Yaşamının bir döneminde boyun ağrısından yakınmayan insan oldukça azdır. Boyun ağrıları, boyun omurgasını oluşturan kemiklerin, eklemlerin, omurların arasında yer alan disklerin ve omurga etrafındaki kas ve bağların bozukluğu sonucu oluşur. Boyun ağrısına yol açan hastalıklarda ağrı bazı olgularda sadece ensededir. Bazı olgularda ise enseden başa, sırta, kollara ve hatta göğse doğru yayılabilir. Sıklıkla hastanın boyun hareketlerinde kısıtlılık oluşur. Kola ve ele yayılan uyuşmalar, ellerde güçsüzlük hissi, baş dönmesi, sersemlik hissi sık dile getirilen yakınmalardır. Boyun ağrısı bazen kişinin günlük yaşam aktivitelerini etkileyerek yaşam kalitesini bozabilir. Boyun ağrısına yol açan hastalıklar çok çeşitlidir. Bunlardan bazıları boyun fıtığı, disk dejenerasyonu, boyunda kireçlenme, miyofasyal ağrı sendromları, tekrarlayan strese bağlı zedelenme sonucu gelişen ağrılardır. Çevremizde en sık karşılaştığımız boyun fıtığını açıklamak gerekirse şöyle açıklayabiliriz: Omurgayı oluşturan kemiklerin arasındaki diskin zamanla zayıflamasıyla disk içeriği dışarıya doğru fırlar. Fıtıklaşma sonucu sinir kökü ya da omuriliğin üzerine baskı oluşabilir. Sinir kökü sıkışması ile kola ve ele yayılan şiddetli ve yanıcı ağrı, uyuşma, karıncalanma, ileri olgularda da el veya kolda kas güçsüzlüğü görülebilir. Bu tür vakalarda muhakkak bir beyin cerrahına danışılmalı ve ameliyat endikasyonu olup olmadığı öğrenilmelidir.
TANIHasta hikayesi, el ile muayene, kemik yapıları gözlemlemek için röntgen, ayırıcı tanıda MR gibi ileri tetkik yöntemleri teşhiste kullanılabilir.
BOYUN KAYNAKLI BAŞ AĞRISISanılanın aksine baş ağrıları her zaman beyinden ya da baştaki diğer yapılardan kaynaklanmaz. Baş ağrılarının önemli bir kısmı da boyun omurlarındaki kireçlenme ve yıpranmalardan, boyun kaslarındaki spazmdan, boyun bölgesini etkileyen miyofasial ağrılardan, kazalar sonucu oluşan bir takım yıpranmalardan kaynaklanabilir. Boyun veya kafa arkasında yer alan sinir kökü, kemik, kas, eklem ve disk gibi yapıların çeşitli bozuklukları baş ağrısı şeklinde belirti verirler. Boyun kaynaklı baş ağrısından yakınan hastalarda sert spor yapma, baş ve boyun travması (örneğin, trafik kazası) öyküsüne sıklıkla rastlanır. Basit bir çarpma şeklindeki bir trafik kazası bile sonradan boyun kaynaklı baş ağrısına sebep olacak bir hasara yol açabilir (whiplash yaralanması). Böyle bir durumda başın kamçı şeklinde hızla ileri geri hareket etmesi hasarı oluşturabilir. Ağrının şiddeti ve süresi hastadan hastaya değişmektedir. Ağrı genellikle boyundan başlar, zonklayıcı ve batıcı olmayan bir karakterdedir. Bulantı, ışığa ve sese hassasiyet gibi migrende belirgin olarak ortaya çıkan bazı belirtiler boyun kaynaklı baş ağrılarında da görülebilirse de bunlar, migrendekinden daha seyrek ve daha az belirgindirler. Fakat ne yazık ki pek çok baş ağrısı tipinde olduğu gibi, boyun kaynaklı baş ağrısı hastaları da yanlış olarak migrenli muamelesi görmüş ve migren tedavisi almışlardır.
