Kefalet vermek

Herkese merhaba. Bugün sizlere çevremizde sıkça karşılaştığımız,duyduğumuz, kendimizin de başına gelmiş veya gelecek olan kefalet sözleşmesi yani bir kişiye kefil olmaktan ve şekli şartlarından  bahsedeceğim.

Kefalet sözleşmesi, TBK’nın 581. maddesinde; “… kefilin alacaklıya karşı, borçlunun borcunu ifa etmemesinin sonuçlarından kişisel olarak sorumlu olmayı üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Anılan maddede açıklandığı üzere, kefil, kefalet sözleşmesiyle asıl borçlunun, borcunu hiç veya gerektiği gibi ifa etmeme riskini alacaklıya karşı kişisel olarak üstlenir.

Kefalet sözleşmeleri, genellikle akit taraflarının güven ilişkilerinin zayıf olduğu veya alacaklının kendisini daha çok güvende hissetmesi ve alacağını teminat altına almak istemesinin sonucunda ortaya çıkmaktadır. Alacaklı ile borçlu dışındaki üçüncü bir kişi, alacaklıya karşı borçlunun borcunu ödememesi riskini üstelenerek alacaklıya karşı teminat vermektedir. Bu bakımdan kefalet sözleşmeleri kişisel teminatlardandır. Kefalet sözleşmeleri önemi gereği kanunda bir takım sıkı şekil kurallarına bağlanmıştır. Buna göre kefalet sözleşmesinin geçerli olabilmesi için aşağıdaki şartları taşıması gerekir.

Ehliyet Şartları

Kefilin, kefalet sözleşmesi yapabilmesi için tam fiil ehliyetine sahip olması gerekir. Bu bakımdan küçük ve kısıtlılar kefalet sözleşmesi yapamazlar. Bununla birlikte kefaletin önemi gereği kanun koyucu küçük ve kısıtlı adına vasinin de onlar adına kefalet sözleşmesi yapmasını yasaklamıştır. Anılan yasak velayet altındaki çocuklar hakkında da geçerlidir. Kefalet sözleşmesinde kural olarak yalnızca kefil borç altına girdiğinden, vesayet veya denetim makamlarının izniyle de vesayet altındaki kişi adına kefalet sözleşmesi yapılması mümkün değildir.

Tüzel kişiler bakımından ise hak ve fiil ehliyetleri kuruluş sözleşmesinde (dernek tüzüğü, vakıf senedi, şirket ana sözleşmesi vb) belirtilen amaçlarla sınırlıdır. Zira tüzel kişiler bakımından amaç dışı işlem yapma yasağı mevcuttur. Bu bakımdan tüzel kişiler kuruluş sözleşmesindeki amaçları gerçekleştirmek üzere kefil olabilirler. İrade bozukluğu halleri (yanıltma, aldatma ve korku) kefalet sözleşmeleri bakımından da geçerlidir.

Geçerli Bir Asıl Borcun Bulunması

Kefalet sözleşmesi mevcut ve geçerli bir borç için yapılabilir (TBK m.582/1). Bu bakımdan eğer asıl borç, imkânsızlık, hukuka veya ahlaka aykırılık, şekle aykırılık, muvazaa veya ayırt etme gücünden yoksunluk gibi nedenlerle hükümsüz olursa kefalet sözleşmesi de geçersiz olur. Ancak geçerli bir sözleşmenin illa kefalet sözleşmesinin yapıldığı anda mevcut olmasına gerek yoktur. Zira kefalet sözleşmesi gelecekte doğacak veya koşula bağlı bir borç için de, bu borç doğduğunda veya koşul gerçekleştiğinde hüküm ifade etmek üzere de kurulabilir. Bu halde alacaklının kefile başvurması anında asıl borcun mevcut olması yeterlidir.[3] Zaten kefalet sözleşmesi de asıl borcun vadesi geldiğinde veya geciktirici şartı gerçekleştiğinde hüküm ve sonuçlarını doğurmaya başlar.

Şekil Şartları; Yazılılık Şartı, Kefalet Tarihi, Kefalet Miktarı ve Müteselsil Kefaletin El yazısıyla Yazılması Şartı

Kefalet sözleşmesinin şekil şartları; “Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefalet olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.” şeklinde açıkça hükme bağlanmıştır. Kanun koyucu bu hükümle kefalet sözleşmesi için nitelikli bir yazılı şekil şartı getirmiştir. Buna göre kefalet sözleşmesi noterde veya adi yazılı şekilde yapılabilir. Ancak sözleşmede kefilin, sorumlu olacağı azami miktarı, kefalet tarihini ve eğer müteselsil olarak kefalet olacaksa bu hususu kendi el yazısıyla yazmış olması gerekli ve zorunludur.

Kanunun aradığı bu şekil şartları geçerlilik şartı olduğundan aksine yapılan kefalet sözleşmeleri kesin olarak hükümsüzdür. Bu kesin hükümsüzlük gereği taraflarca ileri sürülmese dahi hâkim kefalet sözleşmesinin gereken şekilde yapılıp yapılmadığını resen araştırmak zorundadır. Ayrıca kefilin gerekli şekil şartlarını taşımayan bu sözleşme dolayısıyla alacaklıya ödemede bulunması da, kefalet sözleşmesini geçerli hale getirmez. Kefil eğer bu geçersizliği bilmeden alacaklıya ödemede bulunmuşsa yaptığı ödemeyi sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyebilir. Ancak kefil bilmesine rağmen ödeme yaparsa, yaptığı ödeme bir bağışlama sayılacağından yaptığı ödemeyi geri isteyemez.

