banner452

banner449

banner552

banner481

banner472

16.10.2019, 00:19

İş sözleşmelerinde deneme kaydı

 

Günümüzde hala yürürlükte olan ve çalışan ile işveren arasındaki ilişkiyi düzenleyen 4857 sayılı İŞ KANUNU’NUN 15. Maddesi

“MADDE 15. - Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir.
Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmaksızın ve tazminatsız feshedebilir. İşçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır.”

şeklindedir. Bununla birlikte iş sözleşmesinde bu ifade yer alabileceği gibi bir sonuç çıkarılabilir. Tabi ki aksi taraftan düşünüldüğünde de işveren ve çalışan böyle bir karar vermeden de sözleşme imzalayabilir.

Genel uygulamaya bakıldığında iş sözleşmelerinin deneme kaydı içermeden yapıldığı görülmektedir.

Fikrim, özellikle işin çalışan tarafından öğrenilmesi/alışılması gerekliliği var ise deneme kaydının da uygulamaya girmesi gerektiğidir. Çalışanın daha doğru konumlandırılması ve iş ilişkisinin bu haliyle başlaması en doğrusu olacağı kanaati fikrimin temelini oluşturmaktadır. Bunun iki taraflı bir itina hali doğuracağı ortadadır. 

Deneme Kaydı ve Deneme Süresi Kavramlarını Ayrı Değerlendirmek Gerekir

Yazımıza konu 15. Maddesinin ilk bölümünde yer alan, “Taraflarca iş sözleşmesine bir deneme kaydı konulduğunda, bunun süresi en çok iki ay olabilir. Ancak deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir….” kısmından da anlaşılacağı üzere deneme kaydı ve deneme süresi kavramlarını birbirinden ayrı şeyler olarak düşünmek yanlış olmayacaktır.

Açıktır ki iş sözleşmesine süre belirtilmeden deneme kaydı maddesi eklenmesi bir takım çatışmalara sebep olabilir. Dolayısıyla, iş sözleşmesinde deneme kaydı belirtilirken kararlaştırılan sürenin de yazılması daha doğru olacaktır. Çünkü madde de “…..en çok iki ay….”  ve toplu sözleşme tarafında da “…..en çok dört ay….”   ifadesi mevcuttur. 

Niteliği nasıl olursa olsun ister bireysel ister toplu iş sözleşmelerinde deneme kaydının olması deneme süresinin de belirlenmiş olduğu anlamına gelmez. Bu noktada fikrim; iki unsurun da sözleşmede ayrı ayrı belirtilmesi gerektiğidir.

Görüldüğü üzere, madde gerek bireysel iş sözleşmelerinde gerekse toplu sözleşmelerde deneme süresi için net bir süre vermemekle birlikte sadece bir üst sınır koyuyor ki aslında bu madde ile düzenlenmek istenen unsurun deneme süresi olduğu aşikârdır.

Özellikle, toplu iş sözleşmelerinde kurum alışkanlığı olarak uygulanan ve iş hukukunda işyeri uygulamaları olarak bilinen husus; deneme kaydı ile ilgili yanlış yönelimlere yol açmaktadır. Özellikle deneme süresinin belirgin hale getirilmesi noktasında…

Bilindiği üzere, bir yargılama söz konusu olduğunda çalışanların lehine olan işyeri uygulamaları olumlu bir şekilde dikkate alınırken, çalışan için aleyhte sonuçlar doğurabilecek işyeri uygulamaları pek dikkate alınmayabiliyor.

Uzun lafın kısası; herhangi bir iş sözleşmesinde deneme kaydını, deneme süresi belirterek koymak her iki taraf için de olumlu sonuçlara yol açabilecek bir uygulama olacaktır.


SORU - CEVAP

Soru: 30 Mart 1973 doğumluyum. SSK başlangıç tarihim 10 Eylül 2000’dir. Ne zaman emekli olurum?  Bildiğim kadarıyla SSK girişi için 1999 yılı ve öncesi için emeklilik daha kolay… Yapabileceğim bir şey var mıdır?

