Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkililerinin aktardığı inceleme sonuçlarına göre, bölgedeki ekosistem yeni yapılara hızla uyum sağladı. Finike Belediyesi koordinasyonunda ve Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi kapsamında denize indirilen 50 adet yapay resif, kısa sürede deniz canlıları için yeni bir sığınak haline geldi.

YAPAY RESİFLER EKOSİSTEME NASIL KATKI SAĞLIYOR?

Doğal yaşam alanlarının tahrip olduğu veya yetersiz kaldığı deniz bölgelerinde uygulanan bu yöntem, sucul biyoçeşitliliğin korunmasında kritik bir rol oynuyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sürdürülebilir balıkçılığı desteklemek amacıyla yürüttüğü bu çalışmalar, bozulan ekosistemlerin restorasyonunu hızlandırıyor. Resifler, deniz canlılarına sadece barınma değil, aynı zamanda güvenli üreme ve beslenme alanları da sunuyor.

Finike Balıkçı Barınağı açıklarındaki bu alanda su altı yaşamının gelişimi ekiplerce izlenmeye devam edecek. Projenin bölgedeki balık çeşitliliğine ve popülasyonuna yönelik uzun vadeli etkilerinin, ilerleyen dönemlerde yapılacak düzenli gözlemlerle netleşmesi bekleniyor.

TORAÇDER

Başkanı Önder Akülkü tarafından yapılan açıklamada, sorunun sadece kıyıdaki birkaç ölü balık veya suyun birkaç metre boyunca renk değiştirmesinden ibaret olmadığı belirtildi. Akülkü, asıl meselenin Finike Körfezi'nin ekolojik geleceği olduğunu vurgulayarak durumun ciddiyetine dikkat çekti.

BELEDİYEDEN MAVİ BAYRAK VE SAHİL GÜVENLİK AÇIKLAMASI

Çevrecilerin çağrısı üzerine Finike Belediyesi yetkilileri konuyla ilgili derneğe resmi bir bilgilendirme yaptı. Belediye yetkililerinin aktardığına göre, ilçedeki Mavi Bayraklı plajlarda deniz suyu kalitesini ölçmek amacıyla rutin analizler halihazırda düzenli olarak gerçekleştiriliyor.

Belediye birimleri, Gökliman Plajı'nda bir gün önce fark edilen kirlilik vakasıyla ilgili olarak Sahil Güvenlik Komutanlığı'na gerekli ihbarların yapıldığını duyurdu.

DENİZ KİRLİLİĞİ İHBARLARINDA SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?

Akdeniz havzasındaki Mavi Bayraklı plajlarda su kalitesi, ilgili bakanlıklar ve yerel yönetimler tarafından periyodik olarak denetleniyor. Kıyı şeridinde ani renk değişimi veya deniz canlısı ölümleri yaşandığında, ilk müdahale ve numune alım işlemleri genellikle Sahil Güvenlik ve çevre müdürlüklerinin koordinasyonunda yürütülüyor. Yapılan laboratuvar analizleri sonucunda kirliliğin kaynağı tespit edilerek gerekli idari ve çevresel önlemler alınıyor.

Finike Körfezi'nde yaşanan bu son gelişmenin ardından, bölgedeki deniz suyu numunelerinin sonuçları ve yetkili kurumların yapacağı detaylı incelemeler kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Antalya YİKOB tarafından 16 Eylül 2024 tarihinde ihale edilen restorasyon işi, 34 milyon 871 bin 798 TL bedelle Akçaylar Restorasyon firmasına verilmişti. Ekim 2021'de Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan projenin başlangıcında, cami zemininde paletli ekskavatör ve iç mekanda hilti ile çalışıldığı belgelenmişti. Yapılan resmi şikayetlerin sonuçsuz kalmasının ardından, geçtiğimiz ay caminin büyük bir bölümü göçerek kullanılamaz hale geldi.

