Emanet sözleşmeleri

Herkese iyi haftalar, bugün sizlere emanet bırakılan eşyalarımız ve mallarımızı emanet alacak olan kişiyle aramızdaki hukuki ilişki nasıl kurulur, nasıl yön verilir bunlardan bahsedeceğim.

Vedia sözleşmesi, borçlar hukukunda düzenlenmiş, ticari hayatta çok yaygın olarak kullanılan, önemli müesseselerden biridir. Vedia sözleşmesi, özellikle umumi mağazalarda uygulaması çok görülen bir sözleşme türüdür. Ancak diğer bazı alanlarda da yaygın olarak, vedia sözleşmesi kullanılmaktadır. Araştırmamda vedia sözleşmesinin ABD hukukundaki uygulamasına yer vermeye çalışacağım. Özellikle umumi mağaza adı verilen işletmelerde ve diğer benzer işletmelerde vedia sözleşmesinin uygulanması göz önünde tutulacaktır.

Vedia

Bir çok durumda menkul mallar, çeşitli ihtiyaçlar yüzünden diğer kimselere emanet olarak bırakılırlar. Örneğin, bir lokantaya girerken paltoların, vestiyere bırakılması, saatin tamir amacıyla, bir kimseye bırakılması hallerinde durum böyledir. Vedia temelde menkul mülkiyetle ilgili bir anlaşmaya dayanır.

             Tanım

Vedia, vedia olarak verme; tevdi etme; belli bir maksatla ve iade edilmek üzere menkul mülkiyetle ilgili bir anlaşmadır. Yukarıda vermiş olduğumuz örnekte olduğu gibi, kişi saatini tamirciye, saatindeki arızayı gidermesi için veriyor. Tamirci saati tamir ettikten sonra asıl sahibine iade etmek durumundadır.

Vedianın Unsurları

Vedianın söz konusu olabilmesi için, bir takım unsurları içermesi gerekir.

Anlaşma

Vedianın temelinde bir anlaşma bulunmaktadır. Bu anlaşma açık veya gizli olabilir. Bir sözleşmenin tüm unsurları vediada bulunur. Vedia veren, bir amaç doğrultusunda sahip olduğu menkul malını, vedia alana teslim eder. Bu anlaşmanın yazılı olarak yapılma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Teslim ve Kabul

Yukarıda izah edildiği üzere taraflar arasında yapılan vedia anlaşmasına uygun olarak, vedia verenin menkul malı, vedia alana teslim etmesi ve vedia alanında bu teslimi kabul etmesi gereklidir.

Tarafların Menfaatleri

Vedia sözleşmesi ile taraflar, menkul mülkiyet üzerinde birbirinden farklı menfaatlere sahiptirler.

Vedia Verenin Durumu

Vedia veren genellikle, malın sahibidir. Ancak, vedia verenin asıl mal sahibi olması ilişki için zorunlu değildir. Yani malı herhangi bir nedenle elinde bulunduran kimse de vedia verebilir.

Vedia Alanın Durumu

Vedia alan sadece malın zilyedi durumundadır. Menkul malın mülkiyeti vedia sözleşmesi ile, vedia alana geçmez. Eğer vedia alan bu malı bir başkasına satarsa, bu tür satışlar sadece zilyetliği karşı tarafa geçirir. Malın asıl sahibi, alıcıdan bu malı geri alabilir.

Tarafların Hak ve Yükümlülükleri

Bir vedia sözleşmesi her bir tarafa belirli hak ve ödevler yüklemektedir. Bu hak ve yükümlülükler, kanunlar, gelenekler ve taraflar arasındaki anlaşmalardan dolayı bir takım değişikliklere tabi olabilirler.

Vedia Verilenin Yükümlülükleri

Vedia verilen kendisine teslim edilen mala bakma, koruma ve iade etme yükümlülüğüne sahiptir. Vedia verilen kendisine anlaşma gereği bedel ödeninceye kadar, malı muhafaza etmek durumundadır. Vedia verilenin kendisine teslim edilen malı kullanma yetkisi bulunmamaktadır.

İfa

Eğer vedianın temeli bir sözleşmeye dayanıyorsa, vedia verilen, sözleşmeden doğan yükümlülüğünü yerine getirmek, yani ifa etmek durumundadır. Vedia verilen sözleşmeden doğan yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmezse, vedia verenin bundan kaynaklanan zararını karşılamak durumundadır. Bundan dolayı tamir için söz konusu olan bir vediada, vedia verilen kimse, teslim edileni usulüne uygun olarak tamir edip, düzenli şekilde çalışır hale getirmek durumundadır.

