Çölyak hastalığı ve glutensiz diyetler üzerine

GEÇENLERDE Aslıhan Koruyan Sabancı ‘nın Glutensiz Gurme lezzetler kitabı elime geçince çölyak hastalığından bahsetmek istedim sizlere. Kimdir Aslıhan Koruyan Sabancı? Yaptırdığı tahliller sonucunda bazı gıdalara karşı alerjisi olduğunu öğrenip 2008 yılında “Glütensiz Gurme Lezzetler” kitabını yazan kişi.Kendisine Dünyanın En İyi Sağlık ve Beslenme Konusundaki Yemek Kitabı (Best Health and Nutrition Book in the World) ödülü takdim edilmiş güzel insan.Gelelim çölyak hastalığına…Okurken onlarca tanımına rastladığım hastalığın halk ansiklopedisi olan Vikipedia’da oldukça net açıklamış aslında. Çölyaklı hastalar gluten içeren yiyecekler yediklerinde, onların bağışıklık sistemleri bunu ince bağırsaklara zarar vererek yanıtlar. Özellikle çok küçük ve parmak şekline benzeyen villus olarak adlandırılan ince bağırsaktaki emilimi sağlayan yapılar kaybolur (Düzleşir ve görevini yapamaz hale gelir.)Yiyeceklerdeki besinler bu villuslardan geçerek kan dolaşımı içine emilirler. Villuslar olmadan kişi; ne kadar yiyecek yerse yesin; beslenemez. Vucut kendi bağışıklık sistemine zarar vermektedir.Aslında oldukça dikkat edilmesi gereken bir hastalık şu çölyak… Düşünsenize hayatınızdan gluten içeren herşeyi çıkarıyorsunuz. Çünkü benim bildiğim başka tedavi yöntemi yok. Yani Çölyak hastalığının bugüne kadar bilinen tek tadavi yöntemi glutensiz diyet diyebiliriz. O yüzden yazımın başında sizlere Sabancı’nın kitabını tavsiye ettim.Çölyak hastalığının kesin tanısı ancak deneyimli bir gastroenterolog tarafından yapılacak kan tahlilleri ve ince bağırsak biyopsisi ile tanımlanabilir.Teşhis uzmanı tarafından konulduktan sonra, öncelikle çölyak hastaları gluten içeren tüm besin öğeleriyle beslenmeyi kesmesi önerilir. Nedir bu gıdalar? Buğday, arpa, yulaf ve çavdar gibi hayatlarından çıkarmalılar… Yapay gıdalardan uzak durmalı ve hazır gıdaları mümkün olduğunca az tüketmeli. Sakız, çikolata, sirke, mayonez, ketçap, dondurma, şeker gibi gıdaların bazılarında gluten olduğundan bu gıdalara dikkat etmeli. Keçi sütü hariç hastalık teşhisinde 3 ay kadar süt ve süt ürünleri tüketilmemelidir. Şalgam suyu bulgur içerdiğinden aynı zamanda glutende ihtiva ettiğinden tüketilmesi sakıncalı olabilir. Alkollü içeceklerin çoğu arpa özü içerdiğinden başta bira, şarap, viski, likör gibi içecekler tüketilmemelidir. Konserve, hazır çorba, soslar, tuzot, tavuk sosları nar ekşisi gibi gıdalarda gluten katkı maddesi olarak kullanıldığından bunlar tüketilmemelidir. Zaten hazır gıdaların çoğu aynı zamanda gırtlak kanserine de davetiye çıkarmaktadır.Tabi glutensiz diyet beslenme alışkanlıklarında ciddi ve önemli değişiklikler getiriyor.Bu tarz bir diyete başladıktan sonrada tüm beslenme alışkanlığınızı ve yaşam tarzınızı yeniden şekillendirmeniz tavsiye olunur. Bu da maalesef hayatınızdan tamamıyla gluteni çıkarmak demek yani doğaya dönmek demek. Glutensiz ürünleri nasıl ve ne şekilde elde edebileceğinizi araştırarak diyetinize başlayabilirsinizHasta yaşam tarzını değiştirirken, hem kendine hem de etrafımızdakilere karşı sabırlı ve anlayışlı davranmayı öğrenmelidir. Çevredenizdeki herkes bu durumdan bir şekilde etkilenecektir. Ailenizi ve arkadaşlarınızı bu konuda eğitmek de bu tedavinin önemli bir kısmı… Yakın çevremizdeki insanların sevecen ve sabırlı diyeti uygulamayı daha kolay bir hale getiriyor haliyle; ancak Türkiye'de glutensiz diyeti uygulamak gercekten zor. Glutenin içindeki amino asitler başka bir çok gıdadan alınabilir bunu unutmamak gerekir.

* Tüketilecek gıdaların içerik etiketleri çok iyi okunmalıdır.* Mutfakta glutenle temas eden yerler sürekli temizlenmeli .Örneğin gluten kalıntıları kalabilme riski olacabileceğinden teflon tahta kaşık kullanırken dikkat etmeli* Kozmetikler, şampuanlar ve ev temizleyici maddelerde yer alan glutensiz olanları tercih edilmelidir.Gerçekten zor bir hastalık ama işi biraz olsun eğlenceli hale getirmek istiyorsanız sevdiklerinizinde desteğiyle mutfağınızı glutensiz mutfağa çevirmekle başlayabilirsiniz.Sağlıklı günler, sağlıklı diyetler sizlerle olsun.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Esra Mankan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.



Anket Bugün son iki aday kalsa Erdoğan'ı mı Yavaş'ı mı seçersiniz?