Anonim şirketler sermaye arttırımında hangi iç kaynaklardan yararlanabilir?

İç kaynakları kullanarak sermaye artırımı, uygulamada pek çok anonim şirketi tarafından kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemi, şirketler, sermaye yapılarının güçlenmesi ve vergi avantajı sağlaması gibi çeşitli nedenlerle benimsemektedirler. Uygulamada benimsenen iç kaynaklardan sermaye artırımının yasal dayanağı da bulunmakta olup,  TTK’da düzenlenmiştir. Bu bağlamda,  anonim şirketlerin iç kaynaklardan sermaye artırımına gitmeleri durumunda, hangi kalemleri kullanabilecekleri, TTK ile belirlenmiştir.

 

İç kaynakları kullanarak sermaye artırımında hangi kaynakların kullanılabileceği TTK’nın 462/1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, “Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrılmış (isteğe bağlı) ve belirli bir amaca özgülenmemiş yedek akçeler ile kanuni yedek akçelerin serbestçe kullanılabilen kısımları ve mevzuatın bilançoya konulmasına ve sermayeye eklenmesine izin verdiği fonlar sermayeye dönüştürülerek sermaye iç kaynaklardan artırılabilir.”  hükmüne yer verilmiştir. Bu maddenin gerekçesinde ise, “İç kaynaklar sınırlı sayı (numerus clausus) karakter taşımaz; fonlar ise belirlenmeden mevzuatta sermayeye eklenmesine cevaz verilen fonlar olarak tanımlanmıştır. İç kaynaklar esas sözleşme ve/veya genel kurul kararıyla ayrılmış (isteğe bağlı) yedek akçeler ile kanunî yedek akçelerin serbest kısımlarıdır. Diğer mevzuatta ise fonlar söz konusudur Bunların örnekleri yeniden değerleme, iştirak ve taşınmaz satış hasılatı ve enflasyon fonudur.” denilmektedir.

Anonim şirketler ise iç kaynaklarını sermaye artırımında kullanırken bazı sorunlar yaşayabilmektedirler. Çünkü, iç kaynaklarda yer alan tüm fonların sermaye eklenmesi mümkün değildir. İlgili mevzuatlar, bazı fonların sermayeye ilavesine izin verirken bazılarının ise sermaye ye ilavesine izin vermemiştir.

            Tüm bu açıklamalar dikkate alındığında, mevzuat kapsamında, Tekdüzen Hesap Planı ve Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından hazırlanan finansal raporlama standartlarına uygun hesap planı taslağına göre, 502 Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları, 520 Hisse Senedi İhraç Primleri, 521 Hisse Senedi İptal Karları, 522 Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları, 523 İştirakler Yeniden Değerleme Artışları, 540 Yasal Yedekler(belirli kısmı) 541 Statü Yedekleri 542 Olağanüstü Yedekler 549 Özel Fonlar(tali hesapların bazıları, örneğin iştirak hissesi ve taşınmaz satış kazancı fonu sermayeye eklenebilmektedir), 560 Yabancı Para Çevrim Farkları ve 570 Geçmiş Yıllar Karları hesabındaki tutarların sermayeye ilave edilmesinde bir sorun bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, VUK 328. Maddesinde yenileme fonu ile ilgili, “Bilanço esasına göre defter tutan şirketler, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kıymetin iktisabı, işin niteliğine göre zorunlu bulunur veya bu hususta şirketi idare edenlerce karar verilmişse, satıştan doğan kâr, satışın yapıldığı tarihi takip eden üçüncü takvim yılının sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutulabilir. Bu süre içinde, satılan iktisadi kıymetlerin yenilenmesi veya benzer mahiyetteki bir iktisadi kıymetin iktisabı gerçekleşmezse, geçici hesapta tutulan kâr, satışın yapıldığı yılı takip eden üçüncü takvim yılının kâr ve zarar hesabına eklenir. Bu kâr, iktisap edilen bir veya birden fazla kıymetin ayrılacak amortismanlarına mahsup edilir.” şeklinde açıklamalar yer almaktadır. Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, yenileme fonu (549 Özel Fonlar)  mevzuatın sermayeye ilave edilmesine izin verdiği fon mahiyetinde değildir.  6102 Saylı TTK’nın 376. maddesinin Uygulamasına İlişkin Usul ve Esasları Hakkında Tebliğde ise sermaye tamamlamanın tanımı yapılmaktadır. Buna göre, sermaye tamamlama, bilanço açıklarının ortakların tamamı veya bazı ortaklar tarafından kapatılmasıdır. Ayrıca, adı geçen tebliğde, bilanço açıklarının kapatılması için ortaklarca yapılan ödemelerin, öz kaynaklar içerisinde sermaye tamamlama fonu hesabında (Finansal raporlama standartlarına uygun hesap planı taslağında bu hesabın kodu 511’dir.) izlenileceği ifade edilmiştir. Sermaye tamamlama fonu, yeni bir sermaye konulması veya artırımı olarak kabul edilmediği için ödenen bu tutarın da geçerli mevzuata göre bedelsiz sermaye artırımında kullanılması veya sermayeye ilave  edilmesine izin verilmemektedir.

