Yeni ‘Varlık Barışı’ düzenlemesi neler getiriyor?

Prof.Dr. Zeki Doğan
Prof.Dr. Zeki Doğan

Pandeminin ülkemiz ekonomisi üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak, ekonomiyi canlandırmak, kayıt dışı varlıkların beyan edilmesini ve kayda alınmasını sağlamak gibi nedenlerle devletimiz tarafından yeni düzenlemeler yapılamaya ve uygulamaya geçirilmeye devam edilmektedir. Bunlardan biri de kamuoyunda “Varlık Barışı”  olarak bilinen ve 7256 Sayılı Kanun ile getirilen düzenlemedir.  Bu  düzenleme iki başlık altında toplanıp, incelenebilir.
1-Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının Türkiye'ye getirilmesi hali;

·       Gerçek ve tüzel kişiler, yurtdışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını 30 Haziran 2021 tarihine kadar Türkiye’deki bir banka veya aracı kuruma bildirirler ve Türkiye’ye getirebilirler ise bu varlıkları üzerinde serbestçe tasarruf edebilme hakları bulunmaktadır. Örneğin, sermayelerine ekleyebilirler, ortaklara dağıtabilirler, kendi şahsi varlıklarına dahil edebilecekleri gibi işletmelerine veya ortağı oldukları işletmelerin varlıkları arasına dahil edebilirler.

·       Bununla birlikte gerçek ve tüzel kişiler,  söz konusu bu varlıkları, yurt dışında bulunan banka veya finansal kurumlardan kullanılan ve bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla kanuni defterlerde kayıtlı olan kredilerin en geç 30 Haziran 2021 tarihine kadar kapatılmasında kullanabileceklerdir. Ayrıca, bu varlıkların, defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı da bulunmamaktadır.

·       213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca defter tutan mükellefler, bu madde kapsamında Türkiye’ye getirdikleri varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinin varlık kalemleri arasına dâhil edebilecekleri gibi aynı varlıklarını vergiye tabi kazancın (üzerinden vergi hesaplanmayacak) ve kurumlar için dağıtılabilir kazancın tespitinde dikkate almaksızın işletmelerinden de çekebileceklerdir.

·       Yurt dışından getirilecek varlıklar üzerinde devlet tarafından da hiçbir şekilde vergi incelemesi,vergi tarhiyatı yapılmayacak ve vergi cezası kesilemeyecektir. Kar dağıtıma konu edilirse bile stopaja dahil edilmeyecektir. Tasfiye, devir, birleşme ve bölünme gibi tür değişikliklerinde bile vergilendirmeye tabi olamayacaklardır. Bununla birlikte, işletmeye dahil edilen bu varlıkların elden çıkarılmasında bir zarar doğar ise maalesef bu zararlar GVK/KVK uygulamalarında gider veya zarar olarak hesaplamalarda dikkate alınamayacaktır.

·       Gerçek ve tüzel kişiler tarafından yurt dışından getirilecek söz konusu varlıklar için herhangi bir şekilde Vergi Dairesi’ne bir bildirim yapılması zorunluluğu da bulunmamaktadır.Devlet tarafından aranan tek şart; söz konusu bu varlıkların  banka veya aracı kuruma bildiriminin yani beyanının yapılması, bildirimin veya beyanın yapıldığı tarihten itibaren de 3 ay içinde Türkiye’ye getirilmesi (fiziki olarak getirilmesi) veya Türkiye’deki bir banka veya aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesidir.

2-Türkiye’de bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazların kayda alınması hali;

·       Türkiye’de bulunan fakat Gelir veya Kurumlar Vergisi mükelleflerinin kanuni defter kayıtlarında yer almayan yani kayıt dışı tutulan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, bu mükelleflerce 30 Haziran 2021 tarihine kadar  bu varlıklarını bağlı bulundukları Vergi Dairelerine bildirilmesi ve defterlerine kaydedilmesi halinde,  yurtdışından getirilen varlıklar ilgili aynı hükümlere tabi tutulacaklardır.

·       Yani, bu varlıklar ile ilgili de bir vergi incelemesi, vergi tarhiyatı yapılmayacak veya vergi cezası kesilmeyecektir. Mükellefler bu varlıklar üzerinde istedikleri tasarrufları yapabileceklerdir.

·       Sadece, taşınmazlarla ilgili olarak bu varlıklar maliyet bedelleri ile değil rayiç bedelleri ile değerlenip kayıtlara alınacak ve amortismana tabi olamayacaklardır.

·       Bilanço esasında defter tutan mükellefler yasal defterlerine kaydettikleri bu varlıkları “özel fon hesabı” altında izleyeceklerdir. Yurt dışından getirilen varlıkların izlenmesinde de aynı hesap kullanılacaktır.

·       Defter kayıtlarına alınan bu varlıkların (yurt dışından getirilen varlıklarda olduğu gibi) elden çıkarılmasında bir zarar doğar ise maalesef bu zararlar GVK/KVK uygulamalarında gider veya zarar olarak hesaplamalarda dikkate alınamayacaktır.

7256 sayılı Kanun ile getirilen varlık barışı düzenlemelerden hem Türk vatandaşları hem de yabancılar yararlanabilmektedir. Ayrıca, bu düzenlemelerden tam mükellefler ve dar mükellefler de yararlanabilmektedirler.

Geçmiş yıllarda vergi barışı ile ilgili yapılan düzenlemelerde söz konusu varlıklara ait beyan edilen tutar üzerinden %1 veya %2 vergi alınıyordu. 7256 sayılı Kanun ile getirilen varlık barışı ilgi düzenlemede ise herhangi bir vergi alınmıyor. Bu nedenle, bu düzenlemenin Gelir ve Kurumlar Vergisi mükelleflerinin yararına olduğunu düşünüyorum ve yararlanmalarını da tavsiye ediyorum.

Bu düzenlemelerin ülkemiz ekonomisine yarar getirmesini temenni ediyorum.

- Yeni Alanya Gazetesi, Prof.Dr. Zeki Doğan tarafından kaleme alındı
https://www.yenialanya.com/makale/5760010/profdr-zeki-dogan/yeni-varlik-barisi-duzenlemesi-neler-getiriyor