Duyu bütünleme tedavisi hakkında

Duyular, sinir sistemini besleyen besinlerdir. Bütün duyu organları düzenli olarak beyne bilgi aktarırlar. Beyin duyusal bilgileri duruma ve ortama uygun davranış, hareket veya cevap açığa çıkarmak için kullanır. Duyu bütünlemesi günlük hayatta kullanılmak üzere vücudumuzdan ve dış dünyadan gelen bilginin merkezi sinir sistemindeki nörolojik organizasyonu işlemidir. Merkezi sinir sistemi ise sayısız nörondan, omurilik ve beyinden oluşmaktadır. Merkezi sinir sisteminin temel görevi duyularımızı birleştirmektir. Sinir sisteminin yüzde 80’inden fazlası duyusal girdiyi işleme ve organize etme görevindedir. Bu yüzden beynimiz bir duyusal işleme makinesi olarak da tanımlanabilmektedir.
Duyusal bilgiler, nehirlerin denize aktığı gibi beyne akarlar. Sayılmayacak kadar çok duyusal bilgi her an beynimize giriş yapar. Nörolojik sistemin iyi bir şekilde gelişebilmesi için devamlılığı olan birçok duyusal varyasyonlara ihtiyacı vardır. İnsanın verimli bir şekilde hareket etmesi, öğrenmesi ve davranması için beyin duyuları organize etmelidir. Beyin duyuları bir trafik polisinin trafiği düzene soktuğu gibi düzene sokar. Duyular iyi organize olduğunda, beyin bu duyuları algı, davranış ve öğrenme için kullanabilir. Duyuların girişi düzensiz olduğunda hayat tam anlamıyla sıkışık bir trafiğe benzer.

Duyularımızdan bazıları şu şekildedir:
- Görme
- İşitme
- Tatma
- Koklama
- Dokunma
- Pozisyon ve hareket
- Yer çekimi, baş hareketleri ve denge

Bir motor aktiviteyi planlamak ve açığa çıkarmak için bu duyuların birlikte çalışması gerekmektedir. Yani duyuların bir bütün olması gerekmektedir. Örneğin; çay içmek için, elimizin çay bardağına olan uzaklığını görme duyumuzla algılarız. Denge sistemi bardağa uzanırken vücudumuzu duruma göre pozisyonlamamızı sağlar. Hareket sistemi elimizin bardağa doğru uygun hız, pozisyonda gitmesini sağlar. Dokunma duyusu bize bardağın sıcaklık -sertlik gibi durumlarını algılamamızı sağlar. Bardak masadan kalkıp elimizde olduğu zaman da duyduğumuz ses işitme duyumuzla algılanır. Tat duyumuz içtiğimiz çay hakkında bize bilgi verir. Tüm bu olgular duyu bütünlemesi ve bunun sonucunda ortaya çıkan motor aktivitenin ta kendisidir.Duyu bütünleme bozukluğu olan çocuklar, duysal algılarda zafiyet yaşadıkları için motor planlama ve aktiviteleri normal olarak açığa çıkarmada zorluk yaşarlar. Duyu bütünleme problemi çocuklarda erken dönemde sürekli ağlama, emme problemi, dokunmada hassasiyet, motor gerilik, konuşmakta gecikme, sürekli düşme, bozuk yürüme, bazı oyuncaklarla nasıl oynanacağını bilememe, yaşıtlarına göre beceriksiz davranışlar, seslere aşırı veya az duyarlılık diye sıralanabilir. Diğer belirtiler ise; hiperaktivite, dikkat dağınıklığı, davranış problemleri, koordinasyon problemleri, okulda organize olamayan ve ödevlerini yapamayan, başarısızlık gösteren çocuklar duyu bütünleme problemi açısından değerlendirilmelidir.
Profesyonel değerlendirmenin verileri sonucunda, saklı bir duyu bütünleme problemi varsa tespit edilir, ya da duyu bütünleme stratejilerinin faydalı olup olmayacağı belirlenir. Tedavi, çocuğun kendi aktivitelerini planlamasını sağlayan, duysal deneyimlerin temellerini dokunma ve hareket ile inşa eden, oyun içeren, çocuk merkezli bir yöntemdir. Duyu bütünleme tedavisini uygulamak için özel materyaller ile özel hazırlanmış ortamlar oluşturulur. Bu ortamlarda çocuğun vücut hareketlerini deneyimlemesi, bazı duyuları normalleştirmesi ve aktiviteleri planlaması için fırsat tanınır. Çocuğun oyun sırasında duyusal bilgileri organize etmesi, daha büyük riskler alması ve daha iyi beceriler üretmesi sağlanır. Bütün bunların ışığında evde sallanma, tırmanma vb. aktivitelere devam etmek faydalı olacaktır.
Bazı çocuklar gün boyu bütün enerjilerini denge, yerçekimine karşı kendini pozisyonlama, göz kontrolü ve bir sonraki adımı düşünmek için harcarlar. Bu da onların dikkatini toparlamaları, odalarını ve çevrelerini düzene sokmalarında zorluk yaşamalarına sebep olur. Duyu bütünleme birçok şeyi yapmayı kolaylaştırır. Böylece çocukların otomatik gerçekleşen hareketleri (oturmak, kalkmak, kalemi almak…) için ekstra bir efor ve dikkat harcamalarına gerek kalmaz. Çocuğun dikkatini çevresine ve olaylara vermesini sağlar. Ayrıca derslerine ve oyuna yoğunlaşmasını kolaylaştırır. İyi bir duyu bütünlemeye sahip çocuk kendi vücudunda ve çevresinde onu etkileyen duysal faktörlerle uğraşmaz (otomatik gerçekleşir). Bu da onun dikkatini toparlamasını sağlar. Bazı çocuklar çok güzel okuyabilir ama elbisesini düğümlemek ya da topu tutmakta zorluk yaşayabilir. Bu da onların yaşıtlarından uzaklaştırır. Böylece fiziksel problem, sosyal problemlere de neden olmuş olur.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Erkan Demiral - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Normalleşme süreci rehavete mi neden oldu?