Yardım ve bildirim yükümlülüğü

Merhaba, bugün sizlere hepimizin vazifesi olan, ancak bazı durumlarda , televizyonlarda da izlediğimiz üzere yardım ve bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyip milletin derdi beni mi gerdi diyen vatandaşların durumlarına şahit olmaktayız. Buna istinaden bu konuya biraz açıklama getirme gereği duydum.

- Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu Türk Ceza Kanunu’nun 98. maddesinde yer almaktadır:

* Yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye hal ve koşulların elverdiği ölçüde yardım etmeyen ya da durumu derhal ilgili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

* Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi dolayısıyla kişinin ölmesi durumunda, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

  - Bu suç maddesinde korunan hukuki değer kişilerin hayatı, vücut dokunulmazlığı ve bağlantılı olarak mal varlığı veya cinsel dokunulmazlıklarıdır. Kendini idare edemeyecek durumda olan kişiler sağlık bakımından kendini koruyamadığı gibi mal varlıklarını veya cinsel dokunulmazlıklarını da koruyamayabilirler. Suçu tipiklik ve hukuka aykırılık olarak iki ana başlıkta ele aldığımızda tipikliğin maddi unsurlarından başlarsak; bu suçtaki fiil; yardım veya bildirim yükümlülüğünün ihlal edilmesidir. Dolayısıyla bu suçtaki fiil hem seçimlik hareketli hem de saf ihmali bir suçtur. Yani icrai hareketle işlenemez. Kanun koyucu seçimlik hareketi tercih etmiş ve suçun oluşması için belirli bir hareket belirtmemiştir. Burada yardım etmeme ve bildirmeme fiilleri ikisi de ayrı ayrı müstakil olarak suçun oluşmasına neden olacaktır. Suçun oluşabilmesi için ayrıca mağdur kişinin de kendisini idare edemeyecek durumda olması gerekmektedir. Yardım veya bildirim yükümlülüğü hal ve koşulların elverdiği ölçüde yapılabilir. Kişilerden onları da zora sokacak veya tehlikeye atacak şekilde hareket etmelerini beklemek yanlış olacaktır. Örneğin; boğulan birini gören yüzme bilmeyen bir kişiden, suya girip boğulan kişiyi kurtarmasını beklemek doğru değildir. Fakat burada aynı kişi, hal ve koşulların elverdiği ölçüde yetkili makamlara durumu bildirmesi gerekmektedir.

  - Dikkat edilmesi gereken bir başka husus; yardım edilecek kişiye edilecek yardımın onu “Kendini idare edecek duruma getirecek” şekilde yapılmasıdır. Eğer ki yardım edilerek kişi bu duruma gelemiyorsa bu defa bildirim yükümlülüğü devreye girecektir. Burada yardım fiili asli olup bildirim fiili ise tali durumdadır. Eğer ki yardım edilmek istenen kişi yardımı reddediyorsa yardım yükümlülüğü doğmasa da bildirim yükümlülüğü doğmaktadır. Bazı durumlarda hem yardım hem de bildirim yükümlülükleri zorunlu hale gelmektedir. Örneğin; trafik kazası sonucu araç altında kalmış biri çıkartıldığı takdirde hemen ardından bildirimde bulunulmalıdır. (Yardım etmek kazazede sağlığı için riskli olacaksa yardım edilmemeli, direkt olarak bildirimde bulunulmalıdır) Mağdur kişi kendi iradesiyle de yardım edilmesi gereken duruma gelmiş olabilir. Örneğin; aşırı derecede alkol veya uyuşturucu almış bir kişi; bu duruma kendi rızasıyla geldiği için kişilerin yardım veya bildirim yükümlülükleri ortadan kalkmayacaktır.

Maddenin gerekçesi şu şekildedir:

“Madde metninde, yardım veya bildirim yükümlülüğü­nün yerine getirilmemesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun konusu, yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimse olabilir. Suçun faili ise, herkes olabilir.

- Belirtilen durumlarda bulunan bir kimseye karşı yardım yükümlülüğünün yerine getirilmemesi hâlinde, bu suç oluşacaktır. Ancak, belirtilen durumlarda bulunan kişilere gerekli müdahalenin yapılabilmesine yönelik olarak bir teşkilatlanmanın olduğu yerlerde, kişilerin yardım için girişimde bulunmaması suç oluşturmayacaktır. Ancak, ilgili makamların bu durumdan haberdar olmaması hâlinde, kişilerin durumu derhâl ilgili makamlara bil­dirme yükümlülüğü vardır. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi de bu madde kapsamında suç olarak tanımlanmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, netice nedeniyle ağırlaşmış suç hâline ilişkin düzenlemeye yer verilmiştir.

- Gerekçede de belirtildiği üzere; olayın yaşandığı yerde eğer ortada yardıma ilişkin bir teşkilatlanma varsa, kişilerin o durumda yardım etmemesi veya bildirimde bulunmaması suç oluşturmaz. Örneğin; olay yerinde polis veya sağlık görevlilerinin olması durumunda yardım veya bildirim yükümlülüğü sorumlulukları ortadan kalkmış olacaktır. Bildirim yükümlülüğü durumlarında bildirimin nereye yapılacağı hususunda soru işaretleri olabilir. Öncelikle bildirim; olayın konusuna göre değişebileceği gibi genellikle; polis, jandarma, cankurtaran, hastaneler gibi yerler olmak üzere durumun hal ve koşullarına göre yapılmalıdır. Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu tehlike suçudur. Yani mağdurun zarara uğraması durumu aranmayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise neticesi nedeniyle ağırlaşmış hal belirtilmiştir. Yardım ve bildirim yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi sonucu mağdurun ölmesi durumunda fail bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacaktır. Fakat kişi mağduru gördüğünde mağdur zaten ölmüşse bu durumda yardım yükümlülüğü ortadan kalkmış olacak ve suç oluşmayacaktır. Veya şahıs yardım etse bile kişinin öleceği kesin olarak verilerle ispatlanabiliyorsa kişinin 98-2’deki sorumluluğuna gidilemeyecektir. Bu takdirde en azından TCK 278. maddedeki suçu bildirmeme sorumluluğu gündeme gelebilecektir.

- Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçunun failinde özel bir nitelik aranmamıştır. Fail herkes olabilir. Hal ve koşulların el verdiği ölçüde yardım etmeyen veya bildirimde bulunmayan her kişi bu suçun faili olabilecektir. Fakat neticeyi önleme anlamında hukuki yükümlülüğü olan kimse bu suçun faili olmayacaktır. Çünkü onlar TCK 83. maddedeki kasten öldürmenin ihmali davranışla işlenmesi suçundan sorumlu olabileceklerdir. Failin mağduru taksirle yaralaması sonucunda neticeyi önleme noktasında yükümlülüğü vardır. Diğer bir ihtimal ise; failin mağduru bilerek (kasten) yaralaması ve onu öylece bırakması durumudur. Bu halde kişi hayatını kaybettiğinde failin öldürme kastı varsa kasten öldürmeden sorumlu olacaktır. Fakat sadece yaralama kastı varsa bu durumda da neticesi nedeniyle ağırlaşmış yaralama suçundan sorumlu olacaktır.

- Mağdurun kendisini idare edemeyecek durumda bulunma halleri kanunda; yaşlılık, hastalık, yaralanma veya başka benzeri nedenler olarak belirlenmiştir. Yaş bakımından her somut olaya ilişkin ayrı değerlendirme yapılmalıdır. Hastalık halinin de aynı şekilde kişinin kendisini idare edemeyecek hale getirmiş olması gerekmektedir. Kişide bulunan fiili engeller bu suça vücut vermez. Örneğin; şahsın görme engelli olması durumunda veya yürüme zorluğu çekmesi durumunda yardım edilmemesi suç teşkil etmez. Fakat doğrudan bir tehlike ile karşı karşıya olması durumunda suç yine oluşabilir. Suçun konusu; yaşı, hastalığı veya herhangi bir sebeple kendisini idare edemeyecek haldeki kişinin vücududur. Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi suçu kasten işlenebilir. (Manevi unsur) Burada önemli olan kişinin durumun farkında olup olmamasıdır. Bilindiği üzere bir suçun taksirli hali ancak kanunda öngörüldüğü takdirde cezalandırılabilir. Bu suçta taksirli hal öngörülmemiştir. Çevremizde olan bitenden bağımsız kalmamak dileğiyle, hepimize mutlu günler...

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İhsan Yıldız - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.


Ziyaf-Et Çorba & Mangal Salonu (24 saat açık)

Yeni açılan restoranımızda vardiyalı olarak istihdam edilmek üzere; 1- Sulu Yemek ve Çorba Ustası. 1- Izgara Ustası. 1- Pide Ustası. 2- Bay/Bayan Gars...

0 543 501 78 63

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da

ALANYA MERKEZİNDEKİ CENTER Kitchen&Bar‘da 12 ay çalışacak, tecrübeli YABANCI DİL BİLEN Bay & Bayan GARSON ve KOMİLER alınacaktır. 

0 533 696 41 81

TERZİ

 Alanya merkezde bulunan terzihanemize; tadilat işinden anlayan BAY/BAYAN TERZİ aranıyor. Müracaat Adres: Şekerhane Mah. Bostancıpınarı Cad. Martı Sok...

0 546 718 42 86

BAYAN ELEMAN

Şirketimizin muhasebe bölümüne ön muhasebe bilgisi olan bayan eleman alınacaktır. Pratik Solar - Pratik Optik 

0 532 513 80 36

BAHÇE İŞLERİNDEN ANLAYAN Aile ARANIYOR

 Not: Kalacak yerimiz vardır. Ayrıca ev temizliği için BAYAN ELEMAN aranıyor. 

0 536 429 55 34

MUHASEBE BÜROSUNA

 En az bir yıl muhasebe bürosunda çalışmış BAY/BAYAN PERSONEL alınacaktır. 

0 532 405 61 57

MASÖZ

Alanya merkezde, 4 yıldızlı otel içerisinde; Spa bölümünde çalışacak bayan Masöz aranmaktadır. Primler günlük verilmektedir. SGK+Yemek şirketimize ait...

0 537 889 99 77

BUTİK & HEDİYELİK EŞYA

BUTİK & HEDİYELİK EŞYA Mağazamıza yabancı dil bilen (tercihen ing. Rusça) BAY/BAYAN ELEMANLAR alınacaktır. 

0 532 467 35 63

GRAFİKER

 Şirket bünyemizde çalıştırılmak üzere CorelDRAW ve adobe programlarına hakim garafiker personel alınacaktır. 

0 530 073 71 09

AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI POLİKLİNİĞİMİZDE ÇALIÇACAK

Diksiyonu düzgün, Sorumluluk alabilecek, İyi derecede İngilizce ve bilgisayar bilgisi olan ,Yönetici resepsiyonist alınacaktır. *** Başvuru için; İDC...

0 537 776 50 09

Anket Alanya’nın 4 mahallesinin yabancıların yerleşimine kapatılması hakkında ne düşünüyorsunuz?