Cevap: Haklılık payınız var. Yaptırabileceğiniz hizmet borçlanmaları var. Örneğin askerlik borçlanması…

Daha önceden bu borçlanmanın yapılmadığını ve 15 ay askerlik yaptığınızı düşünerek; askerliğinizi borçlanmanız halinde, 4a(SSK)’dan emekli olmak için; 25 yıl, 58 yaş ve 5975 ödenmiş prim günü şartlarına tabi olursunuz. 
 
Bu işlemin yapılması sonrası eğer bu zamana kadar olan prim ödemenizde herhangi bir kesinti olmadıysa ödenmiş prim gün sayınız yeterli görünüyor. Yani 58 yaşınızı dolduracağınız 30 Mart 2031’de emekli olabilirsiniz.

Tabi bu soruyu cevaplarken, gündemde olan EYT sorununun çözümünün daha ortaya konulmadığını belirtmem gerekir. 

Yorumlar (0)
18°
parçalı az bulutlu
Günün Anketi Tümü
Alanya'da CHP İlçe Başkanlığı seçiminde kazanan kim olur?
Alanya'da CHP İlçe Başkanlığı seçiminde kazanan kim olur?
banner384
Namaz Vakti 13 Kasım 2019
İmsak 06:04
Güneş 07:27
Öğle 12:47
İkindi 15:33
Akşam 17:56
Yatsı 19:14
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 11 21
2. Fenerbahçe 11 20
3. Trabzonspor 11 19
4. Alanyaspor 11 19
5. Başakşehir 11 19
6. Galatasaray 11 19
7. Malatyaspor 11 18
8. Beşiktaş 11 18
9. Gaziantep FK 11 15
10. Çaykur Rizespor 11 14
11. Göztepe 11 13
12. Konyaspor 11 13
13. Kasımpaşa 11 12
14. Denizlispor 11 11
15. Antalyaspor 11 11
16. Gençlerbirliği 11 10
17. Ankaragücü 11 9
18. Kayserispor 11 7
Takımlar O P
1. Hatayspor 11 21
2. Fatih Karagümrük 11 19
3. Ümraniye 11 18
4. Balıkesirspor 11 18
5. Akhisar Bld.Spor 11 18
6. Erzurum BB 11 18
7. Keçiörengücü 11 18
8. Bursaspor 11 17
9. Menemen Belediyespor 11 17
10. Altay 11 15
11. Adana Demirspor 11 12
12. İstanbulspor 11 12
13. Giresunspor 11 12
14. Boluspor 11 10
15. Osmanlıspor 11 10
16. Adanaspor 11 8
17. Altınordu 11 7
18. Eskişehirspor 11 1
Takımlar O P
1. Liverpool 12 34
2. Leicester City 12 26
3. Chelsea 12 26
4. Man City 12 25
5. Sheffield United 12 17
6. Arsenal 12 17
7. M. United 12 16
8. Wolverhampton 12 16
9. Bournemouth 12 16
10. Burnley 12 15
11. Brighton 12 15
12. Crystal Palace 12 15
13. Newcastle 12 15
14. Tottenham 12 14
15. Everton 12 14
16. West Ham 12 13
17. Aston Villa 12 11
18. Watford 12 8
19. Southampton 12 8
20. Norwich City 12 7
Takımlar O P
1. Barcelona 12 25
2. Real Madrid 12 25
3. Atletico Madrid 13 24
4. Sevilla 13 24
5. Real Sociedad 13 23
6. Athletic Bilbao 13 20
7. Getafe 13 20
8. Granada 13 20
9. Valencia 13 20
10. Osasuna 13 19
11. Villarreal 13 18
12. Levante 13 17
13. Real Valladolid 13 17
14. Deportivo Alaves 13 15
15. Eibar 13 15
16. Mallorca 13 14
17. Real Betis 13 13
18. Celta de Vigo 13 9
19. Espanyol 13 8
20. Leganés 13 6
banner440
banner545