Yurt dışından getirilip sermaye olarak konulan yabancı paralar ile ilgili kur farklarının durumu

21.03.2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 93 üncü maddesi uyarınca 280/A maddesi, yayım tarihi olan 27.03.2018 tarihinden sonra tescil edilen sermaye şirketlerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. VUK’un 280/A maddesine göre “Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım yapacak tam mükellef sermaye şirketlerine, işe başladıkları hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonuna kadar yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paraların, söz konusu dönem zarfında yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunan kısmı nedeniyle oluşan kur farkları pasifte özel bir fon hesabına alınabilir. Bu durumda olumlu kur farkları bu hesabın alacağına, olumsuz kur farkları ise bu hesabın borcuna kaydedilir.” ifadeleri yer almaktadır. 280/A maddesinin uygulamasını somutlaştırmak amacıyla ise 25.05.2018 tarihi itibariyle 495 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.  495 sıra No.lu Tebliğde, yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paradan yatırım teşvik belgesi kapsamında kullanılan kısımlarından dolayı, harcamalara ilişkin ortaya çıkan olumlu kur farklarının işlem tarihi itibariyle “646 Kambiyo Karları” hesabında gösterileceği ve “549 Özel Fonlar” hesabına aktarılacağı, aynı şekilde bu kapsamda ortaya çıkan olumsuz kur farklarının da işlem tarihi itibariyle“656 Kambiyo Zararları” hesabında izlenileceği ve “549 Özel Fonlar” hesabına aktarılacağı belirtilmiştir. 

Bilindiği üzere, 549 Özel Fonlar” hesabında, şirket de bırakılması ve tasarrufu zorunlu yasal fonlar ile diğer maksatlarla ayrılan fonlar izlenmektedir. Bazı durumlar hariç  kardan ayrılan tutarlar bu hesaba alacak, mahsubunda ise bu hesaba borç olarak kaydedilebilmektedir.  549 No.lu hesabın niteliği ve işleyişi gereği madde kapsamına giren yabancı paraların yatırım harcamaları nedeniyle oluşan olumlu kur farklarının bu hesabın yardımcı hesaplarında izlenmesi mümkündür. Herhangi bir sakıncası da olmayabilir. Fakat, 549 no.lu hesap, tebliğde öngörüldüğü gibi çift taraflı çalışan bir hesap olmayıp alacak karakterlidir. Bu nedenle, madde kapsamına giren yabancı paraların yatırım harcamaları nedeniyle oluşan olumsuz kur farklarının bu hesapta izlenmesi mümkün değildir.

O zaman hangi hesap grubunda ve hesapta izlemesi daha uygun?

Sermayenin tescile tabi bir hesap olması ve 5024 sayılı Kanunu’nun enflasyon düzeltmesine ilişkin hükümlerinin de esas itibariyle değerleme hükmünde görülmesi nedenleriyle  “50 Ödenmiş Sermaye” hesap grubu altındaki boş hesaplar kullanılarak, 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi kapsamına giren yabancı paraların yatırım harcamaları nedeniyle oluşan kur farklarının izlenmesi ve raporlanması mümkün hale gelebilir. Örneğin, olumlu kur farkları, “508 Yabancı Para Olumlu Kur Farkları” hesabında, olumsuz kur farkları ise “509 Yabancı Para Olumsuz Kur Farkları (-)” hesabında izlenebilir. Bunun için ise “50 Ödenmiş Sermaye” hesap grubunun tanımının da “işletmeye tahsis edilen sermaye, ödenmemiş sermaye, enflasyon koşullarında kullanılan sermaye düzeltmesi olumlu-olumsuz farkları ve yurt dışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paraların yatırım harcamaları nedeniyle oluşan olumlu-olumsuz kur farklarının izlendiği hesaplardan oluşur” şeklinde değiştirilerek yeniden yapılması daha uygundur.

 

Tebliğ ile ilgili diğer sorun ise işe başlanılan hesap dönemi sonunda oluşan ve şirketler aleyhine ortaya çıkan kur farkı zararlarına ilişkindir. Çünkü, ilgili tebliğde “İşe başlanılan hesap dönemini takip eden hesap dönemi sonu itibariyle, 213 sayılı Kanunun 280/A maddesi uyarınca oluşan fon hesabı borç bakiye vermiş ise, bir başka deyişle madde kapsamına giren yabancı paraların yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunması nedeniyle bu dönem zarfında şirketler aleyhine net olarak kur farkı zararı oluşmuş ise, bu durumda şirketler lehine bir fon oluşmadığı ve sermayeye ilave edilecek bir unsur ortaya çıkmadığından, bu bakiye tutar bu dönem sonu itibariyle zarara geçirilmek suretiyle kapatılacaktır.” şeklinde açıklama yapılmasına rağmen, “işe başlanılan hesap dönemi sonunda ise yabancı paraların yatırım teşvik belgesi kapsamında sarf olunması nedeniyle bu dönem zarfında şirketler aleyhine ortaya çıkan kur farkı zararının” ise nasıl işleme tabi tutulacağı açıklanmamıştır. Bu konuda da şirketler sorun yaşayabilir. Bu nedenle, gerekli  açıklamaların yapılmasında fayda bulunmaktadır. Aksi takdirde farklı uygulamalarla karşılaşmamız mümkün.

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Prof. Dr. Zeki DOĞAN - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Anket 2023 yılı asgari ücret ne kadar olmalı?