banner391
banner405

İslâm’da doğru iman ve güzel ahlâk esasları

İslâm’da doğru iman ve güzel ahlâk esasları

banner404

Doç. Dr. Muammer OYTAN

E.Danıştay ve HSYK Üyesi

“Rabbî ! E’ınnî alâ zikrike ve şükrike ve hüsni                  
ibadetike=Rabbim! Seni zikretmeye, Sana şükretmeye,
 ve Sana güzel bir şekilde ibadet etmeye beni muvaffak kıl!”      
                                  
                                     Resulullâh, Hz.Muhammed (s.a.s)

    HAC NİYETİYLE KÂBE’Yİ ZİYARET ETMEK :
    Kur’an-ı Kerim’de insanlar için yeryüzünde kurulan ilk mabedin Mekke’deki mübarek  ev (Kâbe) olduğu (Âl-i İmrân, 3/96) buyrulmuştur. Kur’anda; Kâbe, “ el Beytü’l-harâm” (Maide,5/2), O’nu çevreleyen Mescid, “el Mescidü’l- harâm (İsrâ, 17/1), Mekke şehri de “Harem” (Kasas, 28/57) olarak nitelendirilip diğerlerinden farklı olarak ilâhî feyiz ve berekete, insanların manevî açıdan temizlenme ve arınmalarına mahal kılındığı, buraların korunmuş ve saygıya değer yerler olduğu belirtilmiştir.Şüphesiz âlemlere bereket ve hidayet kaynağı olarak insanlar için kurulan ilk ev, ilk mâbet Kâbe’dir.(Âl-i İmrân, 3/96). Kâbe için, Türk kültüründe, tarih boyunca “yüce tutulan, saygı gösterilen”  anlamındaki sıfatla birlikte “Kâbe-i Muazzama” terkibi en çok tercih edilen isim olarak öne çıkmıştır.(Hicaz Albümü, Diyanet İşleri Baş.Yayınları No:669, s.16-17, 21,24).
Hz. İbrahim zamanından beri, binlerce seneden beri, peygamberlerin, resûllerin, nebîlerin, evliyaların, ermişlerin, velîlerin, pirlerin, şeyhlerin, tarihî şahsiyetlerin, kralların, imparatorların, âlimlerin, müminlerin, yüreğinde Cenab-ı Allah sevgisi ve aşkı olan ve sağlık ve maddi durumu müsait olan tüm inançlı Müslümanların:
“Lebbeyk Allahümme lebbeyk…!.”: “Buyur Allahım buyur ! Emrindeyim buyur !” diyerek ziyaret edip “rahmet” bekledikleri  Kâbe, Allah’ın evidir! Ve mümin kişinin, O’nun daveti üzerine bu kutsal mekanı ziyaret etmesi ve Hacı olması nasip olur.

Türk Şairi M. Süleyman Nahifî bu gerçeği ne güzel ifade etmiş:
Kime ki Kâbe nasib olsa Hüdâ rahmet eder!
Her kişi hânesine sevdiğin davet eder !

Hac, Yüce Tanrı’ya kulluk etmek görevleri arasında bulunan, sağlık ve ekonomik olarak durumu uygun olanlar için islâmın şartlarından olarak Mekke şehrindeki Kâbe’yi ve civarındaki kutsal sayılan özel yerleri, özel zaman içinde usulüne uygun olarak ziyaret etmek ve yapılması gereken diğer merasimi  yerine getirmektir..Haccın, gücü yetenlere yani sağlık ve servet yönünden haccetme imkânına sahip olan müslümanlara farz olduğu; bunların ömründe bir defa hacca gitmesinin gerektiği  Kur’ân-ı Kerim’de ve Sünnet’te bildirilmiştir:  “Yolculuğuna gücü yetenlerin haccetmesi, Allah’ın insanlar üzerinde bir hakkıdır..” ( Âl-i İmran ,3/97 )  
Hz.Peygamber(s.a.s.); “Kim kötü işlerden ve Allah’a karşı gelmekten sakınarak hac yaparsa, günahlardan temizlenerek anasından doğduğu gibi tertemiz hale gelir.”(Buharî’den aktaran Dr.Faruk Görgülü,a.g.e.s.273) müjdesini vermiştir.

