Yetişkinlerin %80'i hayatlarının herhangi bir döneminde en az bir kez bel bölgesindeki ağrıdan yakınmaktadır. Bel fıtığı, genelde 30- 60 yaş arasındaki erişkin grupta sık görülmesine rağmen, hemen her yaşta ortaya çıkabilmektedir. Fazla kilolarınız da bel fıtığının en sık nedenlerinden birisi olabilir. Vücudumuzda ağırlığı omurgamız taşır. Omurganın esnekliğini sağlayan ve bir tür destek yastığı olarak görev yapan disklerin aşırı baskıya maruz kalması şeklin bozulmasına neden olur. Normal şeklini kaybederek dışarıya doğru kabaran, fıtıklaşan disk, baskı yaptığı sinirin fonksiyonlarını etkileyerek değişik belirti ve bulgulara neden olur. Bel fıtığının özellikle görüldüğü bir gruptan ziyade, bel fıtığına yol açabilecek risk faktörlerinden söz edilmelidir. Bel ağrılarının ancak %3'ü ameliyatlıktır. Vücudumuzun yükünü taşıyan sadece omurgamız değildir. Omurga boyunca uzanan tüm boyun, sırt, bel ve karın kaslarının da fonksiyonu çok önemlidir. Hareketsiz yaşam, düzenli egzersiz yapmama gibi durumlarda kaslar yeterince güçlü olmadığından, kasların taşıması gereken vücut ağırlığı da omurganın üzerine ek yük getirir. Bu yük, disklerin üzerine binerek fıtıklaşmalarına neden olur. Günlük yaşantımızda farkında olmadan yük kaldırma, nesneleri itme, çekme gibi yaptığımız bir dizi harekette, omurga fizyolojisine uygun davranılmalıdır.
Bel fıtığının belirtileri nelerdir?
Tek veya her iki bacağa vuran ağrılar, ayaklarda uyuşmalar, hareket kısıtlılıkları, yürüme ve oturmada güçlük bel fıtığının belirtileridir. Bel fıtığı ilerlerse iktidarsızlık, çabuk yorulma, idrarını tutamama, yürüyememe gibi problemlerle sonuçlanabilir.
Bel fıtığının tedavisi nedir?
Bel fıtığı tedavisi, fıtıklaşmanın yani disk dediğimiz elastiki maddenin bacağa giden sinirlere yaptığı basının derecesine bağlıdır. Eğer sadece bel ve bacak ağrısı mevcut, herhangi bir uyuşukluk, güç kaybı, hareket kısıtlılığı yoksa bel fıtığı başlangıç safhasında demektir. Bu halde hastaya yatak istirahati ve belini zorlayacak hareketlerden kaçınması önerilir.
Çok sert zeminler sanıldığının aksine yararlı değil zararlıdır. Kaliteli bir yaylı yatakta ve hastanın kendince en rahat edebildiği pozisyonda yatması daha uygundur. Eğer yukarıdaki önerilere, istirahate ve ilaçlara rağmen hastanın şikayetleri devam ediyorsa fizik tedavi yöntemlerinden manuel tedavi uygulanabilir. Fizik tedavi sırasında ilk bir kaç gün ağrılarda artma olabilir.
Bel fıtığından korunmak için neler yapılmalı?
Yerdeki cisimleri dizleri bükmeden eğilerek kaldırmak, dizleri kırmadan ağır nesneleri itmek ve çekmek, omuz üstüne yük kaldırmak ve yukarı doğru uzanmak, masa başında uzun süre bel desteği olmaksızın çalışmak, elde uzun mesafelerde ağır yük taşımak bel fıtığını davet edici olaylardır. Düzenli egzersiz yapmak da bel fıtığının önlenmesinde son derece yararlıdır. Günlük çalışma sırasında özellikle masa başında, tam dik pozisyonda oturmalı ve sandalye bel çukurunu destekleyecek biçimde seçilmelidir. Sandalyenin uygun olmadığı durumlarda, bel çukurunu destekleyecek ilave bir yastık aynı işi görecektir. Yataktan kalkarken aniden bele yük bindirerek doğrulmaktan kaçınılmalıdır. Önce yan dönmeli, sonra ayakları yatak kenarından aşağı sarkıtıp dirseklerden destek alınarak kalkılmalıdır. Ayrıca; kesinlikle iki kiloyu aşan ağırlıkları kaldırmamaları ve yerden bir şey alınacaksa çömelerek alması söylenir. Otururken belinin arkasına bel boşluğunu yok edecek şekilde bir yastık koymaları ve yirmi dakikadan fazla oturmamaları, stresten kaçınmaları önerilir. Eğer mesleği gereği uzun süre oturması gerekiyorsa her yirmi dakikada bir yürümesi tavsiye edilir.
Risk grubundaki meslekler
-Ağır fiziksel aktivite ve ağır kaldırma gerektiren meslekler (İnşaatlarda çalışanlar vs.),
-Devamlı öne eğilme, eğilerek dönme gerektiren meslekler,
-Araba, otobüs, kamyon kullanma gibi vücudu sürekli titreşime maruz bırakan meslekler,
-Uzun süre ayakta durma veya oturma gerektiren meslekler,
-Futbol, halter, kürek ve güreş sporlarıyla uğraşan kişilerde bel ağrısı ve bel fıtığı sıklığı artmaktadır.
-Fizyoterapistler...