Ayrıca, VUK 325.maddesine göre, girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının satın alınması veya girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak konulması amacıyla, bilanço esasına göre defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine ilgili dönem kazancından veya beyan edilen gelirin %10’unu ve öz kaynaklarının %20’sini aşmamak üzere girişim sermayesi fonu ayrılması imkanı tanınmıştır. Bu fon, ayrıldığı yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım fonu katılma payları ile girişim sermayesi yatırım ortaklığı paylarına yatırım yapmak üzere kullanılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu fonların da sermayeye ilavesine izin verilmemektedir.

 

Sonuç olarak, şirketlerin öz kaynak hesap sınıfının alt gruplarında izlenebilecek diğer fon hesapların özelliklerini ayrıntılı inceleyerek sermaye eklenmesine karar vermeleri daha uygun olacaktır. Aksi takdirde şirketlerin bazı sorunlarla karşılaşması kaçınılmazdır. 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Prof.Dr. Zeki Doğan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


Ziyaf-Et Çorba & Mangal Salonu (24 saat açık)

Yeni açılan restoranımızda vardiyalı olarak istihdam edilmek üzere; 1- Sulu Yemek ve Çorba Ustası. 1- Izgara Ustası. 1- Pide Ustası. 2- Bay/Bayan Gars...

0 543 501 78 63

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da 12 ay çalışacak, tecrübeli YABANCI DİL BİLEN Bay & Bayan GARSON ve KOMİLER alınacaktır. 

0 533 696 41 81

TERZİ

 Alanya merkezde bulunan terzihanemize; tadilat işinden anlayan BAY/BAYAN TERZİ aranıyor. Müracaat Adres: Şekerhane Mah. Bostancıpınarı Cad. Martı Sok...

0 546 718 42 86

BAYAN ELEMAN

Şirketimizin muhasebe bölümüne ön muhasebe bilgisi olan bayan eleman alınacaktır. Pratik Solar - Pratik Optik 

0 532 513 80 36

BAHÇE İŞLERİNDEN ANLAYAN Aile ARANIYOR

 Not: Kalacak yerimiz vardır. Ayrıca ev temizliği için BAYAN ELEMAN aranıyor. 

0 536 429 55 34

MUHASEBE BÜROSUNA

 En az bir yıl muhasebe bürosunda çalışmış BAY/BAYAN PERSONEL alınacaktır. 

0 532 405 61 57

MASÖZ

Alanya merkezde, 4 yıldızlı otel içerisinde; Spa bölümünde çalışacak bayan Masöz aranmaktadır. Primler günlük verilmektedir. SGK+Yemek şirketimize ait...

0 537 889 99 77

BUTİK & HEDİYELİK EŞYA

BUTİK & HEDİYELİK EŞYA Mağazamıza yabancı dil bilen (tercihen ing. Rusça) BAY/BAYAN ELEMANLAR alınacaktır. 

0 532 467 35 63

GRAFİKER

 Şirket bünyemizde çalıştırılmak üzere CorelDRAW ve adobe programlarına hakim garafiker personel alınacaktır. 

0 530 073 71 09

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI POLİKLİNİĞİMİZDE ÇALIÇACAK

Diksiyonu düzgün, Sorumluluk alabilecek, İyi derecede İngilizce ve bilgisayar bilgisi olan ,Yönetici resepsiyonist alınacaktır. *** Başvuru için; İDC...

0 537 776 50 09

Anket Alanya’nın 4 mahallesinin yabancıların yerleşimine kapatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?