Okul başarısını arttıran besinler

Okul çağındaki çocuklarda doğru beslenme başarıyı artırıyor. Acıbadem Etiler Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Melis Torluoğlu okul dönemindeki çocukların zihinsel gelişimini ve büyümelerini destekleyen, beynin daha iyi çalışmasını sağlayan besinleri yazdı

OKUL çağındaki çocuklarda doğru beslenme başarıyı artırıyor. Acıbadem Etiler Tıp Merkezi Beslenme ve Diyet Uzmanı Melis Torluoğlu okul dönemindeki çocukların zihinsel gelişimini ve büyümelerini destekleyen, beynin daha iyi çalışmasını sağlayan besinleri yazdı. Yapılan çalışmalar okul çağındaki çocuklarda, büyüme gelişme ve okul başarısının doğrudan beslenmeyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Mesela süt ve yoğurt zihinsel gelişimle dikkat kabiliyeti üzerinde son derece önemli bir rol oynarken, balık strese bağlı vücutta oluşabilecek zararlı maddeleri atmaya yardımcı oluyor.  ZİHİN AÇAN BESİNLER NELERDİR? BALIK: İçeriğindeki Ko-enzim Q 10 ile Omega-3 yağ asitleri sayesinde enerji metabolizmasını yönetiyor ve strese bağlı vücutta oluşabilecek zararlı maddeleri atmaya yardımcı oluyor. Aynı zamanda iyi bir iyot kaynağı. Artık iyot eksikliğinin zekâ gelişimine olan olumsuz etkisi tartışılmaz bir gerçek haline geldi. Çocuğunuz okul çağı döneminde haftada 3 kez özellikle somon, ringa, uskumru, ton gibi yağ oranı yüksek balık türlerinden tüketmeli.  KIRMIZI ET: İçeriğindeki demir beyine oksijen taşınmasına ve zihinsel faaliyetlerin güçlenmesine destek veriyor. Aynı zamanda iyi bir B12 kaynağı olduğu için unutkanlığın önlenmesine destek oluyor. Besinlerin içeriğindeki demirin kullanımıysa C vitamini sağlıyor. Bu yüzden çocuğunuza et ile birlikte mutlaka limon ilaveli bir salata yedirmeye çalışın.  FINDIK, CEVİZ, BADEM: Bu tip antioksidan kaynağı, yağlı tohumlar içeriklerindeki E vitamini sayesinde beynin etkin ve verimli kullanılmasına yardımcı olurken, düşünsel kabiliyeti de geliştiriyor.  MUZ: Sodyum, potasyum, magnezyum gibi minerallerden zengin olduğu için muz, kasların doğru çalışmasına, kalp ritminin doğru ayarlanmasına ve beyne oksijen gitmesine yardımcı oluyor. Bu sayede zihinsel kabiliyet artıyor. Çocuğunuzun her gün 1 adet muz yemesinde fayda var.  KOYU YEŞİL YAPRAKLI SEBZELER: Ispanak, pazı, lahana, maydanoz, semizotu gibi mevsimine uygun olarak tüketilen yeşil yapraklı sebzeler iyi folik asit kaynakları olduğundan beyin hücrelerinin gelişimine yardımcı oluyor. Her gün mutlaka 8-10 yemek kaşığı koyu yeşil yapraklı sebze tüketmeye özen gösterilmeli.  BÖĞÜRTLEN, AHUDUDU, YABAN MERSİNİ, ÇİLEK, KİRAZ: Bu tip meyveler içeriklerindeki antioksidanlar sayesinde çocukta okul ve sınav döneminde strese bağlı oluşabilecek zararlı maddeleri önlerken, stresin atılımına da yardımcı oluyor. Özellikle yaban mersini üzerine yapılan bir çalışmada; bu meyvenin sinir hücreleriyle doğrudan iletişime geçtiğini ve belleği geliştirdiğini görüyoruz. Fakat meyveleri mevsimlerine göre tercih etmek çok önemli.  SÜT VE YOĞURT: Çinko minerali, zihinsel gelişim ve dikkat kabiliyeti üzerinde olumlu etkilere sahip. Çinko eksikliğinde davranış bozukluğuna kadar giden sorunlar oluşabiliyor. Çinkonun en iyi kaynağı süt. Çocuğunuza günlük ihtiyacına göre yaklaşık 2 bardak süt içirin.  OKUL BAŞARISINI ARTIRMAK İÇİN HANGİ BESİNLERDEN UZAK DURULMALI? KOLALI İÇECEKLER: Çocuğunuza kolalı içecekler ya da hazır meyve suları içirmeyin. Bu içecekler hiçbir besin değeri taşımayıp çocuklara gereksiz kalori kazandırıyor. Bunların yerine komposto ya da ayran gibi içecekleri tercih edin.  