KORUMA KURULU YIKIMI MEVSİMSEL ŞARTLARA BAĞLADI

Yaşanan çökme olayının ardından toplanan Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 14 Temmuz 2026 tarihli ve 22291 sayılı kararında yıkımın nedenlerini açıkladı. Kurul kararında, yapının ana taşıyıcı duvarlarındaki stabilite problemleri ve kil zemin yapısındaki oturmaların mevsimsel koşullarla tetiklendiği belirtildi. Bu gerekçelerle olay hakkında suç duyurusunda bulunulmasına gerek görülmediği ifade edildi. Ayrıca, iç mekanda ortaya çıkan eski bir mescit kalıntısının korunması için projenin revize edildiği duyuruldu.

İHALE SÜRECİNDEKİ MEVZUAT İHLALİ VE FİRMANIN GEÇMİŞİ

Restorasyon sürecinde öne çıkan bir diğer unsur ise ihale aşamasındaki idari çelişkiler oldu. Kamu İhale Genel Tebliği'nin 5.8'inci maddesinde yer alan "İhale yetkilisi, ihale komisyonunda görev alamaz" kuralına rağmen, Finike'deki projenin ihale komisyonu başkanı ile ihale yetkilisinin aynı kişi olduğu ortaya çıktı. Denetim dengesini bozan bu durumun yanı sıra, yüklenici firmanın daha önce Antalya Mermerli Plajı sur duvarlarında 182 ton enjeksiyon kullanımı ve Isparta Kutlubey Camii'nde çinilerin matkapla sökülmesi gibi tartışmalı uygulamalarla da gündeme geldiği bildirildi.

Kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte mimari özelliklerinden yola çıkılarak 1905-1910 yılları arasında inşa edildiği değerlendirilen yapı, bölgenin önemli tescilli kültür varlıkları arasında bulunuyordu. Antalya Körfez Gazetesi'nden Ertuğrul Gün'ün aktardığına göre, 75 santimetre kalınlığında kesme taş duvarlara sahip olan caminin iç mekânında ahşap kaplama, ana kubbesinde ise ahşap taşıyıcı sistem kullanılmıştı. Toplam 850 metrekare alana yayılan ve 1995 yılında eklenen bölümlerle 600 kişilik kapasiteye ulaşan tarihi yapının mihrap bölümü dönemin özel alçı işçiliğini taşıyordu.

MOLOZLAR MEZARLARIN ÜZERİNE DÜŞTÜ

Kültürel miras envanter çalışmaları kapsamında 1 Ağustos 2026 tarihinde bölgeye giden araştırmacı Orhan Deniz Kaplan, yapının etrafında hiçbir bilgilendirme tabelası bulunmadığını belirtti. Caminin arka kısmının tamamen çöktüğünü ifade eden Kaplan, yıkılan duvarlardan kopan molozların hazire alanındaki tarihi mezarların üzerine düştüğünü vurguladı.

Çavdır Mahallesi Muhtarı Ömer Fırtına ise çökmenin doğrudan restorasyon işlemleri esnasında yaşandığını doğruladı. Taş duvarların arasında toprak harç kullanıldığının ifade edildiğini aktaran Fırtına, Koruma Kurulu yetkililerinin inceleme yapmasını beklediklerini dile getirdi.

TESCİLLİ YAPILARDA ÇÖKME SONRASI SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?

Türkiye'deki tescilli kültür varlıklarının restorasyon süreçlerinde yaşanan bu tür hasar veya çökme durumlarında, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları devreye giriyor. Hazırlanacak detaylı teknik raporlar, çökmede bir uygulama hatası olup olmadığını saptamanın yanı sıra yapının geleceğini de şekillendiriyor. Kurul kararı doğrultusunda, mevcut kalıntıların güçlendirilmesiyle restorasyona devam edilebileceği gibi, aslına uygun olarak tamamen yeniden inşa (rekonstrüksiyon) kararı da alınabiliyor.

Tarihi caminin yeniden ibadete açılıp açılamayacağı, uzman heyetin yapacağı kapsamlı incelemelerin ardından kesinlik kazanacak.

Programa Antalya Valisi Hulusi Şahin, Finike Kaymakamı Mehmet Soylu, Finike ve Kumluca belediye başkanları ile çok sayıda vatandaş katıldı. Vali Şahin'in açıklamasına göre, yerel yönetimler tarafından desteklenen proje, çevre duyarlılığı ve sürdürülebilir balıkçılık açısından kritik bir rol üstleniyor.

