Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 12 Ekim 2026 tarihli taklit ve tağşiş listesi güncellemesi, vatandaşların sofralarına giren birçok gıda ürünündeki uygunsuzlukları yeniden gündeme taşıdı. Sucuk, baklava, bal ve et ürünlerine ilişkin açıklanan bulgular arasında, ürün etiketlerinde belirtilmeyen hayvansal dokuların kullanılması ve farklı bileşenlerle tüketicilerin yanıltılması öne çıktı.
Bakanlığın kamuoyuna duyurduğu denetim sonuçlarına ilişkin bilgilere göre Ankara, Bursa, Afyonkarahisar, İstanbul, Siirt, Manisa ve Diyarbakır'daki çeşitli işletmelerin ürünlerinde uygunsuzluklar tespit edildi. Özellikle sucuk üretiminde belirlenen içerik farklılıkları, işlenmiş et ürünlerinin güvenilirliğini yeniden tartışmaya açtı.
SUCUKLARDA SAKATAT VE KANATLI ETİ TESPİT EDİLDİ
12 Ekim tarihli güncellemeye ilişkin paylaşılan bilgilerde, 14 sucuk markasına ait ürünlerde taklit veya tağşiş bulgularının bulunduğu belirtildi. Dana eti veya piliç eti beyanıyla satışa sunulan bazı ürünlerde sakatat, dil, baş eti, kanatlı eti ve mekanik ayrılmış kanatlı eti gibi bileşenlerin tespit edildiği aktarıldı.
Uygunsuzlukların özellikle Afyonkarahisar merkezli üreticilerde yoğunlaştığı, Ankara ve Bursa'daki bazı işletmelerin ürünlerinin de inceleme sonuçlarında yer aldığı bildirildi. Bununla birlikte, söz konusu 14 markanın tamamına ilişkin ürün ve parti bilgileri bağımsız olarak doğrulanamadığından, tüketicilerin Bakanlığın resmî kayıtlarından sorgulama yapması önem taşıyor.
Et ürünlerinde taklit ve tağşiş, yalnızca farklı hayvan türlerine ait etlerin kullanılmasıyla sınırlı değil. Ürünün etiketinde belirtilmeyen dokuların bulunması veya mevzuata aykırı bileşenlerin kullanılması da tüketicinin satın aldığı ürünün gerçek içeriğini bilmesini engelliyor.
FISTIKLI BAKLAVADA AY ÇEKİRDEĞİ VE GIDA BOYASI
Denetim sonuçlarına ilişkin öne çıkan bir diğer bulgu ise fıstıklı baklava ürünlerinde ortaya çıktı. İstanbul'un Bağcılar ilçesinde faaliyet gösteren Fıstıksan Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi'nin "Fıstıklı Baklava (Dilber Dudağı)" adlı ürününde ay çekirdeği ve gıda boyası tespit edildiği bildirildi.
Siirt'in Kurtalan ilçesinde faaliyet gösteren Arzu Pastanesi–Ergün Kutluk işletmesine ait "Arzu Pastanesi" markalı Antep fıstıklı baklavada da gıda boyası kullanıldığı belirtildi. Bulgular, özellikle yüksek fiyatla satılan Antep fıstıklı tatlılarda ürün içeriğinin doğru beyan edilmesinin önemini ortaya koydu.
Gıda boyalarının tamamının yasak olmadığı, kullanımına izin verilen maddelerin ve miktarların ürün kategorisine göre değiştiği unutulmamalı. Bu nedenle bir üründe boya tespit edilmesiyle mevzuata aykırı boya kullanılması aynı anlama gelmiyor. Resmî değerlendirmede esas alınan unsur, ürünün içeriğinin ilgili gıda mevzuatına ve etiket beyanına uygun olup olmadığı.
LAHMACUN VE PİDE HARCINDA TAŞLIK BULGUSU
Et ürünleriyle ilgili uygunsuzlukların hazır yemek sektörüne de yansıdığı belirtildi. Manisa'da faaliyet gösteren AS Pide'nin çiğ pide harcında, Diyarbakır'daki Şadırvan Sofra Salonu'nun ise pişmiş lahmacun harcında tavuk etiyle birlikte taşlık tespit edildiği aktarıldı.
Bu bulgular, kıymalı ürünlerde kullanılan etin türü ve içeriğinin tüketiciye doğru bildirilmesi gerektiğini bir kez daha gündeme getirdi. Özellikle hazır harç kullanılan işletmelerde ürünün görünümünden etin gerçek bileşimini anlamak her zaman mümkün olmuyor.
BAL ÜRÜNLERİ DE DENETİM LİSTESİNDE
Ankara'nın Kahramankazan ilçesinde faaliyet gösteren Şehrli Gıda'nın Koska ibareli çiçek balında da taklit veya tağşiş tespit edildiği bildirildi. Ancak bildirilen uygunsuzluğun ayrıntısı ve ilgili parti bilgileri doğrulanamadığı için ürünün hangi yöntemle tağşiş edildiğine ilişkin kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
Balda taklit ve tağşiş değerlendirmesi, ürünün mevzuatta tanımlanan özellikleri ve laboratuvar analizleri üzerinden yapılıyor. Tüketicilerin yalnızca ürünün rengine, kıvamına veya fiyatına bakarak balın gerçekliğini kesin biçimde belirlemesi mümkün değil.
2025 YILINDA 1.208 ÜRÜNDE TAKLİT VE TAĞŞİŞ BELİRLENDİ
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 9 Ocak 2026 tarihinde yayımladığı resmî açıklama, gıda denetimlerindeki sorunun boyutunu ortaya koyuyor. Bakanlık verilerine göre 2025 yılında gerçekleştirilen denetimlerde alınan numunelerin analizleri sonucunda 1.208 gıda ürününde taklit veya tağşiş, 121 gıda ürününde ise sağlığı tehlikeye düşürecek uygunsuzluk tespit edildi.