Herhangi bir sebeple Hacca gidemeyenlerin veya birden fazla gidemeyenlerin umre yapmak niyetiyle de Mekke ve Medine’yi ziyaret etmeleri fazileti yüksek bir ibâdettir. Umrenin faziletiyle ilgili olarak Resûl-i Ekrem(s.a.s.) : “ Umre, daha sonraki umreye kadar,  ikisi arasında işlenen günahlar için kefârettir. Allah katında makbul haccın karşılığı ise Cennettir.” buyurmuştur. ( Buhari, Umre, 1
HAC
Lebbeyk Allâhümme  lebbeyk diyerek, 
Mîkâp noktasında ehram giyerek , 
Halimiz arz etmeye geldik Allahım, 
Boynumuz bükük, başımızı eğerek …

Niceleri geldi bu Yüksek Huzuruna, 
Bakmayasın  diye dünyevî kusuruna,     
Nûh Nâciyullâh, Halilullâh, Resûlullâh, 
Çekmişler Sancağı Kâbe’nin Sûruna …

İlk ibadethâneye Kâbe’ye gidelim, 
Tanrı Evini huşûyla tavaf edelim, 
Atom, galaksiler, tüm varlık dönüyor, 
Yürek yanık, göz yaşlı biz de dönelim …
    
Önceden Hacer-i Evset selâmlanır, 
Tavafta gerekli dualar kelâmlanır, 
Yedi şaftı tam ikmâl ettikten sonra, 
İbrahim Makamında namaz kılınır …

Usûldür sonra kana kana Zemzem içmek, 
Merve-Sefâ arası sây yapmaya geçmek, 
Peygâmber “Hac’ta Arafât farz” demiştir, 
Şarttır kâfilelerle ol  yollara düşmek …
    
Milyonlarca ehramlı yakarıyor Pirine, 
Arafât dönmüş tam bir Mahşer yerine, 
İnsan anlıyor ki, Evrende bir zerre, 
Ey gönül dönüş burada bir Tanrı erine!

Burada vakfe, Allah’a derin yakarıştır, 
Ruhlardan topluca semâya haykırıştır, 
Göz yaşlarıyla, hem yanık yürekleriyle, 
Mü’mince, mânen  Yüce Tanrı’ya varıştır! 
    
Akşamdan sonra Müzdelife’ye varılır, 
Burada da o derin vakfeye durulur , 
Namazlarla, dualarla zikir edilip, 
Rab’den af dilenip nefse hesap sorulur!

Sabaha karşı Mina’ya ol akın başlar, 
Milyonlarca  hacı üç gün şeytan taşlar, 
Gönül mahzun, dil suskun, yürekler ezik, 
Gözler sulu, durmadan akıyor yaşlar!
    
Nihayet kurban kesilir, tıraş olunur, 
Ehramdan çıkılıp  giysiye dönülür, 
Gözler dönmüştür Medine cihetine, 
Ayrılmadan veda tavafı yapılır!

Medine’ye varmadan şüphesiz olmaz, 
Resûl’e gitmeyen kalp hiç huzur bulmaz, 
Mescid-i Nebevî’de namaz kılmadan, 
Muammer OYTAN’ın programı dolmaz!