COP31 İÇİN HAZIRLIKLAR HIZLANDI

Kasım ayında Antalya'nın ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Zirvesi'nin (COP31) bölge için önemli bir fırsat sunduğunu belirten Şahin, 2026 yılı başında başlatılan Mavi Akdeniz İnisiyatifi ile çevre projelerinin tek çatı altında toplandığını aktardı. Açıklamada, 8 milyar insanın dünyanın taşıma kapasitesini aştığı ve deniz ekosistemini yeniden inşa etmenin bir zorunluluk haline geldiği vurguladı.

YAPAY RESİFLER DENİZ EKOSİSTEMİNE NE SAĞLIYOR?

Yapay resifler, tahrip olmuş veya doğal yapısı bozulmuş deniz tabanlarında canlılar için güvenli barınma alanları oluşturarak Akdeniz'deki biyoçeşitliliği doğrudan destekliyor. Antalya Körfezi genelinde ivme kazanan bu tür deniz koruma yatırımlarının, Alanya gibi turizm ve balıkçılıkla öne çıkan diğer sahil ilçelerindeki deniz suyu kalitesine ve sualtı yaşamına da uzun vadede olumlu yansıması yakından takip ediliyor.

DENİZ TEMİZLİĞİ İÇİN YENİ ADIMLAR

Bölgedeki ekosistem seferberliği sadece resiflerle sınırlı kalmıyor. Valilik tarafından paylaşılan resmi bilgilere göre, Serbest Bölge'de denize atık karışmasını önleyen çöp kapanları hizmete alındı. Eş zamanlı olarak Kemer Üçadalar bölgesinde deniz çayırlarının yeniden ekilmesi için çalışmalar yürütülürken, denize dökülen akarsulara çöp tutucu bariyerler kurulmasına yönelik hazırlıkların sürdüğü bildirildi.

Cuma günü Kaş ile Finike arasındaki deniz sahasında şiddetli fırtına bekleniyor. Bölgedeki denizciler ve balıkçılar, yaşanabilecek olumsuz hava şartlarına karşı tedbirli olmaları konusunda denizcilik otoriteleri tarafından resmi olarak uyarıldı.

RÜZGARIN HIZI 75 KİLOMETREYİ BULACAK

Yapılan meteorolojik açıklamada, rüzgarın batı ve kuzeybatı yönlerden etkisini artırarak 6 ila 8 kuvvetine ulaşacağı bildirildi. Saatteki hızının 50 ile 75 kilometre arasında değişmesi öngörülen fırtınanın, cuma günü saat 14.00 itibarıyla deniz ulaşımını ve su üstü faaliyetlerini etkilemeye başlaması bekleniyor. Fırtınalı havanın aynı gün gece saat 23.59 sularında etkisini tamamen yitireceği tahmin ediliyor.

DENİZCİLER İÇİN RİSK NE BOYUTTA?

Denizcilik standartlarında 6 ila 8 kuvvetindeki rüzgarlar, açık denizde dalga boyunun tehlikeli seviyelere ulaşması ve özellikle küçük balıkçı tekneleri için seyir güvenliğinin ciddi risk altına girmesi anlamına geliyor. Yetkililerin aktardığı bilgilere göre, can ve mal güvenliğinin sağlanabilmesi adına belirtilen saat aralığında denize açılınmaması ve liman ya da barınaklardaki teknelerin bağlama donanımlarının kontrol edilmesi büyük önem taşıyor.

Alınan bilgiye göre, ihbarın hemen ardından yangın bölgesine hem havadan hem de karadan söndürme unsurları sevk edildi. Alevlerin büyüme riski taşıması üzerine, yangın söndürme helikopteri ile havadan, arazöz ekipleriyle de karadan eş zamanlı bir çalışma yürütüldü.

SOĞUTMA ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR

Ekiplerin yoğun çabası sonucu alevler kısa sürede kontrol altına alınarak olası bir tehlikenin önüne geçildi. Yangının yayılımının durdurulmasının ardından bölgede detaylı soğutma faaliyetlerine başlandığı aktarıldı. Yetkililer, alevlerin çıkış nedenini belirlemek amacıyla kapsamlı bir inceleme başlattı.