Bakım

Vedia verilen, kendisine teslim edilen mala gereken özeni göstermek durumundadır. Bu özenin temelinde bakım yükümlülüğü bulunmaktadır. Eğer teslim edilen mal yıpratılmış veya yıkılmış ise, bundan da vedia veren zarar görmüş ise, vedia verilen gerekli özen ve dikkati göstermemiş demektir. Dolayısıyla da bundan kaynaklanan zararı karşılamak durumundadır. Burada vedia verenin bakım ve özen borcu, “standart bakım” olarak nitelendirilen, normal şartlar altında mala yapılması gereken işlemleri kapsamaktadır..

Sözleşmede aksi öngörülmemişse veya aksi kanunla da düzenlenmemişse, vedia verilen kendisine teslim edilen malın sigortasını yaptırmak zorunda değildir.

Koruma

Vedia sözleşmesine konu olan, kamyon gibi bir şeyin kiralanması ise, vediaya konu olan bu mal, kira süresince vedia verilen tarafından korunmak zorundadır. Vedia süresince malın korunması için gerekli normal masraflar da, vedia verilen tarafından karşılanmak zorundadır. Normal dışı masrafların vedia verilence karşılanabilmesi için, bu masrafların vedia verenin kusurundan kaynaklanması gereklidir.

Yetkisiz Kullanma

Vedia verilen kişi, kendisine teslim edilen malı, tarafların aralarında kararlaştırmış oldukları amaç doğrultusunda kullanmak durumundadır. Bu amacın aşılması yada amaç haricinde kullanılması, yetkisiz kullanım olarak nitelendirilmektedir. Vedia verilen yetkisiz kullanımdan doğan zararları karşılamak durumundadır.

Geri Verme

Vedia verilen, kendisine teslim edilen malı, tarafların aralarında kararlaştırmış oldukları doğrultuda kullandıktan sonra, asıl mal sahibine geri vermek durumundadır.

Vedia Verilenin Hapis Hakkı

Vedia verilen, kendisine teslim edilen malı, sözleşme gereği kendisine verilmesi gereken bedel ödeninceye kadar, hapis hakkına sahiptir.

İspat Yükü

Vedia edilen mal zarar görmüşse ve vedia veren, vedia verilene karşı bu hususa ilişkin olarak dava açmışsa, vedia veren zararın, vedia verilenin hatası ve ihmali yüzünden kaynaklandığını ispat etmek durumundadır. Bazı hallerde vedia verilen, kaynaklanan zararın kendisinden kaynaklanmadığını, kendisine teslim edilen malın bakım ve gözetimini yaptığını ve malı yetkisiz olarak kullanmadığını ispat etmek durumunda kalabilir.

Vedia Verenin Hakları

Ticari vedialar, karşılıklı fayda sağlayan vedialardır. Bu tür vedialar altında, vedia verenler, malın vedia verilen tarafından kullanılması olarak adlandırılan kira ve tazminat gibi haklara sahiptir. Vedia verilene, servis amaçlı olarak bir mal teslim edilmişse, gereken bakım ve onarım yapılmadığı için, vedia veren bir takım zararlara uğramışsa, vedia verilen bu zararları tazmin etmek durumundadır.

Vedia Verilene Karşı Hakları

Vedia verilen kendisine teslim edilen malı, vedia verene iade etmemişse yada üçüncü bir kişiye malı devretmişse, vedia veren sözleşmenin iptali için, vedia verilene karşı dava açabilir. Ayrıca vedia verilene karşı, sözleşmenin yerine getirilmemesinden dolayı da dava açabilir.

Üçüncü Kişilere Karşı Hakları

Vedia veren, üçüncü kişilerin mala zarar vermeleri veya vedia verilenden teslim almaları durumunda, bunlara karşı dava açabilir.

Vedia Verenin Yükümlülükleri

Vedia veren, vedia konusu mal ile ilgili olarak belli yükümlülüklere sahiptir. Vedia veren tarafından mala ilişkin sağlanacak yükümlülük, zımni teminat olarak tanımlanmaktadır. Eğer vediaya konu olan mal, tarafların kullanım amaçlarına uygun değilse, gerekli şartları veya uygun ortamı, vedia verenin hazırlaması gereklidir. Vedia anlaşması ile, vedia veren bu hususu zımni olarak temin edeceğini belirtmiştir. Buna göre eksik ve kusurlar sonradan da olsa, vedia veren tarafından karşılanacaktır.

