Meme kanseri ve farkındalık

MEME

kanseri, memenin süt bezlerindeki veya kanallarındaki hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasıyla meydana gelen tümöral oluşumdur.

Meme kanseri kadınlarda görülen kanser tipleri arasında birinci sırada yer almaktadır. Hayat boyu her 8 kadından birinin kansere yakalanma riski vardır.

Genetik yapıda çeşitli faktörlerin ve normal yaşlanmanın etkisiyle ortaya çıkan bozukluklar kansere neden olur. Meme kanserlerinin sadece %7-9’luk bir kısmı ailesel geçişlidir. Özellikle anne tarafında genç yaşta meme kanseri ve erkek meme kanseri görülmesi ailesel bir geçişe işaret edebilir.

RİSK FAKTÖRLERİ

- Kadın cinsiyet ve yaşlanma meme kanseri için en önemli risk faktörleridir. Erkeklerde görülme oranı %1’den daha azdır.

- Anne tarafından özellikle anne, teyze, anneanne, kızı gibi 1. derece akrabalarda meme kanseri gelişme riski artmaktadır. Bunun yanında bir kadının bir memesinde daha önce kanser gelişmiş olması, ileride diğer memesinde de kanser gelişme riskini arttırmaktadır.

- 30 yaşından sonra ilk doğumunu yapanlarda, 18 yaş öncesinde ilk doğumunu yapanlara göre risk artmaktadır. Hamilelik döneminde östrojen hormonunun daha düşük seviyelerde olması bu koruyucu etkinin ortaya çıkmasını sağlamaktadır.

- 12 yaşından önce regl olan veya 55 yaş gibi geç yaşlarda menopoza giren bayanlarda yaşam boyu daha uzun süre östrojen hormonuna maruz kalacaklarından dolayı risk artmaktadır.

- En az bir yıl süreyle emzirmenin koruyucu etkisinin olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur.

- Menopoz sonrası hormon tedavisi menopoza bağlı şikayetlerin ortadan kaldırılması veya azaltılması amacıyla kullanılırlar. Bu ilaçlar vücudun üretimini kestiği östrojen ve progesteron hormonlarını içermektedir. Bu ilaçları 5 yıl ve daha uzun süre kullanan menopoz sonrası dönem kadınlarda meme kanseri riski artar.

- Doğum kontrol haplarının da uzun süre kullanımı meme kanseri gelişim riskini arttırmaktadır.

- Kalıtsal meme kanseri genleri taşıyan bayanlarda, kalıtsal meme kanseri gelişme riski artmaktadır.

- Göğüs bölgesine radyoterapi öyküsü olması, yağ bakımından zengin beslenme ve kilo alma, alkol kullanımı, sigara içiciliği de meme kanseri riskini arttırmaktadır.

BULGULAR

- Memede veya koltuk altında ele gelen kitle

- Meme başından akıntı, içe doğru çekilme, çökme veya şekil bozukluğu

- Meme cildinde yara veya kızarıklık, şişlik ve içe doğru çekintiler olması (portakal kabuğu görünümü)

- Memede büyüme, şekil bozukluğu veya asimetri

Eğer kanser hücreleri uzak organlara yayılım yapmışsa bu belirtiler görülmeyebilir.

TANI

Erken evredeki meme kanseri diğer kanser çeşitlerinde olduğu gibi ileri dönemlere gelene kadar belirgin bir belirti vermeyebilir.

Erken teşhiste en önemli faktör, kişinin bu konuda bilinçlendirilmesidir. Meme kanserine erken evrede tanı konması, tedavinin başarıya ulaşma ve hayatta kalma şansını arttırır.

Erken tanı için üç temel yöntem uygulanabilir:

- Evde kendi kendine yapılan meme muayeneleri

- Hekim tarafından yılda bir yapılan meme muayeneleri

- Mamografi

Kadınların 20 yaşından sonraki dönemde regle başlangıcından sonraki 7-10. günlerde, menopoz sonrası dönemde ise her ayın aynı gününde memelerini kendi kendilerine muayene etmeleri gereklidir. 20 yaşından sonra 2 yılda bir, 40 yaşından sonra yılda bir kez hekim tarafından meme muayenesi yapılmalıdır. Bu şekilde erken tanı ile meme kanserine bağlı ölümlerde %30 oranında azalma sağlanabilmiştir. Kendi kendine meme muayenesinde, kadının erken yaşlardan başlayarak kendi normal meme dokusunu tanıması ve herhangi bir değişikliği erkenden fark ederek sağlık kuruluşuna başvurması amaçlanır.

Meme kanserli olguların yaklaşık yarısı 40-50 yaş aralığında görülmektedir. Ülkemizde meme kanseri taramaları 40-70 yaş aralığında uygulanmaktadır.

Ultrasonografi ve 40 yaşın üstündeki bayanlarda mamografi meme kanseri tanısında altın standarttır. Eğer aile öyküsü ya da kalıtımsal meme kanseri gen taşıyıcılık öyküsü varsa mamografi daha erken yaşlarda(36) tercih edilebilir. Ayrıca tespit edilen görüntüye göre Manyetik Rezonans Görüntüleme gibi ek görüntüleme yöntemleri de yapılabilir.

TEDAVİ

Eğer tümör erken evrede yakalandıysa ilk olarak cerrahi tedavi tercih edilir. Cerrahi yöntemde meme tümörü, etrafında hastalıksız doku kalacak şekilde meme dokusundan çıkartılır ya da meme tümüyle alınır. Ayrıca koltukaltına tümörün yayılıp yayılmadığını anlamak için özel yöntemlerle lenf bezi taraması yapılarak gereğinde bazı lenf bezleri de çıkartılır. Yapılan cerrahi girişimle hastalığın evresi belirlenerek, hangi ek tedavilerin gerekli olduğu (ışın, hormon, kemoterapi) saptanır. Günümüz meme cerrahisinde onkoplastik cerrahi yöntemleri ile memenin rekonstruksiyonu da sağlanabilmektedir.

Bayanların her regle bitiminde kendi meme muayenelerini yapması, 40 yaş ve üzeri bayanlarda tarama programlarının artması meme kanserinin erken dönemde saptanmasında önemli rol oynamaktadır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hasan Çalış - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Bugün son iki aday kalsa Erdoğan'ı mı Yavaş'ı mı seçersiniz?