Söz buraya gelmişken Kâbe-i Muazzama’dan ve birkaç önemli kısımdan bahsetmeden geçmek uygun olmayacaktır:
Kâbe: Kur’an-ı kerim’in ifadesiyle, “Şüphesiz âlemlere bereket ve hidayet kaynağı olarak insanlar için kurulan ilk ev- mâbet- Mekke’dekidir”.(Âl-i İmrân,3/96). Hz. İbrâhim ve oğlu Hz. İsmail Kâbe’yi harçsız olarak üst üste konulan taşlardan, üstü açık olarak inşa etmişlerdi. Kâbe, asırlar boyunca bir çok kez inşa ve tamir edilmiştir. Yaklaşık 1,5 m. genişliğindeki temeller üzerine inşa edilen Kâbe’nin dıştan dışa 10,70 x 12 m. ölçüsünde ve 15 m. yüksekliğinde, duvarları 1,25 m. kalınlığında, üzeri çatısız, düz tavanla kapalı olup, dış yüzlerinde Mekke’nin çevresindeki dağlardan getirilen bazalt parçalardan oluşan değişik boyutlarda 1614 adet taş yer alır (Hicaz Albümü, s.22-23).
Kâbe Kapısı: Kâbe’nin kuzey doğu duvarında, Hacerülesved’e 2 m. mesafede ve yerden 1,92 m. yükseklikte kapısı yer alır.Kâbe, Hz. İbrâhim tarafından inşa edildiğinde kapı yer seviyesinde idi ve boş bırakılmıştı yani herhangi bir kapı takılmamıştı. Kureyşliler 605 senesinde Kâbe’yi yeniden inşa ettiklerinde yer seviyesindeki kapıyı 2. m. yüksekliğe koymuşlar ve tek kanatlı bir kapı takmışlardı. Kâbe’nin kapısı ilk kez, Halife I. Velîd tarafından, 711-712’de altın levhalarla kaplattırılmıştır. Kâbe Kapısının üzerinde bir örtü mevcuttur. Birbirine tutturulmuş dört parçadan oluşan, altın ve sırmalarla bezenmiş bugünkü kapı örtüsü 7,5 x 4 m. ebadında olup, üzerinde bazı ayetler yer almaktadır.( Hicaz Albümü,s. 25).
Hacerülesved: Kâbe’nin doğu köşesinde, yerden 1,5 m. yükseklikte, gümüşten bir mahfaza içinde tavafın başlangıç ve bitiş noktasını belli eden Hacerülesved bulunur. Arapça’da “siyah taş” anlamına gelen Hacerülesved yaklaşık 30 cm. çapında  ve yumurta biçiminde siyaha yakın koyu kırmızı renktedir. Hacerülesved, Hz. İbrâhim tarafından, tavafın başlangıç noktasının belirlenmesi amacıyla yerleştirilmiştir. Hacerülesved ile ilgili bazı inanışlar da vardır: Örneğin, Hacerülesved’e dokunan kimsenin Rahmân’nın eline dokunmuş gibi olduğu (İbn Mâce, “Menâsik, 32); Hacerülesved’in, yeryüzünde Allah’ın sağ eli olduğu ; Hacerülesved’e  dokunanın  Allah’a biat etmiş olacağı (Heysemî, III, 242) şeklindeki rivayetler sayılabilir. Resûl-i Ekrem bir defasında dudaklarını Hacerülesved’in üzerine koyarak uzun uzun ağlamış, daha sonra dönüp baktığında Hz. Ömer’in de ağladığını görünce: “Ey Ömer! Göz yaşları burada dökülür !” demiştir.( Hicaz Albümü, s.27) 
Makâm-ı İbrâhim: Kâbe’ye yaklaşık 15,40 m. mesafede bulunan, üzerinde Hz. İbrâhim’in ayak izleri olarak kabul edilen , 1 cm. arayla iki çukurun bulunduğu ve Kâbe’nin inşası sırasında  Hz. İbrâhim’in üzerine çıkıp iskele olarak duvar örmek ve insanları Hac’ca davet etmek için kullandığı taşa Makâm-ı İbrâhim adı verilir. Çok hafif sarı ve kırfmızı karışımı beyaza yakın bir rengi olan taşın kalınlığı 20 cm. olup kenar uzunluklarından biri 38 , diğeri 36 şar cm. dir. Hz. Peygamber,  “Hacerülesved ve Makâm-ı İbrâhim cennet yakutlarından iki yakuttur. Eğer Allah, onların aydınlıklarını (ziyasını) gidermemiş olsaydı doğu ile batı arsını sürekli aydınlatırlardı” buyurmuştur.(Tirmizî, Hac, 49). ( Hicaz Albümü, s. 28).
Altın Oluk:  Kureyşliler, 605 yılında Kâbe’yi inşa ederken, düz olan tavanda yağmur sularının yere akması için, kuzey duvarına yani Hicr tarafına bir oluk koydular. Kâbe’nin bu oluğu ilk defa Emevî Halifesi I. Velîd’in emri ile Mekke Valisi Hâlid bin Abdullah  tarafından altınla kaplattırıldı ve bundan sonra da “Altın Oluk”  adıyla anılmaya başlandı. Kıble, Mescid-i Aksâ’dan  Kâbe’ye çevrildiğinde Medine’de bulunan Mescid-i Nebevî ‘nin kıblesi tam altın oluğun bulunduğu tarafa  isabet etmişti. Bundan dolayı burası Resûl-i Ekrem’in kıblesi olarak meşhur olmuş ve Mekke’de iken de buradan Kâbe’ye yönelmek âdet haline gelmiştir ( Hicaz Albümü, s.30-31) 