Bu rakamlar, 2025 yılı boyunca yapılan denetimlerin sonuçlarını kapsıyor. Dolayısıyla 12 Ekim 2026 tarihli güncellemede yer aldığı bildirilen ürün sayılarıyla doğrudan karşılaştırılması doğru değil. Ancak açıklanan veriler, gıda güvenilirliği denetimlerinin yalnızca belirli ürün gruplarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
HER UYGUNSUZLUK AYNI SAĞLIK RİSKİNİ TAŞIMIYOR
Bakanlık, kamuoyu duyurularını "Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar" ve "Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar" olmak üzere iki ana başlık altında yayımlıyor. Bu ayrım, tüketicilerin karşılaştıkları uygunsuzluğun niteliğini değerlendirmesi açısından önem taşıyor.
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 31'inci maddesinin altıncı fıkrası, Bakanlığın resmî kontroller sonucunda elde ettiği belirli bilgileri kamuoyuyla paylaşmasına hukuki dayanak oluşturuyor. Gıda ve Yemin Resmî Kontrolüne Dair Yönetmelik de laboratuvar sonucuyla kesinleşen taklit ve tağşiş bilgilerinin duyurulmasına ilişkin hükümler içeriyor.
Bu kapsamda kamuoyuna açıklanan bilgiler ürün, marka, işletme ve gerektiğinde parti veya seri numarası üzerinden değerlendiriliyor. Bir işletmenin belirli bir ürününün listede bulunması, aynı işletmenin bütün ürünlerinde aynı uygunsuzluğun tespit edildiği anlamına gelmiyor.
ALANYA'DAKİ TÜKETİCİLER ÜRÜNLERİ NASIL KONTROL EDECEK?
Alanya'da marketlerden, kasaplardan, şarküterilerden ve tatlı satış noktalarından alışveriş yapan vatandaşlar da Türkiye genelinde yayımlanan taklit ve tağşiş listelerini kontrol edebiliyor. Bir ürünün farklı şehirde üretilmiş olması, başka illerde satışa sunulamayacağı anlamına gelmediğinden ürün ve parti bazlı sorgulama önem taşıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 28 Kasım 2025 tarihli tüketici bilgilendirmesinde, listede bulunan bir ürünü satın alan vatandaşların öncelikle ambalaj üzerindeki parti numarasını kontrol etmesi gerektiği belirtiliyor. Bakanlık, duyuruların ilgili parti numarasını kapsadığını ve işletmenin bütün ürünlerine yönelik genel bir değerlendirme olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.
Aynı bilgilendirmeye göre "Sağlığı Tehlikeye Düşürecek Gıdalar" listesinde bulunan ve duyuruyla eşleşen ürünler tüketilmemeli. Taklit veya tağşiş listesinde bulunan ürünlerde ise etiket bilgileriyle gerçek içerik arasındaki farklılık dikkate alınmalı.
GIDA DENETİMİ ARTIK TELEFONDAN SORGULANABİLİYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı, 18 Mart 2026 tarihinde Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması'nı kullanıma sundu. Uygulama sayesinde vatandaşlar gıda işletmelerinin denetim bilgilerine ulaşabiliyor, işletmelerin son denetim tarihlerini görüntüleyebiliyor ve güncel taklit-tağşiş duyurularını inceleyebiliyor.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, uygulamanın hizmete alınmasına ilişkin açıklamasında vatandaşların denetim süreçlerine doğrudan katılabilmesinin önemine öne çıktı. Yumaklı, uygulamanın "Çek-Gönder" özelliğiyle gıda satış ve toplu tüketim noktalarında karşılaşılan uygunsuzlukların Bakanlığa iletilebildiğini belirtti.
Uygulama üzerinden fotoğraf ve konum bilgisi eklenerek ihbar yapılabiliyor. Ayrıca işletmelerdeki karekodlar okutularak kayıt ve denetim bilgileri sorgulanabiliyor. Böylece tüketiciler, yalnızca yayımlanan uygunsuzluk listelerini değil, alışveriş yaptıkları işletmelere ilişkin denetim bilgilerini de kontrol edebiliyor.
ŞÜPHELİ GIDALAR İÇİN ALO 174 HATTI
Alanya ve Antalya genelinde gıda ürünleriyle ilgili şüpheli durumlarla karşılaşan vatandaşlar, ALO 174 Gıda Hattı üzerinden ihbarda bulunabiliyor. Bakanlığın resmî bilgilendirmesine göre başvurularda işletmenin adı, adresi ve şikâyete konu ürünün bilgilerinin paylaşılması gerekiyor.
ALO 174 sistemine iletilen başvurular, Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı il ve ilçe müdürlüklerindeki resmî kontrol görevlileri tarafından değerlendiriliyor. Bakanlığın sıkça sorulan sorular bölümünde, başvuruların ortalama 15 günde sonuçlandırıldığı, numune alınması veya işletmeye süre verilmesi gereken durumlarda işlemlerin uzayabildiği belirtiliyor.
Tüketiciler güncel listelere guvenilirgida.tarimorman.gov.tr adresinden ulaşabiliyor. Bakanlığın önerisi doğrultusunda alışveriş sırasında ürünün markası, üreticisi, işletme kayıt veya onay numarası, son tüketim tarihi ve parti bilgileri kontrol edilerek daha bilinçli tercihler yapılabiliyor.




