banner452

banner449

banner552

banner481

banner472

banner479

18.10.2019, 11:20

Rusya’nın satranç geleneği

Nerden aklıma geldiyse(!) Çarlık ve Sovyet dönemlerinden beri süregelen Rus satranç geleneğini kaleme almak istedim. Rusların tarih boyunca satranca atfettiği önemi vurgulamayı düşündüm.

Dünya paylaşım sahnesinin şu andaki en önemli Rus oyuncusu, devlet başkanı Vladimir Vladimiroviç Putin’in bu gelenekten nasıl yararlandığını öğrenerek işe başladım. Heyhat, Putin hiç umduğum gibi satranç oynarken medyaya poz vermemişti.

O daha fiziksel güce dayalı judo, sambo ve son zamanlarda da hokey sporlarını yaptığı görüntüleri tercih ediyordu. Karda çıplak jet ski ya da ayıyla verilen pozları ne denli spordan sayarsınız, onu bilemem.

Ama bir şey vardı ki, Putin bir Çarlık Rusyası geleneği olan satranç sporunun Rusya’daki en büyük hamisiydi. 12 yaşında büyük usta olan Sergei Karyakin ile olan dostluğu, satrancın bir numarasının karşılık olarak Putin’e seçim desteğini açıklamasıyla pekişmişti.

2018 yılındaki Dünya Satranç Federasyonu (FIDE) seçimlerinde, eski başbakan yardımcısı olan Arkadiy Dvorkoviç’e FIDE başkanı seçilebilmesindeki yardımı da unutulmazlar arasındaydı. Bir önceki efsane başkan Kirsan Ilyumzhirov ABD yönlendirmeli anti propagandayla karşılaşmıştı. 2018 yılındaki seçimler bir anlamda onun intikamı gibi olmuştu. İşin ilginci Ilyumzhirov, ABD’nin Suriye yaptırımlarını bozmak suçlamasıyla FIDE tarafından soruşturulmuştu!

Çarlık Rusya’sından beri popüler olan satranç, Sovyet devrinde en ucuz kitle eğlence sporu olarak, aynı bale gibi kültürel üstünlüğün göstergesi olarak işlev görmeye başlamıştı. Daha zeki olduklarını göstermenin prestij sayıldığı bir dönemdi.

Batı ülkelerinden farklı olarak Rus devleti, genç nesli daha güçlü bir satranç oyuncusu olmak için teşvik ediyordu. Büyük şampiyon Karpov 2011 yılında, “1917 devriminde Rus entelektüel tabakasının ülkeyi terk etmesinden sonra “Yeni Rus Halkının!” daha zeki olması için satrancın yaygınlaştırılıp, eğitim sisteminin bir parçası haline geldiğini söylemekteydi.

Satrancın planlama, takım çalışması, analiz, oyun planı gibi yetenekleri geliştirmedeki öneminin vurgulandığı bir dönemde yetişti Vladimir Putin. İlkokul öğretmeni Vera Gurevich öğrencisinin “gelişen, değişen ihtiyaçlar için çevik planlama becerisi ve iyi hafızasını” 6. sınıfta keşfetmiş ve ona özen göstermeye başlamıştı.

Genç Putin, sayılan bu yeteneklerinin yanında, daha üniversite eğitimi sürmekteyken Moskova’da KGB’nin 1 numaralı okulunda ajanlığa ilk adımını atmıştı. Sonrasında Doğu Almanya’da, Dresden’de görev alarak gizli servisteki yükselişini sürdürmüştü. 

Ünlü Sovyet satranç ustası ve yazarı Sergei Shipov ilginç bir satranç yorumunda, “En büyük satranç ustaları tanrının hatalarından oluşur. Norveç gibi satranç geleneği olmayan ülkeden Carlsen gibi bir dehanın çıkması ancak rastlantı olmalıdır” demiştir.

Shipov günümüz Rus satrancını eleştirerek devamla, “Rusya’nın uzun satranç geleneğinin reenkarnasyonu yalnızca bir adama, Sergei Karyakin’e indirgendi” diyordu. Tıpkı Putin’in kendisi gibi; uzun yılların kollektif devlet yönetiminin tek adamda toplanması olarak.

Shipov’un eleştirisi ne denli yerindeydi bilinmez ama dünyada şu anda sayılan 1634 büyük ustanın 240’ı Rusya’da idi. Bu sayı ondan sonra gelen ilk dokuz ülkenin toplamından fazlaydı. 

Demem o ki, otoriter bir lider sayılan Putin belki judo yaparken fotograflanıyordu ama dünya siyasetindeki karşıtlarına olan hamlelerini, satranç geleneği gelişmiş ülke entellektüellerinden oluşmuş bir kadroyla birlikte yapıyordu. Tabii ki kazanacaktı…

Yorumlar (0)
20°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Alanya'da CHP İlçe Başkanlığı seçiminde kazanan kim olur?
Alanya'da CHP İlçe Başkanlığı seçiminde kazanan kim olur?
banner384
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 06:04
Güneş 07:27
Öğle 12:47
İkindi 15:33
Akşam 17:56
Yatsı 19:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
banner440
banner545