Kefil olma vaadi ve temsilci aracılığı ile yapılan işlemlerde de aynı şekil şartları aranır. Ancak doktrinde, noterde düzenlenen, temsil tarihinin, kefilin sorumlu olacağı azami miktarın ve müteselsil kefalet hususunun açıkça belirtildiği temsil belgesinde kefilin aynı hususları el yazısıyla tekrar yazmasının gerekip gerekmediği tartışmalıdır. Bazı yazarlar belirtilen hususların kefilce tekrar yazılmasına gerek olmadığını, savunurken, bazı yazarlar anılan hususların kefil tarafından el yazısı ile yazılması gerektiğini savunmaktadır.

Ayrıca kefalet sözleşmesinde sonradan yapılacak değişiklikler kefilin sorumluluğunu arttıran değişiklikler ise bunların da yukarıda belirtilen şekil şartlarına göre yapılması zorunludur .

Eşin Yazılı Rızası ve İstisnaları

Kanunda öngörülen bir diğer şartı da kefilin eşinin yazılı rızasının alınmasıdır. Buna göre eşlerden birinin, bir borca kefil olması halinde, mahkemece ayrılık kararı verilmedikçe veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, diğer eşinin yazılı rızasının alınması zorunludur. Eşten alınacak bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce veya en geç sözleşmenin kurulması anında verilmiş olması zorunludur. Dolayısıyla kefalet sözleşmesi kurulduktan sonra eşten yazılı rıza alınması da sözleşmeyi geçerli hale getiremeyecektir.

*Eğer mahkemece eşler hakkında boşanma veya ayrılık kararı verilirse kefalet için eşten yazılı rıza alma koşulu da ortadan kalkar. Kanunda aranan bu şart da bir geçerlilik şartıdır. Bu nedenle eşin rızası alınmadan yapılan kefalet sözleşmeleri geçersizdir. Eşlerden birinin diğerinin borcu için kefil olması halinde, yine de eşin yazılı rızasının gerekip gerekmediği ise doktrinde tartışmalıdır. Bazı yazarlar bir eşin diğeri için kefil olması halinde de yazılı rıza alınması gerektiğini savunurken  bazı yazarlar burada artık diğer eşten yazılı rıza alınmaması gerektiğini savunmaktadır. Şahsen eşlerin birbirlerinin borcu için kefil olmaları durumunda, artık diğer eşten yazılı izin alınmasına gerek yoktur. Ayrıca kefalet sözleşmelerinde sonradan değişiklik yapılarak, kefilin sorumluluğu arttırılır, adi kefalet müteselsil kefalete dönüştürülür veya kefil lehine olan güvenceler önemli ölçüde azaltılırsa bu halde de eşin yazılı rızasının alınması zorunludur . Genel Çerçevede kefalet sözleşmelerinin tanımı ve kanuni şekli şartlarını anlatmaya çalıştım. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere hoşça kalın.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İhsan Yıldız - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


RESEPSİYONİST

RESEPSİYONİST Best Life Apart Otel’e GECE RESEPSİYONİSTİ alınacaktır. Not: Emekli de olabilir. Kalacak yer verilecektir. 

0 536 638 65 25

CLUB HIGH FIT

CLUB HIGH FIT Bünyesinde görev yapacak kadın temizlik görevlisi aranmaktadır.  

0 545 687 79 10

REF REF RENT A CAR’A

 Bay/Bayan eleman alınacaktır. 

0 532 311 32 55

PANORAMA OTEL'E

 * KAT ŞEFi * KATÇI * GÜVENLİK PERSONELİ alınacaktır. 

0 533 292 05 95

MASTAŞ PARKE FABRİKASINDA

MASTAŞ PARKE FABRİKASINDA 12 ay çalışmak üzere; * Beton-Parke İstifleme * Palet Tamiratı, * Ağır Vasıta Şoförü ve Vasıfsız Eleman aranmaktadır. Yemek+...

0 545 784 86 78

SİTE GÖREVLİSİ

•Kargıcak bölgesinde bir sitemiz için havuz, bahçe ve temizlik konusunda tecrübeli site görevlisi arıyoruz, •Bu bölgede oturan ve ya gidip gelebilecek...

0 242 515 03 21

Ziyaf-Et Çorba & Mangal Salonu (24 saat açık)

Yeni açılan restoranımızda vardiyalı olarak istihdam edilmek üzere; 1- Sulu Yemek ve Çorba Ustası. 1- Izgara Ustası. 1- Pide Ustası. 2- Bay/Bayan Gars...

0 543 501 78 63

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da 12 ay çalışacak, tecrübeli YABANCI DİL BİLEN Bay & Bayan GARSON ve KOMİLER alınacaktır. 

0 533 696 41 81

TERZİ

 Alanya merkezde bulunan terzihanemize; tadilat işinden anlayan BAY/BAYAN TERZİ aranıyor. Müracaat Adres: Şekerhane Mah. Bostancıpınarı Cad. Martı Sok...

0 546 718 42 86

BAYAN ELEMAN

Şirketimizin muhasebe bölümüne ön muhasebe bilgisi olan bayan eleman alınacaktır. Pratik Solar - Pratik Optik 

0 532 513 80 36

Anket Alanya’nın 4 mahallesinin yabancıların yerleşimine kapatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?