Cuma Pazarı’na mola…

Alanya’nın Cuma Pazarı diye adlandırılan alanı değişime uğruyor. Yaklaşık 40 yıldan beri Cuma günleri, yiyecek ürünlerine dönük pazarın da kurulduğu bölgede Alanya belediyesi yeni yapılanmaya gidiyor. İki yıl süreceği bildirilen çok büyük bütçeli inşaat süresince de pazarın kurulmayacağı bildiriliyor.

Alanya’nın ilk pazar yerleri

Alanya’nın ilk idari yapısı Kuyularönü Meydanı’nda şekillenmiş. Dolayısıyla aynı bölgede ticaret de gelişmiş. Alanya kırsalında yaşayan vatandaşların yaptığı tarım ve hayvancılığa bağlı ürün pazarlaması, mal değiş tokuşu Kuyularönü bölgesi ve onun çevresinde oluşmuş.

1943 yılında hükümet konağının yanması, daha sonraki yıllarda şimdiki yerinde yeniden inşası ve yanına (eski) belediye binasının yapımıyla idari merkez yer değiştiriyor. Çarşıya yine aynı yıllarda yapılan beş bloklu dükkânlar ve deniz kenarına yapılan Ziraat Bankası ile ticaret o bölgeye, daha modern anlamda yapılmak üzere taşınıyor.

1960 sonrası blok eklenerek doğuya, Ziraat Bankası’nın önüne doğru uzatılan dükkânların bittiği boş alan kendiliğinden bir merkez oluşturuyor. Burada üstü kapalı halk pazarı kuruluyor. Ticari kaydı olmayan, küçük ölçekte tarım ya da hayvancılık yapan köylü, bir günlüğüne geldiği şehir merkezinde bu alanı kullanıyor. Özellikle doğu bölgesi köylüsünün ulaşımı için araçlar oradan kalkmaya başlıyor. Hatta bir ara Alanya’nın otogarı gibi hizmet veriyor.

Turizm gelince

Turizm yaygınca dillendirildiğinin aksine Alanya’ya 1980 sonrası değil, 1960’lı yılların sonlarında gelir. Çarşı merkezi turizmin ihtiyaçlarına göre şekillenmeye başlayınca 1970’li yıllarda çarşı içindeki köylü pazarı bu kez Eczacılar Caddesi’ne taşınır. O zamanlarda kaldırımı henüz inşa edilmiş sokak boyunca ürününü sergileyen köylü, birkaç yıl sonra şimdiki Cuma Pazarı diye isimlendirilen, hemen yanındaki alana yerleşir. Alan Fevziler, Hacıkuralar ve Sinanlar’dan kamulaştırılarak belediyeye kazandırılır. Bir rivayete göre kamulaştırma sırasında bölgenin pazar yeri olarak kullanılması şartı konulmuştur.

Cuma Pazarı’nın Alanya için önemi

Alanya’nın muhafazakâr yapısı gereği haftanın Cuma günü, şehir için hep önemli olagelmiştir. Şehirdeki hâkim tarikat yapısının yıllardır yerel yönetimlerde etkisinin sürmesiyle de, Cuma gününe özel bir önem yüklenmiştir. Böylece hem ticaret yapmak hem de dini vecibelerini görünür bir şekilde yerine getirmek isteyen köylü için Cuma ideal bir pazarlama günü olmuştur.

Cuma Pazarı hala Alanya’nın kalbi sayılan bir alanda yer alır. 1980, özellikle 1990 sonrası çarşı merkezinden turizm nedeniyle D-400 karayolunun kuzeyine göçe sürüklenen yerel esnaf daha farklı bir Alanya oluşturmuştur. Turizmin getirdiği modernite en azından yapısal olarak bu alanda var olmadığı için, Cuma günleri kurulan pazar nedeniyle köylerinden gelen pazarcı kendisini çok rahat hisseder.

Diğer yandan, son yıllarda hem şehirdeki yerleşik yabancılar hem de konuklar tarafından Cuma Pazarı en çok ziyaret edilen yerlerden biri haline gelmiştir. Yerleşik yabancı taze ürünü bulabilme adına, konuk turist ise bir turizm çekiciliği olarak yani modern sayılacak bir şehirde yöresel giysisi ile gelen köylüyü ve ürününü tanıma adına Cuma Pazarı’nı ziyaret eder.

Siyasi kullanımda Cuma Pazarı

Cuma Pazarı Alanya’da siyasete soyunan her kişi ve kurumun en çok uğradığı alandır. Geçmişten gelen ve hala sürmekte olan bir gelenekle, Alanya siyasetçisi ve kurum adayı Cuma Pazarı’nda halkla buluşma gösterisi yapar. Bu bir gösteridir çünkü siyasetçi halkın nabzını yoklamaktan ziyade Alanya deyimi ile burada “halkın önünden geçer!”.