ŞARKÜTERİ ÜRÜNLERİ: Şarküteri ürünleri dediğimiz, sucuk, salam sosis gibi gıdaları içeriğindeki tuz ve koruyuculardan dolayı sofralardan mümkünse uzak tutun. Eğer çocuğunuz tüketmek istiyorsa haftada sadece 1 kez izin verin.  KIZARMIŞ BESİNLER: Kızarmış ürünleri tüketmesine engel olmaya çalışın. Eğer patates kızartması yemek istiyorsa kendiniz fırında yalnızca 1 tatlı kaşığı yağ ile pişirin.  TATLILAR: Tatlı, şeker, çikolata gibi basit şeker kaynakları, cips, kraker gibi gıdaların sıklıkla tüketimi bağışıklık sistemini olumsuz etkiliyor. Bu nedenle sadece belirli zamanlarda ve belirli miktarlarda tüketmesine izin verin.  ÇOCUKLARIN BİR GÜNLÜK BESLENME PROGRAMI NASIL OLMALI? KAHVALTI: 2 dilim tam buğday/tam tahıl/ruşeym ekmeği, beyaz peynir ve kaşar peyniri, 4-5 adet zeytin veya 10 fındık veya 2 ceviz, mevsim yeşillikleri (1 tatlı kaşığı zeytinyağı ile birlikte), 1 kaşık pekmez, 1 bardak süt. Her gün ya da gün aşırı 1 yumurta  ÖĞLE YEMEĞİ: 1 kâse çorba veya 6 yemek kaşığı bulgur pilavı veya makarna, 1 porsiyon et/ tavuk/ balık veya 1 porsiyon sebze yemeği, salata (mutlaka limon ilaveli)  ARA ÖĞÜN 1: 1 adet tost ve 1 çay fincanı ıhlamur  AKŞAM YEMEĞİ: 1 porsiyon et / haftada 3 kez balık ya da 1 porsiyon sebze yemeği, salata, yoğurt,1 kase çorba veya 2 ince dilim tam buğday/tam tahıl/ruşeym/çavdar ekmeği. ARA ÖĞÜN 2: 1 adet muz 
İçeriğindeki besin değerleri açısından okul çağı çocukları örnek olarak hazırlanmıştır. Her çocuğun kişisel ihtiyacına göre farklılık gösterebilir. Çocuklar bir öğünde yeterli besin alamazlarsa bir sonraki öğünde çok fazla yemek yiyor ve kilo alıyorlar. Bu nedenle çocuğunuzun öğünlerini mümkün olduğu kadar kontrol edin. madde kullanımı, sosyal çevreden kendini soyutlama davranışı, sürekli spor ve ağır egzersiz yapma eğilimleri görülür.  BULİMİA NERVOZA Psikolojik temelli bir hastalık olup anormal yeme alışkanlığı ile kendini belli eden ve daha sonra kilo almayı önlemek için uygunsuz davranışların (kusma, laksatif ve diüretik kullanımı, aç kalmak, aşırı egzersiz yapmak gibi) sergilendiği yeme bozukluğudur. Tıkanırcasına yemek yedikten sonra suçluluk duygusuyla yenilen yiyecekleri çıkarma yoluna başvurulur. Sürekli kusmaya bağlı elektrolit dengesizlikleri, mide asidinin ağza gelmesi ile diş çürükleri, mide delinmeleri görülür. Depresif bozukluklar yanında alkol ve madde bağımlılığı da görülebilir.  BİNGE EATİNG DİSORDERS (TIKANIRCASINA YEMEK YEME BOZUKLUĞU) Tıkanırcasına yeme bozukluğu olarak ifade edilen ve üçüncü tür yeme bozukluğu olarak tanımlanan Binge Eating Disorders düzenli olarak haftada 2 veya daha fazla aşırı miktarda yemek yeme davranışı ile karakterizedir. Atak sırasında bu bireyler, kontrol edilemeyen bir şekilde umulmayacak kadar çok yiyeceği kısa zamanda tüketirler. Bulimik hastaların aksine kusma gibi davranışlar göstermezler. Bu bireylerde duygu durumunda ve ilişkilerde sürekli bir tutarsızlık vardır. Günlük enerjinin minimum yüzde 25’ini akşam yemeği ile ertesi sabah arasında geçen sürede alırlar. Obezlerin belli bır kısmında tıkanırcasına yeme bozukluğu görülür ve çeşitli uyku bozukluklarının gece yemelerine neden olabileceği belirtilir.  ORTOREKSİYA NERVOZA (SAĞLIKLI YEMEK YEME TAKINTISI) Son yıllarda Ortoreksiya Nervoza (sağlıklı yemek yeme takıntısı) yeni bir kavram olarak yeme bozukluklarına eklendi. 'Ortho' Yunanca'da 'doğru' ve 'normal' anlamına gelir. Yani doğru yemek yeme de bir takıntıya dönüşebilir. Ortoreksiya Nervoza özellikle büyük kentlerde yaşayan 'beden imgesi' ağırlıklı düşünen takıntılı kişilerin hastalığıdır. Her besinin aşırı sağlıklı olması insanı tek boyutlu beslenmeye kadar götürebilir ve ilerleyen ölçütlerde Anoreksiya ile karşı karşıya getirebilir. Oysaki aşırı derecede takıntı yapmak yerine dengeli beslenme konusunda bilinçli olmak gerekir.  