Ayağın görevlerinden birisi de vücudun yük taşımasına yardımcı olmaktır. Ayak, her yere basma hareketi esnasında topuktan ayağın ön bölümüne doğru bir esneme hareketi yaparak vücudun yaylanma mekanizmasına yardımcı olur. Bu yaylanma hareketini sağlayan en önemli bölge, ayağın iç yanında bulunan iç kavis (ark) tır. Bu iç kavisin olmayışına düztabanlık denir. Bu kişilerde topuktan öne doğru aktarılması gereken yük aktarılamadığı için çeşitli sorunlar oluşur.
Düztabanlık 2 ayrı kategoriye ayrılır:
1. ESNEK DÜZTABANLIK: Genellikle çocukluk çağında tanısı konur. Bu tabloda kişinin ayağı yere temas etmediği zaman ayak iç kavisin var olduğu, ancak bu kavisin yere basma ile ortadan kaybolduğu görülür.
2. SERT (RİJİT) DÜZTABANLIK: Bu tabloda kişinin ayağı gerek yere basma esnasında gerekse yere temas etmediği zaman iç kavisinin olmadığı görülür.
Düztabanlığa eşlik eden en sık bulgu içe basmadır. Ayağın yük taşıma yeteneğinin bozulması ayak yapısında iç tarafa yük binmesine ve bu sebeple ayakta içe basma sorunun oluşmasına yol açar. Ayrıca beraber görülen diğer bulgular yürüme ile artan ağrı, akşam saatlerinde oluşan kaval kemiği ağrısı, var olan bel problemlerinin tetiklenmesi, erken yorulma, spor performansında azalmadır.
Çocuklarda ayak kavis yokluğu doğuştan var olan bir durumdur. İleride kalıcı sakatlıklara yol açmaz. Çocukların çoğunluğunda bu durum herhangi bir probleme yol açmadan devam eder. Esnek taban düşüklüğü dediğimiz durumda ağrı olmaz, çocuğun yürümesini ya da daha sonra büyüdüğünde spor yapmasını engellemez, ameliyat ya da diğer tedaviler gerekmeden kendiliğinden düzelir. Esnek taban düşüklüğü ile tedavi gerektiren diğer tip düztabanlığı ayırt etmek gerekmektedir. Sert düztabanlık, topuk kordonun gerginliği daha ciddi rahatsızlıklardır. Ailede düztabanlık ya da nörolojik ve adale hastalığı olup olmadığı araştırılmalıdır. Test yaparken çocuğun ayakta durması söylenir, parmak uçlarında ayağa kaldırılır ve yürütülür. Aşil tendonunda gerginlik olup olmadığına bakılır. Ayrıca ayakta nasır ya da sertlik var mı araştırılır. Esnek taban düşüklüğünde ayak adalelerinin fonksiyonu normaldir. Eklemler iyi ve normal pozisyondadır. Çocuğunuzun ayak kemiklerinin şeklinden ve gevşek bağlardan dolayı ilk başta ayak kavisi yoktur, ancak çocuk yürüdükçe ve büyüdükçe ayaktaki yumuşak dokular gerginleşir ve yavaş yavaş kavis teşkil eder. Bu 5-6 yaşına kadar devam eder. Bugün çoğu profesyonel sporcuda taban düşüklüğü problemlerinin devam ettiği görülmektedir. Ancak gerekli ortopedik desteklerle bu sporcular kariyerlerini başarı ile sürdürmektedirler. Tedavi olarak kavis (ark) takviyeli ortopedik bot ya da ayakkabı verilir. Eğer topuk kordonu gergin ise bunu gerecek (ısıtma) egzersizler önerilir. Kuvvetli baldır adalelerinin şikâyetleri azaltacağı gerçeğinden yola çıkarak parmak ucunda ve topukta yürüme egzersizleri tavsiye edilir. Büyüklerde ise destek tabanlık tarzında olur. Fizik tedavinin adaleleri güçlendirmede, bağları gevşetmede, aşil tendonunu germedeki katkıları unutulmamalıdır.
Bu yazıyı okuduktan sonra ilk yapmanız gereken ve hatta çoğunuzun istem dışı yapacağı şey, başta çocuklar olmak üzere, çevremizdekilerin ayaklarına bakıp, taban çökmesi olup olmadığına dikkat etmek olacaktır. Gözlerimiz artık ayaklara takılır ve ayaklar yere düz mü basıyor, ayak ortasındaki kavis dediğimiz yükseklik mevcut mu değil mi onları kontrol eder. Bir dönem düztaban olan erkeklerin askere alınmadığı ile ilgili birçok söz dolaşmaktadır.