Vediaya konu olacak malın vedia verence, kullanım amacına uygun olarak hazırlanması gereklidir . Örneğin araba kiraya veren bir firma, kiraya verdiği arabanın vasıflarındaki eksikliklerden dolayı uğranılan zarar veya yaralanmalardan dolayı sorumlu tutulabilir.

Üçüncü Kişilere Karşı Sorumluluk

Vedia konusu malın kullanılması sonucu maruz kalınan zarar, üçüncü kişileri de etkilemişse, sorumluluk belirli şartlar altında vedia verene veya vedia verilene yüklenebilir.

Vedia Verilenin Sorumluluğu

Vedia verilen, kendisine teslim edilen malı kullanırken, üçüncü kişilere bir takım zararlar vermişse, bunları karşılamak durumundadır. Örneğin, bir araba kiraya veren firmadan, araba kiralayan kimse, arabayı kullanırken üçüncü şahıslara vermiş olduğu zararlardan sorumlu olacaktır.

Vedia Verenin Sorumluluğu

Vedia veren normal şartlar altında, vedia verilenin malı kullanırken, üçüncü şahıslara vermiş olduğu zararlardan sorumlu değildir. Ancak vedia verilenin üçüncü kişiye vermiş olduğu zarar, vedia verenin teslim ettiği malın eksik ve kusurundan kaynaklanıyorsa, bu halde vedia veren de üçüncü kişilere karşı bu zarardan sorumlu olacaktır. Örneğin, sürücü belgesi olmayan birisine araba kiralamak gibi.

Test Sürücüleri

Araba satın almak üzere bir firmaya(dealer) giden kimse, beğendiği arabayı denemek için kullansa ve bu kullanmadan doğacak zarardan müşteri sorumlu tutulamaz.

Vedia Verilenin Sınırlı Sorumluluğu

Vedia verilen, makbuz senedinde belirtilen şartlara göre, sorumludur. Bu durum iki şekilde olabilir. Birinci halde, müşteri yüksek bir depolama ücreti ödemek suretiyle malını bırakmış olabilir. Bu halde vedia verilenin sorumluluğu da sınırlandırılmamış demektir. İkinci olarak, teslim edilen mal, paket, balya yada kilo olarak her bir parça ayrı ayrı değeri belirtilebilir. Bu halde de sorumluluk, belirtilen miktar kadardır. Genel anlamda emanet, vedia veya saklama sözleşmesi için söyleyeceklerimiz bu şekildedir. Diğer yazıya kadar iyi haftalar dilerim.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İhsan Yıldız - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


ALANYUM AVM

 yönetim birimine BAY temizlik personeli alınacaktır. Müracaatların şahsen Alanyum AVM yönetimine yapılması rica olunur. 

0 242 515 03 15

ALANYUM AVM

 Bünyesindeki Alaçatı Muhallebicisi’ne; *Aşçı *Aşçı yardımcısı *Garson *Şef Garson *Komi *Barista ve Kasiyer alımı yapılacaktır. Müracaatların şahsen...

0 242 515 0315

BAYAN PERSONEL

BAYAN PERSONEL Çarşambadaki dairemize, T Temizlik, ütü ve ev işlerinde deneyimi olan, T Ev düzenine hakim, T Çalışma saatlerine uyum sağlayacak, T Gid...

0 242 515 03 21

EV İŞLERİNDE

 Sigortalı çalışmak üzere yatılı yardımcı bayan aranmaktadır. İrtibat Numarası:

0 532 392 48 15

OKUL KANTİNİNDE

 Çalışacak, öğrencilerle iletişimi kuvvetli genç ve dinamik BAYAN ELEMAN aranıyor. 

0 532 720 32 75

MAĞAZAMIZDA

Çalışmak üzere bayan satış temsilcisi ve ön muhasabe kasa personeli alınacaktır. Başvuruların fotoğraflı cv ile şahsen yapılması gerekmektedir. Kaptan...

0 242 513 13 94

SAHİBİNDEN SATILIK VEYA KİRALIK

 İskele Cad. No:26/1’de bulunan (Eski Şamata Bar) 150 m2 işyeri sahibinden satılık veya kiralıktır. Kadri Direkçi 

0 532 276 91 15

PANORAMA OTEL’E

PANORAMA OTEL’E KATÇI ve MEYDANCI Alınacaktır. 

0 533 292 05 95

ŞİRKETİMİZ

 Bünyesinde çalıştırılmak üzere CorelDRAW çizim programından anlayan grafiker personel alınacaktır. 

0 530 073 71 09

ELEMAN

 Kestel Üniversite Kantininde çalışacak ELEMAN aranıyor. 

0 538 899 59 49

Anket Alanya’nın 4 mahallesinin yabancıların yerleşimine kapatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?