Turizm çalışanları dikkat!

Koronavirüs, askı personeli ve hakları, Kısa Çalışma Ödeneği ve İşsizlik Ödeneği…
Bu yazıyı yazarken genel uygulamanın baz alındığını ve yazının bu doğrultuda ilerleyeceğini belirtmekte fayda vardır.
Sıklıkla karşılaştığımız Askı Personeli nedir?
Turizm çalışanları, “belirli” ve ya “belirsiz” iş sözleşmelerine tabi bir şekilde çalışma faaliyetlerini sürdürmektedir. Büyük bir çoğunluğu da sezonluk (turizm sezonunun yoğun olduğu dönem) olarak çalışmaktadır ve işletmeler de sezon dışı zamanlar için iş sözleşmelerini askı olarak bilinen dondurma sürecine alır.
Askıya alınma söz konusu olduğunda bir nevi ücretsiz izin durumu ortaya çıkmaktadır. Yani çalışanın iş borcunu ödemek ile ilgili bir yükümlülüğü ve işverenin de ücret ödemek gibi bir yükümlülüğü ortadan kalkmaktadır. İş sözleşmesi feshedilmediği için oluşan çalışan personel modeline askı personeli diyebiliriz.
Askı Sürecinde İşçiye Ücret Ödemesi Yapılabilir mi?
Bu sorunun cevabındaki tek etken iş sözleşmesidir. İş sözleşmeleriyle, işçiye ücret ödeme kararlaştırılabilir. Ayrıca işçinin korunması ilkesiyle birlikte İş Kanunu’muzda;
• Zorlayıcı nedenlerle iş sözleşmesinin askıya alınması halinde işçilere bir hafta süreyle yarım ücret ödenmesi
• Aylık maktu ücretli işçilere hasta, izinli veya sair nedenlerle mazeretli oldukları hallerde dahi ücretleri tam olarak ödenmesi
hükme bağlanmıştır. Akla ilk gelen soru “Koronavirüsün etkili olduğu süreçte askı personeline ücret ödenmesi hususunda hukuki bir zorlayıcılık ortaya konulabilir mi?
Cevabı fikrimce olumsuzdur. Çünkü personelin askıya alındığı tarih itibariyle mevcut şartların koronavirüs ile ilgili olmaması ve karşılıklı muvafakat ile statü ortaya konulması bu cevabın sebepleridir.
Koronavirüs Sebebiyle Askı Süresinin Bitişinin Dolayısıyla İşe Başlama Tarihinin Gecikmesi Halinde İşçinin Hakları
Öncelikle, güncel durum kaynaklı turizm sezonunun başlangıcının iyimser bir gözlemle temmuz ayından önce başlamayacağını söylemek yanlış olmayacaktır. Askı personelinin işe başlamak için genel olarak beklediği tarih nisan ayı idi. Aradaki fark üç ay… Hayat idame ettirmek için çalışmak ve dolaylı olarak ücret almak öncelikli şart…
Askı personelinin bu konudaki hakları nelerdir?
Askı Personeli İşsizlik Ödeneğine Başvurabilir mi? Şartı nedir?
“Başvurabilir mi?” sorusunun cevabı genel itibariyle EVET. Tek istisna çalışanın tabi olduğu iş sözleşmesinin belirli süreli olması ve çalıştığı yerde bir sezon çalışmış olması… Yani iş sözleşmesinin önemi büyük…
İşsizlik Ödeneği almanın “şartı” ise işveren tarafından çalışana çıkışının verilmesi (burada bahsedilen mevsimlik çıkış değil) ve çıkışının verildiği tarihten sonraki ilk otuz gün içinde başka bir işe yerleşmiş olmamasıdır. Çıkış verilmediği ama askı süresinin belirtilen tarihte bitirilmediği durumda ne olacağı hususundaki açıklama aşağıda son sorunun içinde görülebilecektir.
Askı Personeli İçin Kısa Çalışma Ödeneği’ne Başvurulabilir mi?
İşverence yapılan bu başvuru türü için, bu sorunun da iki cevabı mevcuttur.
Birincisi; askı personeli işe başlamadığı sürece, sorunun cevabı HAYIR’dır
İkincisi; askı personeli işe başladıktan sonra ise sorunun cevabı EVET’tir.
Askı Personeli Kıdem Tazminatı alabilir mi?
Net çalışma süresi bazında değerlendirildikten sonra kıdem tazminatı ile ilgili süre şartları sağlandığı sürece alabilir
Kıdem tazminatı hakkında ise yine sözleşme ve süresi önem kazanmaktadır. Eğer tek sezonluk bir sözleşme yapıldıysa bir yıl dolmadığı için tazminat hakkı doğmamaktadır. Ancak sözleşmeler yenilendiği için ya da askıya alındığı için toplam çalışmaya bakmak gerekmektedir. Bu kez net çalışma süresi bir yılı geçtiği için tazminat hakkı doğmaktadır. Dikkat, sözleşmenin askıya alındığı dönemler bu süreden sayılmıyor.
Askı Personelinin İşe Dönüşü Koronavirüs Kaynaklı Taahhüt Edilen Tarihte Olmazsa?
Personel eğer taahhüt edilen tarihte işverence geri alınmazsa, iş akdinin işverence sona erdirilmiş olduğu kabul edilir. Bu durum çalışana; kıdem tazminatı isteme, işe iade davası açabilme, işsizlik sigortasına başvurabilme … vb. haklar verir
En nihayetinde konu üzerinde irdelemelerin ardından gelinen nokta, tüm dünyayı sarsan bu denli mücbir sebebe özel bir yeni yaklaşımın otorite tarafından ortaya konulması ve bu karmaşayı ortadan kaldırmasıdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hakan Saçan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket Normalleşme süreci rehavete mi neden oldu?