BÖLGEDE ERKEN İHBARIN ROLÜ

Akdeniz havzasında yer alan ormanlık alanlarda, yangınlara karşı vatandaşların erken ihbarı büyük önem taşıyor. Havadan ve karadan koordine edilen bu tür hızlı müdahale stratejileri, alevlerin büyük çaplı doğa tahribatlarına dönüşmeden engellenmesinde en kritik faktör olarak öne çıkıyor.

Çalışmalar kapsamında Hasyurt Mahallesi sınırlarında bulunan Torunlar ve Milli Egemenlik caddeleri ile Sahilkent Mahallesi'ndeki Bayram Demir Caddesi'ne yeni asfalt döküldü. Ulaşım konforunu artırmayı hedefleyen ekipler; Alacadağ Mahallesi grup yolu, Turunçova Mahallesi Kapıçay Sokak ve Sahilkent Mahallesi Cumhuriyet Caddesi'nde ise kapsamlı bakım onarım işlemleri gerçekleştirdi.

BORDÜRLER KIRMIZI BEYAZA BOYANIYOR

Yolların yanı sıra yaya ve araç güvenliğini doğrudan etkileyen refüjlerde de düzenlemeler yapılıyor. Büyükşehir Belediyesi Finike İlçe Hizmet Birimi tarafından yürütülen çalışmalarda, Eski Mahalle Yayla Bulvarı ve Yeni Mahalle Fatih Bulvarı'ndaki orta refüj ile kaldırım bordürleri yenilendi. Aşırı sıcaklar ve yağışlar sebebiyle silinen bordürler, sürücüler için uyarıcı nitelik taşıyan kırmızı ve beyaz renklere boyandı.

ÇALIŞMALAR NEDEN ÖNEM TAŞIYOR?

İlçe genelinde gerçekleştirilen bu altyapı ve üstyapı hamleleri, özellikle değişen mevsim koşullarında trafik güvenliğini maksimum seviyede tutmak adına kritik bir işlev görüyor. Yenilenen uyarıcı boyalar ve onarılan asfalt yüzeyler, sürüş güvenliğini artırırken bölge halkına daha temiz ve estetik bir kent görünümü sunuyor.

Enstitü yetkililerinin yaptığı açıklamaya göre, biyolojik mücadele yöntemleri sayesinde tarımda kimyasal zehir kullanımı ciddi oranda düşürülüyor. Bu durum hem doğanın dengesini koruyor hem de çiftçinin girdi maliyetlerini azaltarak ekonomik avantaj yaratıyor.

BİYOLOJİK MÜCADELE ÜRETİCİYE NE SAĞLIYOR?

Sürdürülebilir tarım hedefiyle hayata geçirilen uygulamayla, narenciye ağaçlarının zararlı organizmalardan doğal yollarla temizlenmesi hedefleniyor. Sağlıklı ve kaliteli ürün elde edilmesini sağlayan bu yöntem, uzun vadede toprağın ve su kaynaklarının da korunmasına doğrudan katkı sunuyor.

Kumluca'da gerçekleştirilen böcek salım etkinliğine üst düzey katılım sağlandı. Programa; TAGEM

Genel Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Fatih Özdemir, Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Abdullah Ünlü, Teknik Müdür Yardımcısı Ali Öztop, Finike İlçe Tarım ve Orman Müdürü Hasan Ali Gültekin ve Kumluca İlçe Tarım ve Orman Müdürü İsa Akşit ile çok sayıda teknik personel katıldı.

BÖLGE TARIMI İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Narenciye ihracatında en büyük engellerden biri olan kimyasal ilaç kalıntısı sorunu, faydalı böcek kullanımıyla en aza indiriliyor. Kumluca ve Finike'de başlayan bu doğa dostu adımın, Alanya başta olmak üzere tüm Akdeniz havzasındaki tarımsal üretim pratiklerine örnek teşkil etmesi ve üreticiler tarafından yakından takip edilmesi bekleniyor. İhracat kalitesini artıran biyolojik mücadele çalışmalarının, önümüzdeki süreçte bölge genelinde yaygınlaştırılacağı duyuruldu.

