4a/SSK’lı olmak nedir? 4a/SSK emeklilik şartları nedir? 4a/SSK emekli maaşı nasıl hesaplanır?

Geçtiğimiz günlerde ulusal bir TV kanalında katılmış olduğum programın konusu “4a/SSK’lı olmak nedir? 4a/SSK emeklilik şartları nedir? 4a/SSK emekli maaşı nasıl hesaplanıyor?”başlıklarıydı.

Konuşmamızın özetini sizler için toparladım.

1) 4a’lı olmak nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4. Maddesinin a) fıkrasında bahsedildiği üzere, kamu kurumları haricinde özel ve özerk işyerlerinde hizmet akdine bağlı çalışanlara biz ilgili kanunun tanım kısmından dolayı 4a’lı çalışan diyoruz.

2) 4a’lıların emekliliği nasıl olur?

4a’lıların emekliliği üç ölçüte bağlı. Bunlar,

- Sigortalılık prim gün sayısı

- Sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren geçmesi gereken minimum yıl sayısı

- Yaş

Şartlarıdır.

Örneğin, 01.01.1980 doğumlu ve 01.03.1999 işe giriş tarihli erkek bir sigortalı için, emeklilik şartları 25 YIL, 58 YAŞ ve 5975 prim günüdür. Yani kişinin emekli olabilmesi için;

- Sigortalı çalışmaya başladığı tarih olan 01.03.1999 tarihi üzerinden 25 YIL geçmesi,

- 58 yaşını doldurması

Ve

- 5975 sigortalılık prim gününü doldurmuş olması ( ki örneğimizde 5975 prim gün sayısının düzenli ödenerek tüketildiğini varsayalım )

Gerekmektedir. Bu üç şartın da sağlanmış olması gerektiğinden emeklilik tarihi bu örnek kişi için 01.01.2039 tarihidir.

Az önce örneğimizi açıklarken prim gün sayısının düzenli ödenerek tüketildiğini var saymıştık. Şimdi bunun bu şekilde olmadığını varsayalım yani 5975 günün 01.01.2039 tarihine kadar tüketilemediğini düşünelim. O zaman, 5975 gün ne zaman tamamlanırsa o zaman emekli olunacaktır. Ya da sigortalı yaştan emekli olmaya yönlendirilecektir ki,

Bu örnek sigortalı için; yaştan emeklilik şartı 15 YIL, 60 YAŞ ve 3600 prim günüdür. Yani sigortalının;

- Sigortalı çalışmaya başladığı tarih olan 01.03.1999 tarihi üzerinden 15 YIL geçmesi,

- 60 yaşını doldurması

Ve

-3600 sigortalılık prim gününü doldurmuş olması

Şartlarını sağlamasıyla YAŞTAN EMEKLİLİK STATÜSÜ’ne yönlendirilmesi ile kişi emekli sayılabilecektir. Tabi bahsini ettiğimiz YAŞTAN EMEKLİLİK STATÜSÜ’ndeemekli maaşı daha öncesinde bahsini ettiğimiz NORMAL EMEKLİLİK STATÜSÜ’ne göre nispeten daha az olacaktır.

3) Emekli maaşlarına değinmişken emekli maaşları nasıl hesaplanıyor?

Soru gelmişken emekli maaşlarının kişi özelinde farklı ölçütlerle hesaplandığını belirtmekte fayda var.

Emekli maaşı hesabının sabit ve basit formülizasyonu olmamakla birlikte, kabaca,

Emekli maaşı = Ortalama Aylık Kazanç * Aylık Bağlama Oranı

Denklemini kullanabiliriz

4) Biraz daha detaylandırabilir misiniz?

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren bir değişiklik var. Sosyal Güvenlik Kurumu kapsamında sigorta statülerinin aynı çatı altında olması sağlanmıştır. Bu tarihte gerçekleşen değişikliklerden birisi de AYLIK BAĞLANMA ORANLARI (ABO) ile ilgili…

Emekli maaşı biraz evvel kabacabelirtmiş olduğumuz aylık formülüne konu prim gün sayısı ve primlerin 3 farklı dönemde kısıt hesaplarının oluşturulması ile yapılmaktadır.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik ile ortaya çıkmış 3 farklı dönemden kastımız ise;

2000 yılına kadar
Ocak 2000 ile Ekim 2008 arası
Ekim 2008 sonrası
Farklı olarak aylık bağlama oranlarında hesaplanarak emekli aylıkları yani emekli maaşları son halini almaktadır.

