli yatırım veya girişimde kullandıkları ve bedelini fatura döneminde peşin olarak ödemiş oldukları faturalarda kayıtlı doğalgaz ile aktif elektrik enerjisi tüketim bedeli üzerinden beş yıl süreyle %20 oranında uygulanmaktadır. Beş yıllık süre ise kültür belgesinin verildiği, belgeli olarak faaliyete başlanmışsa faaliyete başlandığı tarihten itibaren başlamaktadır. Enerji desteğinde faturalara kayıtlı aktif enerji gideri ile fiilen kullanılan doğalgaz gideri esas alınmaktadır. Vergiler ile gecikme bedelleri teşvik ödemesinde dikkate alınmamaktadır. Ayrıca, geçmiş dönem borcu olanlar, borçlarını tamamen ödedikten sonra ancak enerji desteğinden yararlanabilmektedirler. Enerji desteğinden yararlanacak belgeli yatırım veya girişimlerin elektrik veya doğalgaz sayaçlarının müstakil olması gerekmektedir. Kurumlara ödenmesi gereken enerji desteği tutarları, Bakanlık bütçesinden ödenmek üzere Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdinde bu amaçla açılan hesaptan her üç ayda bir ilgililerin Ziraat Bankası’ndaki açmış oldukları hesaplarına aktarılmaktadır.
4-Su bedeli indirimi desteği: Kültür yatırım veya girişimlerinde kullanılan su bedeli, yörede uygulanan en düşük tarifeden ödenebilmektedir.Su bedeli indirimi, kültür belgesinin geçerli olduğu sürece uygulanabilmektedir. Su bedeli indiriminden yararlanacak kültür yatırım veya girişimlerine ait su sayaçlarının da bağımsız olması gerekmektedir. Aksi takdirde bu destekten yararlanamamaktadırlar.
5-Yabancı uzman personel ve sanatçı çalıştırabilme desteği: Kültür yatırım veya girişimlerinde, Bakanlık ve İçişleri Bakanlığı’nın görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nca verilen izinle yabancı uzman personel ve sanatçı çalıştırılabilmektedir. Ancak bu şekilde çalıştırılan yabancı personelin sayısı, toplam personelin %10’undan da fazla olamamaktadır. Fakat bu oran ise Bakanlıkça %20’ye kadar da artırılabilmektedir. Bununla birlikte, yabancı uzman personel veya sanatçılar da en erken, işletmenin faaliyete geçmesinin üç ay öncesinden itibaren çalışmaya başlayabilmektedir.
6-Hafta sonu ve resmi tatillerde faaliyette bulunabilme desteği: Belgeli girişimler ile belge kapsamındaki diğer birimler belgede belirlenen çalışma süresi içinde hafta sonu ve resmi tatillerde de faaliyetlerine devam edebilmektedirler. Yani, diğer bazı kurumlara verilen faaliyette bulunma yasağı bu tür kurumlara uygulanmamaktadır.
7-Taşınmaz mal tahsisi desteği: Mülkiyeti Hazine’ye ait olan veya tapuda Hazine adına kayıtlı olan Kültür ve Turizm Bakanlığı’na tahsisli veya tahsis edilecek taşınmazların bu Bakanlıkça, yatırımcı veya girişimciye kiralama veya bağımsız ve sürekli üst hakkı da dahil olmak üzere irtifak hakkı tesisi veya tapuda kayıtlı olmayan yerlerde kullanma izni verme yoluyla kullanma hakkı, belirli bedel karşılığı devredilebilmektedir.
Yukarıda belirtilen bu desteklerin devlet tarafından söz konusu kurumlara sağlanması, ilgili kurumların işçilik maliyetlerini azaltabilecek, ülkemizdeki işsizlik sorununa da bir nebze de olsa çare olabilecektir. Bu destekler, özellikle kültürel mirasımızın korunmasına ve geliştirilmesine, gelecek kuşaklara aktarılmasına, ülkemizde ve bölgemizde bulunan farklı kültürlere ait taşınmazların korunup ve yaşatılmasına da katkı sağlayabilecektir. Bu durum aynı zamanda bölgemiz turizm potansiyeline de olumlu etki yapabilecektir. Desteklerden yararlanmanız dileğiyle… (BİTTİ)