BOYUN AĞRILARININ TEDAVİSİZor yaşam koşulları günlük yaşamda bizlere stresi arttırır hale gelmiştir. Yoğun stres altında yaşayanlar bunun bedelini hem bazı organlarında ortaya çıkan hasarlarla hem de boyunda çıkan ağrılar ve tutulmalarla ödemektedir. En başta hayatımızda strese sebep olan faktörleri azaltmamız veya yok etmemiz gerekmektedir. Boyun ağrımız olsa da olmasa da ortopedik bir yastığımız muhakkak olmalıdır. Ortopedik yastık sayesinde boynunuz daha güvende olacaktır. Boyun ağrılarında ilaç kadar etkili olan bir diğer yöntem de fizik tedavidir. Fizik tedavi uygulamalarının amacı ağrıyı gidermek, kasılmış adaleleri gevşetmek, kısıtlanmış boyun hareketlerinin yeniden yapılabilmesini sağlamaktır. Bozulmuş bir diskin veya boyun omurları arasındaki eklemlerin beslenmesini sağlamak amacıyla sorunlu bölgeye yüzeyel veya derinlere kadar inebilen ısı tatbik edilir. Evde de sıcak su torbası yani termoforlar kullanılarak yapılabilir. Fizik tedavi uygulamalarında kullanılan TENS isimli cihazlarla ağrı kontrolü de sağlanabilmektedir. Bir yöntem var ki Türkiye’de son birkaç yıldır kullanılmaya başlayan ve her uzmanın pratikte uygulamasını bilmediği, özel kurslarla öğrenilen manuel tedavidir.
MANUEL TEDAVİ NEDİR?Manipulatif tedavi denen elle tedavi, Avrupa, Kanada, A.B.D ve Uzakdoğu ülkeleri gibi birçok ülkede uzun zamandır kullanılmakta ve birçok klinikte öğretilmektedir. Bu tedavi sırasında germe, bastırma, döndürme gibi değişik elle tedavi teknikleri problemli bölgeye uygulanabilmektedir. Genellikle tedavi başarılı sonuçlarını 5-10 seansta gösterir. Ancak daha ağır vakalarda süre uzayabilir. Tedavi sırasında herhangi bir ilaç kullanımına da ihtiyaç yoktur. Başta boyun tutulmaları olmak üzere bel fıtığı veya diğer bölge problemlerinde de uygulanabilir. Yan etkilerinin diğer fizik tedavi uygulamalarına oranla minimal olması da uygulamada büyük kolaylık ve öncelik sağlar. Boyun omurlarının en üstte olması traksiyon dediğimiz boyun çekme uygulamasını da uygun hale getirir.
BOYUN KORUMA PRENSİPLERİ* Çok sayıda veya kalın yastıkla yatmayın, televizyon izlerken kanepenin koluna başınızı dayayıp uyuyakalmayın!
*Telefonun ahizesini omuz ile boynunuzun arasına sıkıştırarak konuşmayın.
*Yüzüstü yatmayın. Yan yatarak uyumanız daha iyidir
*Yatarken televizyon seyretmek ve kitap okumak boyun kaslarınızı zorlar.
*Arabada aynaları iyi ayarlayın. Boyun ağrısı olanlar geri giderken boyunlarıyla değil belleriyle dönmelidir. Gereksiz yere camları açmayın, alacağınız rüzgar boyun tutulmasına yol açabilir.
* Özellikle saçları uzun olanlar iyice kurutmadan dışarı çıkarlarsa boyun kaslarında spazm olur. Bu nedenle saçlar yıkandıktan sonra mutlaka kurutulmalıdır.
* Eğer öğretmenseniz tahtaya yazı yazarken omuz hizasından üst seviyeye ve çok aşağı seviyelere yazı yazmayın.
*Ben genelde boyun tedavisi yaptığım hastalarıma ortopedik yastık tavsiye ediyorum. Bunun sebebi gece uyurken boynumuzun pozisyonu üzerinde tam bir kontrolümüz olmadığı için, yastığın üretildiği malzemeden dolayı boynun şeklini alarak boşlukları doldurup başa destek olmasıdır.