Boynumda şişlik var, endişelenmeli miyim?

BOYUNDA ani olarak beliren şişlikler hastaları endişeli bir şekilde doktora götüren nedenlerin başında gelir. Bu kitleler basit bir enfeksiyona bağlı olabileceği gibi, önemli bir hastalığın belirtisi de olabilir.Boynunda kitle olan  hastaların çoğu acaba  kansere mi yakalandım düşüncesi ile doktora başvururlar. Ancak kitlenin zamanlamasına dikkat ederek, yerleştiği yerin anatomisini iyi inceleyerek, olası tanıları bir arada düşünüp, yaklaşarak teşhis zaman kaybetmeden ve kolaylıkla konulabilir. 

BOYUN KİTLELERİNİN OLUŞUMUNDA ZAMAN ÖNEMLİDİR.

BİRKAÇ GÜNLÜK BOYUN KİTLELERİ
Klinikte en sık rastlanılan boyun kitleleri birkaç günlük, yani basit bir enfeksiyona bağlı boyun kitleleridir ve lenf bezlerinin şişmesi olarak açıklanmaktadır. Öncelikle bu enfeksiyonun kaynağı tespit edilerek işe başlanmalıdır. Boynumuzun her iki yanında yüze yakın lenf bezi bulunur. Bunlar şaçlı deriden başlayarak kafa içi yüz sinüsler yumuşak damak bademcikler dil dudak boğaz bölgesini lenf dolaşımının yolları üzerinde bulunurlar. Yani bu bölgelerde oluşacak her enfeksiyona boyunda bulunan bu lenf bezleri ilk reaksiyonu göstererek enfeksiyona  karşı koyarlar. Enfeksiyona bağlı boyun kitlesine yaklaşımımız öncelikle enfeksiyonun kaynağını bulmaktır. Buna yönelik antibiyotik vererek yaklaşık bir hafta tedavi etmek gerekir. Tedavinin sonunda kitle küçülecek ve zamanla ortadan kalkacaktır. Eğer tedaviye rağmen küçülme olmazsa ileri tetkiklere başlamak gerekir. Enfeksiyona bağlı şişmelerde genellikle  antibiotikle yüzde yüz iyileşme sağlanır. 
 Şişliğe yani kitleye neden olan enfeksiyonlar şunlar: 

- Üst solunum yolları Enfeksiyonu
- Diş ve dişeti hastalıkları
- Kabakulak
- Kızamıkçık
- Bademcik iltihabı

BİRKAÇ AYLIK BOYUN KİTLELERİ
Hastaların ve hekimlerin en çok kafasını karıştıran ve çözümün zorlaştığı yanlış yollara sapıldığı bir durumdur. Aslında gerçek tanıya basit, kısa, çoğu zaman çok ileri tetkiklere gerek olamayacak bir şekilde varmak mümkündür. Öncelikle boyun kitlesi yaklaşık birkaç aylık bir periyotta varsa ve daha önce enfeksiyon tedavisi ve araştırması da yapıldıysa, yakın anatomik bölgelere bakmak gerekir. Bu muayene basit bir KBB muayenesi sırasında baş-boyun endoskopisi ile yapılır. En çok atlanan ve gözden kaçan yer geniz bölgesidir. Genizde oluşan hastalıklar hemen boyunda lenf bezi ile kendini gösterir. Sonra sırası ile burun içine bademciklere gırtlağa ses tellerine bakmak gerekir. Bununla birlikte lenf bezlerinin kendi içlerinde oluşan bir hastalığı olan lenfoma gibi tümörleri araştırmak gerekir. Eğer lenf bezinin büyümesini açıklayacak geniz ve bademcik gibi bölgelerde bir şey bulunamazsa lenfoma gibi bir hastalığın araştırması yapılabilir. 

BİRKAÇ YILLIK BOYUT KİTLELERİ 
Uzun zamandır var olan kitleler genellikle doğumsal bir takım artık dokular sebebiyle geliştiği gibi basit yağ bezleri de olabilir. Bunların hepsi kötü huylu olmayan tümörlerdir ve oluştukları yerlere göre ameliyatla çıkarılmalarıyla tamamen tedavi edilirler. Özellikle çocuklardaki boyun kitleleri, doğumsal doku artığı olarak tespit edilmektedir. Bu artıklar dokularımız içinde kalabilir ve küçük zararsız bir kitle olarak ömür boyu vücudumuzda bulunabilirler.. Ancak yapılan bazı çalışmalar ileri yaşlarda bu dokuların tümör gibi bazı kötü huylu hastalıklara dönüşebildiğini ortaya koymuştur. Bu yüzden doğumsal kitle artıklarının ameliyatla tamamen çıkarılmaları gerekir.

ÇOCUKLARI NASIL DEĞERLENDİRMEK GEREKİR?
Boyunda kitleli bir hastada yaş ve kitlenin yeri çok önemlidir. Çocuklarda önce doğumsal anormallikler ve enfeksiyon akla gelir. Doğumsal hastalıklar genellikle boynun ön kısmında ve orta hatta ortaya çıkarlar. Nadir de olsa ileri yaşlarda da görülebilirler. Enfeksiyon olan kitleler diş çürüğü, sinüzit, baş ve boyundaki çeşitli bölgelerin iltihaplanmalarından kaynaklanır. Bunların iltihaplı akıntılarını toplayan lenf düğümleri irileşerek ağrılı, üzeri kızarık kitlelerdir. Antibiyotik verilmesi yanında apse varsa cerrahi olarak boşaltılmaları gerekir. Lenfoma, lösemi gibi bazı kötü huylu kan hastalıkları da  boyunda kitleye neden olabilirler. Genellikle birden çok yapışık gibi duran ve ağrısız kitlelerdir

BOYUNDA KİTLE HANGİ DURUMLARDA KÖTÜ HUYLU OLABİLİR?
Boyundaki kitle son aylarda ağrısız bir şekilde büyümüşse, hastanın yaşı 40'ın üzerindeyse ve sigara-alkol kullanıyorsa aksi ispat edilene kadar kötü huylu bir tümör olarak düşünmek gerekir. Baş ve boyunda bulunan organların kanserlerinin lenf yollarıyla buralara akması ve lenf düğümlerini irileştirmesi sonucu bu tablo ortaya çıkmıştır. Böyle bir durumda detaylı KBB muayenesi yapılır ve varsa patolojik dokulardan yoksa şüpheli yerlerden biyopsi alınır. Tümör kaynağı ağız içi, bademcikler veya gırtlak olabilir. Boyun ön veya yan tarafına yerleşmiş, daha yumuşak, dokununca hareket eden ağrılı kitleler genellikle kötü huylu olmazlar.

ÖZETLE
30 yaşından sonra boyunda karşılaşılan her türlü kitleye şüphe ile bakılmalıdır. Baş boyun bölgesindeki habis tümörlerin yüzde 10 kadarının ilk klinik semptomu boyunda kitledir. Boyundaki metastatik kitlelerin yüzde 95’inin kaynağı KBB sahası içindedir. Bu hastaları etraflı bir KBB muayenesi yapmadan doğrudan boyundaki kitleye yönelmek tıbbi hatadır. 
Boyunda ele gelen kitle fark edildiği anda  doktora muayene olunmalı, hastalık tanısında geç kalınmamalıdır. Erken tanının her zaman hasta lehine olduğu unutulmamalıdır.

 

YORUM EKLE

banner495

banner516

banner470

banner452

banner449

banner518

banner481

banner472