5)Bütün dönemler aynı şekilde mi hesaplanıyor?

Maalesef ki hayır. Az evvel belirttiğimiz ve

2000 yılına kadar
Ocak 2000 ile Ekim 2008 arası
Ekim 2008 sonrası
Ayrıştırdığımız dönemler içinde en avantajlısı 2000 yılına kadar olan dönemdir.

2000 yılına kadar aylık bağlama oranı doldurulan ilk 5000 prim hizmet gün sayısı için %60 ve bu 5000’in üzerindeki her 240 gün için ise fazladan %1 oranında aylık bağlama oranı üzerinden hesaplama yapılmaktaydı.

Örneğin; toplam prim günü 7400 prim hizmet günü bulunan sigortalının emekli aylığı hesaplanırken 2000 yılı öncesi aylık bağlama oranı kabaca 70% civarında gerçekleşiyor

6) Bahsi geçen diğer dönemlerde farklılaşan nokta burası mı?

Evet aynen öyle…  01.2000 ile 01.10.2008 arası dönemiçin  yukarıda da değindiğimiz aylık bağlama oranı bu dönem için bu defa 5000 gün değil de ilk 3600 günlük sigortalılık prim hizmeti için hesaplanıyor. İlk 3600 günün her 360 gününe %3,5 yani %35 AYLIK BAĞLAMA ORANI oluyor.Bundan sonraki her 360 güne ise %2 ve son olarak eğer siz prim hizmet gün sayınızı oldukça fazla bir şekilde 9000 günün üzerine çıkarabildi iseniz bu 9000 günün üzerindeki her 360 güne %1,5 oran eklenerek aylık bağlama oranınız belirlenecek.

Az önceki örneğimize göre toplam prim günü 7400 gün için bu dönemde aylık bağlama oranı kabaca 55% oluyor

01/10/2008 sonrası dönem için ise aylık bağlama oranı daha da düşerek taban rakam ölçütü ortadan kaldırıldı ve her 360 günlük prim hizmetinizde %2’lik bir aylık bağlama oranı hesaplanıyor

Yine az önceki örneğimize geri dönersek; toplam prim günü 7400 prim günü için bu dönemde aylık

7) Maaş hesabında etkili başka kriterler var mı?

Tabi ki…

Yaş, cinsiyet, bakmakla yükümlü olduğu kişinin olup olmadığı, sigorta primlerinin hangi tutarla yatırıldığı gibi kriterler bulunmakta...

Sigorta primlerinin hangi tutarla yatırıldığı konusunu da biraz açmak gerektiğini düşünüyorum. Bilindiği gibi sigorta primine esas kazanç miktarı dönemin asgari ücreti ile tavan ücret arasında değişmektedir. Tavan ücrete ne kadar yakınsanız emekli maaşınızda da büyük etki göreceğinizi söylemekte fayda var.

8) Basit bir özet yapmak gerekirse…

3600 günden emekli oldum. Komşum da 3600 günden emekli olmuş benden fazla maaş alıyor sorusuyla karşı karşıya kalmış birçok meslektaşımız ve üstadımız muhakkak vardır.  Sohbetimiz esnasında cevabın bir çok farklı kritere tabi olduğunu anlatmaya çalıştım.Hepimizin de anlamış olduğu gibi, tabi olunan 3600 gün bu bahsettiğimiz 3 farklı dönemin hangisinde gerçekleşti?

Bu soruya cevap bulmak gerekiyor. Eğer ki, anlattıklarımızı bir tanıdığınız, bir yakınınız ile emekli maaşının tamamen aynı şartlarda tesis edildiğini düşünüyorsanız ama emekli maaşınızın tanıdığınızın maaşına göre az olduğunu biliyorsanız emin olun ki hesapta farklılık yaratabilecek bir çok değişken söz konusudur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hakan Saçan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Başkan Yücel'in 7 yıldaki performansını nasıl buluyorsunuz?