Havayolu şirketlerinin karlılığı artmaya devam ediyor…

Dünya havayolu trafiğinin %83’ünü gerçekleştirmekte olan 260 havayolu şirketinin üye olduğu Uluslararası Hava Taşıyıcılar Birliği (IATA) tarafından 2015 Haziran Ayında yapılan ve Temmuz-Ağustos Aylarında yinelenen değerlendirmelere göre havayolu şirketlerinin küresel ekonomiye olan katkısı hızla artmaya devam ediyor.

IATA yaptığı açıklamalar ile son yirmi yılda sefer merkez sayısının 8.000’den 16.000’e, yani iki katına çıktığını ve bu bağlamda yeni uçuş hatlarının sağladığı ulaşım kolaylığı ile daha geniş ekonomik gelişme imkânı yaratıldığını belirtiyor. IATA, ayni şekilde yaratılan ticaret hacmi ve turist harcamalarının da iki katına çıktığına dikkat çekiyor. 2000’li yılların başında turist harcamaları 300 milyar dolar civarında iken 2010 yılı sonrasında yaşanmaya başlanan hızlı artış ile bu harcamalar günümüzde 650 milyar doları aşmış durumda. Havayolu ile taşınan kargo değeri de iki katına çıkarak 6 trilyon dolara ulaştı. Bu dünya toplam ticaret hacminin %35’ine karşılık geliyor (1).

IATA’nın dikkat çektiği diğer hususlar da aşağıdaki şekilde;

-Dünya ticaret hacmi büyüme hızı 2011 yılından beri – güçlü bir artış eğilimi göstermese de - %5’ler seviyesinde artmaya devam ediyor. Sürekli gündemde olan ekonomik krizler ileriye yönelik tahminler için belirsizlik yaratıyor. Havayolu taşımacılığı ise neredeyse kalıcı bir artış yakalamış durumda. Yolcu taşımacılığı 2010 yılından beri yıllık %5’in üzerinde artıyor. Kargo taşımacılığı da – uzun yılların durağanlığı sonrasında - 2014 yılında %5 artış seviyesini yakaladı.

-Havayolu şirketleri, yolcu ve kargo taşımacılığındaki artışın önümüzdeki 12 ay içinde bu süreceğine kesin gözüyle bakıyor. Uçak başına yolcu sayısındaki (load factor) artışın da sürmesi bekleniyor. Yüksek uçak doluluk oranları karlılığı artırıyor.

-Yolcu taşımacılığında Asya pazarı gücünü koruyor. Hindistan ve Çin’deki hızlı artış oranları devam ediyor. Avrupa’daki artış da dikkat çekici. Brezilya ve Rusya yaşadıkları ekonomik krizler bağlamında durağanlık yaşıyor.

-Yaşanan ekonomik krizler sonucunda 2001-2005 döneminde zarar eden, 2006 ve 2007’de kar eden ancak sonrasında tekrar zarar eden havayolları, 2010 yılından sonra yakaladıkları karlılıklarını korumaya devam ediyor. 2015 yılının karlılık açısından önceki yıllara göre – toplamda 30 milyar doların üzerinde gerçekleşerek - çok daha iyi sonuçlanması bekleniyor. Karlılıkta ABD havayolu şirketleri ön planda. Bunu Avrupa ve Asya havayolu şirketleri izliyor.

-Ancak karlılık oranı diğer sektörlere göre oldukça düşük olan havayolu taşımacılığında yolcu başına sağlanan kar hala 8,3 dolar civarında. IATA, Apple’ın iPhone, iPad ve Mac satışlarında ürün başına 117 dolar kar ettiğine dikkat çekiyor.

-2002-2006 yılları arasında 2 milyona gerileyen havayolu şirketlerinde çalışan personel sayısı 2008 yılından itibaren hızlı bir artış ile günümüzde 2,5 milyona yükseldi. Havayolu ulaşımının bütününü oluşturan havacılık endüstrisi çalışanı sayısı da 60 milyona yaklaştı.

-2008 yılında 140 dolara yaklaşan, 2009’da 40 dolara kadar düşen, 2010-2014 yıllarında 120 dolar seviyelerinde seyreden yakıt (brent/varil) fiyatlarının 2015 yılında 50-60 dolara inmesi, havayollarına önemli bir kazanç sağmaya devam ediyor. Ancak ABD dolarının diğer para birimleri karşısındaki değer artışı, bu kazancı %20 seviyesinde azaltıyor.

IATA tarafından yapılan bütün bu olumlu açıklamalara rağmen 2014 yılında %6,9 artış gösteren toplam ücretli yolcu km. (ücret karşılığı taşınan yolcu x uçulan km.), 2015 yılının ilk 6 aylık döneminde 2014 yılının ayni dönemine göre %5,7 artış gösterdi, uçak yolcu doluluk oranı da %81,3’den %81,1’e düştü. Asya bölgesi, uluslararası ve iç hatlardaki artışta liderliğini korumaya devam ediyor (2). Kargo taşımacılığında da %0,6’lık bir artış azalması yaşandı (3). Bu durum bize havayolu yolcu ve kargo taşımacılığının gelişimine yönelik orta ve uzun dönem için güvenirliliği yüksek tahminler yapmanın ne kadar zor olduğunu gösteriyor.

Gelişmelere Türkiye açısından bakıldığında da benzer bir durum söz konusu. 2014 yılında iç hatlarda %12,2 ve dış hatlarda %9,6 olan taşınan yolcu sayısı artışları, 2015’in ilk 8 ayında 2014’ün ayni dönemine göre iç hatlarda %13, dış hatlarda ise sadece %4,3 olarak gerçekleşti (4). İç hatlardaki artış oranı memnuniyet verici olmakla birlikte dış hat yolcu sayısı artış oranının %9,6’dan %4,3’e düşmesi - bu artış oranı dünya ortalamasının da altında kaldığından – dikkat edilmesi gereken olumsuz bir gelişme olarak görülmeli. Özellikle turizm havalimanlarımız olan Antalya, Muğla Dalaman ve Milas-Bodrum Havalimanlarındaki dış hat yolcu kaybı maalesef devam ediyor.

Haftaya görüşmek üzere, sağlıcakla kalın..

Kaynaklar;

(1)Economic Performance of the Airline Industry by Brian Pearce (Chief Economist of IATA), June 2015 (http://www.iata.org/pressroom/facts_figures/Documents/Economic-Performance-Airline-Industry-mid-2015.pdf)

(2)IATA Press Release (6 August 2015; Passenger Deman Remains Strong (http://www.iata.org/pressroom/pr/Pages/2015-08-06-01.aspx)

(3)IATA Press Release (4 September 2015); Freight Demand Falls in July (http://www.iata.org/pressroom/pr/Pages/2015-09-04-01.aspx)

(4)DHMİ Genel Müdürlüğü, İstatistikler (http://www.dhmi.gov.tr/istatistik.aspx)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Yıldırım Saldıraner - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Bugün son iki aday kalsa Erdoğan'ı mı Yavaş'ı mı seçersiniz?