Oysa büyük olasılıkla, 2 bin yıl öncesi Roma uygarlığının agorası yani hem alışveriş merkezi hem de halkın özgürce tartıştığı bir alan olan Cuma Pazarı’nda işler böyle yürümemiş olmalıdır!

Bir rant merkezi olarak Cuma Pazarı

Cuma pazarı diye adlandırılan alana şimdi içinde otopark da bulunan çok amaçlı bir merkez inşa ediliyor. Böylece bu alan bir çekim merkezi yani rant alanı haline getiriliyor. Bilindiği gibi modern şehirler Çevre Ulaşım Planı denilen çok ciddi bir planlama ile şekillendiriliyor. Akademik ölçümler, değerlendirmeler ve halkın bizatihi kendisinin görüşünün alınmasıyla gerçekleştirilen çalışmalar ortaya çıkıyor. Şehrin ulaşım modeli ve buna bağlı yerleşim ve ticaret alanları belirleniyor. Şehir merkezi bu tür planlamalarla değerleniyor.

Bunun yanında, Alanya’nın görünür en büyük sorunlarından birisi olan araç otoparkı üretimi acil çözüm bekliyor. Umarız, barındıracağı araç sayısı henüz netleşmemiş olan yeni otopark alanı, bu konuda çözüm olacaktır. Aksi halde, her seçim döneminde olduğu gibi yeni yapbozlar gelecektir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Feyzi Açıkalın - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.

06

Kaldırım yayanındır - Yeni yerinde ev kadını el emeğine de umarım yer verilir.....Üniversite öğrencileri , yaşlılar, ev hanımları yaptıklarını getirip satabilsin.....Temiz, kuru, tozsuz topraksız bir yer verilsin, suyu , tuvaleti hijyenik, kurallı tesis edilsin.....

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 15 Ekim 10:13
05

Dur Bi Düşün - Keşke bu kararı verirken bölgedeki yerleşik halkı ve ekmek parası için gecenin bir vakti yatağından kalkıp gelen pazarcıyı da düşünerek yakın bölgede daha küçük de olsa geçici bir pazar alanı kursaydınız. Alanya yönetiminin en büyük sıkıntısı bu; bencilce projeler. Emin olun başka bir il ya da ilçede olsa halk mağdur olmasın diye geçici bir alan oluşturulur pazar için. Sanki 2 hafta sürecek gibi ne kadar da rahat verilmiş bir karar. Yaşlısı var, hastası var. Kalkıp bu insanlara pazar pazarına gidin bize ne dercesine kararlar verirseniz seçim zamanı yaşlı ziyaretleriniz bana samimi gelmez.

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 14 Ekim 13:19
04

Süleyman_dir - dolmuş durakları kalkınca

zaten bu bölge zayıflamıştı

bi halk pazarı canlılık veriyordu

şimdi Cuma pazarını da kaldırınca

geriye tüy dikmek kalıyor

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 08 Ekim 18:02
03

Kerem - Dukkan-avm olmasi son derece yanlis. Yesil alan ve otopark olarak duzenlenmeli. Ayrica maalesef simdiki pazarcilar halden alip, kar koyarak satiyorlar. Eskiden sizin de yazinizda belirttiginiz gibi koyluler sadece kendi yetistirdikleri urunleri satarlardi. Is tamamen ticarete döndü. Pazar gercek amacini yitirdi.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ekim 08:58
02

Dubidakka - Alanya ile özdeşleşmiş olan cuma pazarı artık tarih oluyor. Hiç bir vizyonu olmayan bu dönemin söz sahipleri yine büyük bir hataya imza atıyor. Tıpkı yeni belediyenin yeri gibi tıpkı yeni stadın yeri gibi tıpkı yeni hastanenin yeri gibi hata üstüne hata yapıyorlar ve Alanya da hiç bir aklı selim insan da " Ayen napan sen hele bi Dur " diyemiyor maalesef.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 08 Ekim 01:07
01

Alanyalı - Fevzi abicim şu soru bütün kamuoyunun merak ettiği bir durum neden daha önce yapılmadı ya da yapılamadı?Ne kadar tutarlı bir proje?Bu projenin finansmanı nasıl sağlanıyor?Buradaki esnafın ya da köylünün mağduriyeti nasıl giderilecek?proje hangi kısımlardan oluşuyor?Katlı pazar,Tiyatro,Sinema,düğün salonu,oto yıkamalı otopark mevcut mu?Burada emek çekmiş pazar esnafı ne kadar düşünüldü?yoksa bu bir rant mücadelesi mi?Bunun için mi bu zamana kadar yapılamadı?Siz bir gazetecisiniz bizleri naçizane aydınlatırsanız sevinirim...NOKTA

Yanıtla . 3Beğen . 0Beğenme 07 Ekim 23:57


Anket ALANYA CUMA PAZARI'NIN TAŞINMASI HAKKINDA NE DÜŞÜNÜYORSUNUZ?