Belediye yetkililerinin aktardığına göre, hem yerel halkın hem de bölgeye gelen turistlerin yoğun olarak kullandığı plajda çevre kirliliğinin önüne geçilmesi hedeflendi. Ekipler sahil boyunca detaylı bir atık toplama işlemi gerçekleştirerek alanın doğal görünümünü koruma altına aldı. Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte sahil şeridine yönelik ilginin en üst seviyeye çıkması beklenirken, erken müdahale ile kirlilik riski en aza indirildi.

SOYUNMA KABİNLERİ MODERNİZE EDİLDİ

Temizlik faaliyetlerine ek olarak, plajı ziyaret edenlerin temel ihtiyaçlarını karşılayan altyapı da elden geçirildi. Zaman içinde yıpranan ve eskiyen soyunma kabinleri sökülerek yerlerine estetik ve daha kullanışlı yeni kabinler yerleştirildi. Bu güncellemeyle sahilin konfor standartlarının artırılması sağlandı.

ÇAĞILI PLAJI NEDEN ÖNEMLİ?

Akdeniz sahil şeridinde kalabalıktan uzak, sakin atmosferiyle bilinen Çağılı Plajı, ekolojik dengenin korunması gereken hassas noktalardan biri olarak değerlendiriliyor. Sezon öncesi yapılan bu tür erken müdahaleler, artan insan sirkülasyonunun yaratabileceği kalıcı çevre tahribatını önlemede kritik bir rol oynuyor.

Finike Belediyesi'nden yapılan açıklamada, sahil bandındaki periyodik temizlik ve bakım işlemlerinin yaz ayları boyunca kesintisiz süreceği duyuruldu. Yetkililer ayrıca, ortak kullanım alanlarının temiz tutulması ve doğanın korunması konusunda vatandaşlardan yüksek hassasiyet beklediklerini ifade etti.

Yaklaşık bin dekarlık ruhsat alanının ilk aşamada dörtte birlik kısmında faaliyete geçmesi hedeflenen mermer ocağı, bölge sakinlerinin ve çevre aktivistlerinin tepkisine neden olmuştu. Antalya Valiliği'ne karşı açılan davada mahkeme heyeti, yöre halkının itirazlarını haklı bularak 'ÇED Olumlu' kararını ortadan kaldırdı.

KARAR SONRASI ÇEVRECİLERDEN AÇIKLAMA

Yargı sürecinin sonuçlanmasının ardından Toroslar ve Akdeniz Kıyıları Çevre Koruma Derneği (TORAÇDER) yazılı bir bildiri yayımladı. Açıklamaya göre, alınan iptal kararının sadece hukuki bir kazanım olmadığı, aynı zamanda Finike'nin doğasına, su kaynaklarına ve ortak değerlerine sahip çıkma mücadelesinin önemli bir adımı olduğu vurgulandı. Dernek yönetimi, dava sürecini yürüten Avukat Tuncay Koç ile destek veren tüm kurumlara ve vatandaşlara teşekkürlerini iletti.

ÇED İPTALİ SÜRECİ NASIL ETKİLEYECEK?

İdare mahkemesinin verdiği bu iptal kararı, söz konusu ruhsat sahasında planlanan madencilik faaliyetlerinin mevcut yasal şartlarda yürütülemeyeceği anlamına geliyor. Şirketin sahada fiili işlem yapabilmesi için ya hukuki itiraz yollarını kullanarak kararı bozdurması ya da yasal gereklilikleri sağlayarak sıfırdan yeni bir ÇED onay süreci başlatması gerekecek.

TORAÇDER tarafından yayımlanan bildirinin sonunda, Finike'nin dağlarının ve ormanlarının gelecek nesillere bir emanet olduğu hatırlatıldı. Dernek, bu ekolojik değerleri koruma kararlılığının süreceğini bildirerek kararın başta Boldağ köyü olmak üzere tüm yöre halkına hayırlı olmasını diledi.