Yeme bozukluğu fazla yeme ve devamlı rejim yapma takıntısı şeklinde olduğu gibi kişinin her yediğinin sağlıklı olup olmadığını kontrol etme takıntısı şeklinde de kendini gösterir. Bu kişiler için yiyeceklerin saf, katkısız ve işlenmemiş olması oldukça önemlidir. Bu yüzden bu bireyler pek çok sebze ve meyveyi çiğ tüketirler. Çoğu da vejetaryendir. Kendi bildiklerinin tek doğru olduğuna inanırlar ve inandıkları çerçevesinde hareket ederler. Bir gün gelir yaşamları bir sonraki öğünü planlamak, sağlıklı yiyecek satan marketleri dolaşmak, yemek hazırlamak ve yemek gibi bir kısır döngünün içine girer.  SAĞLIKLI YEMEK YEME (ORTOREKTİK) TAKINTILISI MISINIZ?  Aşağıdaki sorulara ‘‘evet’’ cevabı veriyorsanız, ortoreksiya belirtisi gösteriyor olabilirsiniz.  1- Yemek yerken yediklerinizin kalorisine dikkat eder misiniz?  2- Çeşitli yiyeceklerin olduğu bir yerde yiyecek seçmek durumunda kalırsanız kararsızlık yaşar mısınız?  3- Son üç ay içerisinde besinler konusunda endişelendiğiniz oldu mu?  4- Sağlığınızla ilgili endişeleriniz besin seçiminizi etkiler mi?  5- Yemeğinizin sağlıklı olması sizin için lezzetli olmasından daha mı önemlidir?  6- Daha sağlıklı, daha taze besinler satın almak için daha fazla para harcar mısınız?  7- Sağlıklı beslenme ile ilgili düşünceler sizi günde üç saatten fazla meşgul eder mi?  8- Sağlıksız olduğunu düşündüğünüz besinleri yediğiniz olur mu?  9- Sizce ruhsal durumunuz yeme düzeninizi etkiler mi?  10- Besinler içerisinde sadece sağlıklı olanlarını tüketmek kendinize olan güveninizi artırır mı?  11- Uyguladığınız beslenme tipi yaşam tarzınızı değiştirir mi? (dışarıda yeme sıklığı, arkadaşlar vb. açısından)  12- Sağlıklı beslenmenin dış görünümünüzü daha iyi hale getirebileceğini düşünür müsünüz? 13- Sağlıksız beslendiğinizde kendinizi suçlu hisseder misiniz?  14- Piyasada sağlıksız besinlerin de satıldığını düşünür müsünüz?  15- Son zamanlarda yemeklerinizi özellikle tek başınıza yemeği tercih eder misiniz?  YEME BOZUKLUKLARI NASIL TEDAVİ EDİLİR? Yeme bozukluklarının tedavisi zordur, profesyonel yardım alınmalıdır. En iyi tedavi yöntemi tıbbi, psikolojik ve beslenme konsültasyonunu içeren kombine bir çalışma ile gerçekleşir. Anoreksiyalı kişi tehlikede olmadığına ve yardıma gerek duymadığına inanır, Bulimialı kişi ise sorunun farkındadır ama tekrar kilo alma korkusu ile tedavi görmek istemez. Tedavi süreci birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Ancak tedaviden sonra da tekrarlayabilmesi hala bir sorun olmaya devam edebilir.  Tedavi sırasında doktor, diyetisyen, psikolog veya psikiyatrdan oluşan multidisipliner bir ekip çalışması başarılı sonucun elde edilebilmesi adına oldukça önemlidir. Bu tür bozukluklarda tekrarlama ihtimali yüksektir. Diyetisyen bireyin beslenme durumunu, bilgi düzeyini, yemek yeme ve yemeğe karşı tutumunu değerlendirerek beslenme programını oluşturup bireyin takibini yaparken diğer ekip üyeleriyle sürekli iletişim halinde olmalıdır." 

# array

01 Eyl 2014 - 17:59 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Yeni Alanya Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Yeni Alanya Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Yeni Alanya Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Yeni Alanya Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.




Anket Sizce erken seçim yapılmalı mı?