Hicr, Hicru İsmail: Kâbe’nin Kuzeybatı duvarının önünde bulunan ve “hatîm” adı verilen yarım daire şeklindeki 1,31 m. yüksekliğinde duvarla çevrili olan, yarım ay şeklindeki kısma “Hicr” veya “Hicru İsmail”  adı verilir. Burası da başlangıçta Kâbe’ye dahil idi. 605 senesindeki yeniden inşası sırasında Mekke’liler, ellerindeki malzemenin yeterli olmayacağı düşüncesiyle Hicr kısmını göğüs hizasında bir duvarla çevirerek Kâbe’nin dışında bıraktılar ve Kâbe’ye dahil olduğu anlaşılsın diye burayı da taşla döşediler. Nitekim Hz. Aişe, Kâbe’ye girip namaz kılmak istediğini söylediğinde Hz. Peygamber’in O’nu elinden tutarak Hicr’e soktuğu, “Kâbe’ye girmek istersen burada namaz kıl, çünkü o Kâbe’den bir parçadır!” buyurduğu bilinmektedir (Tirmizî, “Hac”, 48; Nesâî, “Hac”, 1281). ( Hicaz Albümü, s.33-34)
Kâbe’nin Örtüsü: Kâbe’nin dört duvarı üstüne içten ve dıştan örtü asılması eski bir gelenek olup bu uygulamanın ilk defa ne zaman yapıldığı hususunda farklı rivayetler vardır. Dıştan dam korkuluğunun kenarlarında bulunan demir halkalarla çatıya, şazervân üzerindeki bakır halkalarla da tabana tutturulmuştur.. Kapıya da çok güzel bir şekilde işlenmiş ana örtüden bağımsız bir kisve örtülür. Günümüzde Kâbe örtüleri, 14 m. uzunluğunda ve 0,95 m. genişliğinde 48 parçadan meydana gelir; tamamı 638,4 m2.dir.  Yukarı kısmındaki Kâbe’nin dört tarafını çevreleyen ve birbirine eklenmiş  16 parçadan oluşan yazı kuşağına hizâm denilir: Uzunluğu 45 m., genişliği 0,95 metredir. Bu kuşağın biraz aşağısında  yine 16 parçadan meydana gelmiş, ancak birbirine eklenmeden aralarına, içlerinde âyet ve  esmâ-i hüsnâ yazılı daireler konmuş ikinci bir kuşak vardır. Örtünün kendisi de kitâbeli olarak dokunmuştur. Örtünün üzerindeki yazılarda altın ve gümüş teller kullanılmıştır. ( Hicaz Albümü, s.36-37)
Zemzem: Arapça’da “bol, bereketli, doyurucu ve kaynağı zengin su” anlamlarına gelen zemzem, sadece kutsal kabul edilen Harem bölgesinin değil, bizzat Kâbe’nin kuyusu ve bütünleyicisi olarak da görülmüş Mekke için bir nevî hayat kaynağı olmuştur. Cenâb-ı Allah’ın emri üzerine, Hz. İbrâhim’in, eşi Hacer’i ve henüz bebek olan İsmail’i ıssız Mekke vâdisinde bırakıp ayrıldıktan sonra, Hâcer, su ve erzakının tükenmesi üzerine  çaresiz kalmış; küçük oğlu İsmail’in susuzluktan ölmesinden endişe ederek telâşla Safâ ve Merve tepeleri arasında yedi defa gidip gelerek bir yardımcı aramış; bütün ümitlerini kaybettiği anda mucizevî şekilde oğlunun bulunduğu yerde kaynayan zemzem suyunu görünce Allah’a şükretmiş ve suyun dağılmaması için etrafını toprakla çevirmiştir. Hz. Hâcer’in, aralarında 400 metre mesafe olan Safa ve Merve tepeleri arasında  su ve imdât arayışı hac ve umre mesaiki içinde yer alan “sa’y” uygulamasının kökeni olmuştur(Bakara, 2/158). (Hicaz Albümü, s. 45)
Hz. Peygamber, “Yeryüzündeki suların en hayırlısı zemzem suyudur; içilmesi açlığı giderir, hastalığa şifa olur!” ( Heysemî,III, 286). “Zemzem suyu hangi niyetle içilirse ona çare olur!” (İbn. Mâce, “Menâsik,, 78) buyurmuştur. Resûl’ü Ekrem’in uygulaması sebebiyle , Kâbe’yi tavaf ettikten sonra kılınan namazı müteakip zemzem içmek müstehap kabul edilmiştir.
               
15 Haziran Çarşamba
İftar Vakti


Antalya: 20.26
Alanya: 20.20
Manavgat: 20.22
Gazipaşa: 20.18
banner355

İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.