En düşük emekli aylığı, prim dengesi ve zam modeli yeniden masada. Hükümetin emeklilik sistemi için kapsamlı bir revizyon üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Yeni yıl zamlarının netleşmesinin ardından emekli maaş sistemi yeniden tartışma konusu oldu. SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri için açıklanan artış oranları sonrası özellikle en düşük emekli maaşı uygulaması ve prim-maaş dengesi üzerinden yeni bir model hazırlığı gündeme geldi. Ankara kulislerinde, mevcut yapının değiştirilmesine yönelik kapsamlı bir çalışma yürütüldüğü konuşuluyor.
Yıl başında açıklanan oranlara göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 12,19; memur ve memur emeklileri ise yüzde 18,60 zam aldı. Yaklaşık 5 milyon kişiyi ilgilendiren taban emekli aylığı da 20 bin TL seviyesine çıkarıldı. Ancak yüksek prim ödeyenlerle düşük prim ödeyenler arasındaki farkın daralması yeni bir tartışmayı tetikledi.
EMEKLİ MAAŞI HESAPLAMA SİSTEMİ MASADA
Kulis bilgilerine göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde özel bir komisyon kuruldu. Komisyonun; emekli maaşı hesaplama katsayıları, prim gün sayısı etkisi ve taban maaş uygulamasının sonuçlarını detaylı biçimde incelediği belirtiliyor. Amaç, sistemde daha dengeli ve prim odaklı bir yapı kurmak.
Bazı emekliler aynı gün sayısına yakın prim ödemesine rağmen ciddi maaş farkları oluştuğunu söylüyor. Bazıları ise tam tersine, çok yüksek prim ödeyip beklediği karşılığı alamadığını düşünüyor. Sahada konuşulan bu şikâyetler dosya dosya toplanıyormuş gibi.
ORTAK ZAM MODELİ GÜNDEME GELEBİLİR
Üzerinde durulan başlıklardan biri de emeklilere farklı zam oranı uygulanması. Mevcut yapıda statülere göre değişen artış oranlarının yerine daha sade bir zam formülü getirilmesi seçeneği değerlendiriliyor. Ortak zam modeliyle birlikte maaşlar arasındaki makasın daha kontrollü açılıp kapanması hedefleniyor.
Bu değişiklik olursa, en düşük emekli maaşı uygulamasına olan ihtiyacın da azalabileceği ifade ediliyor. Yani sistem tabandan destek yerine doğrudan hesaplama yönteminden güç alacak. Plan bu yönde ama netleşmiş değil, orası ayrı.
PRİM GÜN SAYISI VE TUTAR DENGESİ
Hazırlık çalışmalarında prim gün sayısı ve ödenen prim tutarı arasındaki ilişkinin daha belirleyici hale getirilmesi de öne çıkıyor. Uzun süre ve yüksekten prim ödeyen sigortalıların emeklilikte daha net avantaj görmesi gerektiği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
Bu konu özellikle küçük esnaf ve uzun yıllar yüksekten prim yatıran çalışanlar açısından yakından izleniyor. Çünkü beklenti basit: Ne ödendiyse karşılığı o olsun. En azından buna yakın bir şey.
DÜZENLEME NE ZAMAN GELEBİLİR?
Konuşulan takvime göre emekli maaş düzenlemesi için asıl büyük değişikliğin 2027 yılı içinde hayata geçirilmesi hedefleniyor. Ekonomi programının sonuçlarının görülmesi beklenecek. Bununla birlikte 2026’nın ikinci yarısında emeklilere dönük ara iyileştirmelerin gündeme gelmesi de olasılıklar arasında yer alıyor.
Ev kirası, mutfak masrafı, ilaç gideri derken emekli aylığının ay sonunu getirmekte zorlandığını söyleyen çok kişi var. Dosya Ankara’da kalınlaşıyor ama cebin durumu bugün.